Trufla czarnozarodnikowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trufla czarnozarodnikowa
Truffe noire du Périgord.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina truflowate
Rodzaj trufla
Gatunek trufla czarnozarodnikowa
Nazwa systematyczna
Tuber melanosporum Vittad.
Monogr. Tuberac.: 36 (Mediolan, 1831)
Hymenium Tuber melanosporum
Askospory Tuber melanosporum

Trufla czarnozarodnikowa, trufla perygordzka (Tuber melanosporum Vittad.) – gatunek grzybów należący do rodziny truflowatych (Tuberaceae)[1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Nieregularny, bulwiasty owocnik o wymiarach ok. 2–8 cm. Okrywa askokarpu jest, ciemna, pokryta graniastymi guzkami. Obłocznia ciemnofioletowoczarna, z białawym lub różowym, marmurkowatym wzorem na przekroju.

Zarodniki

Elipsoidalne, o wymiarach 27–55×20–33 μm, z powierzchnią pokrytą grubymi kolcami.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występowanie trufli czarnozarodnikowej potwierdzono we: Francji[2], Hiszpanii[2], Niemczech[2], Nowej Zelandii[2], Słowenii[2] i Stanach Zjednoczonych[2]. Gatunek ten rozwija się pod dębami i leszczynami, na wapiennych glebach. Wytwarza owocniki od października do lutego (w Europie).

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy. Askokarpy Tuber melanosporum są jadalne. Na przełomie XIX i XX w. w Europie pozyskiwano około 1000–2000 ton owocników tego gatunku, natomiast sto lat później wartość ta spadła do 50–100 ton w sezonie. Do zbioru trufli wykorzystuje się tresowane psy, które zastąpiły wcześniej używane do tego celu świnie.

Trufla perygordzka jest używana jako grzyb przyprawowy, w celu wzbogacania potraw własnym, silnym aromatem. Jest to, obok trufli białej (piemonckiej), jeden z osiągających najwyższe ceny gatunków grzybów owocnikowych. Klasyczne dania z zastosowaniem askokarpów tej trufli to m.in.: pasztet strasburski (paté de foie gras), tournedos Rossini oraz omlet truflowy[3].

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

W południowej Francji jest uprawiana w warunkach naturalnych, na plantacjach trufli nazywanych truffière. Jedna z polskich nazw, trufla perygordzka (także perygordska) pochodzi od francuskiego miasta Périgueux, w pobliżu którego często zbierało się jej owocniki[4]. Od 1987 gatunek ten uprawia się także w Nowej Zelandii, gdzie pierwsze zbiory miały miejsce w 1993. Optymalne warunki do uprawy trufli perygordzkiej obejmują: odpowiedni klimat (ciepłe lata i chłodne zimy), wysoka przepuszczalność gleby, niskie jej zakwaszenie (ponad 7,5 pH, optymalnie 7,9 pH) i dobre napowietrzenie, odpowiednią strukturę gleby (rędziny o miąższości ok. 40 cm na podstawie wapiennej), możliwość sztucznej irygacji, nieobecność przypadkowych drzew (mogących pozostawać w mikoryzie z innymi, konkurującymi z truflami, gatunkami grzybów)[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten został po raz pierwszy zdiagnozowany taksonomicznie przez Carolo Vittadiniego w "Monographia Tuberacearum"[5] z 1831. Zaklasyfikowano tam rodzaj Tuber do sekcji Centrales rodziny Tubereae, należącej do podrzędu Angiogastrum w ówczesnej klasie Gasteromycetum. Został tam opisany m.in. jako "Difforme, angulosum, verrucis nuns majoribus, nunc minoribus polyedris muricatum, [...] Odor Fragriae, subfracidus."[6].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 GBIF: Tuber melanosporum – GBIF Portal (ang.). [dostęp 24 stycznia 2010].
  3. 3,0 3,1 Ian Hall. Tuber melanosporum – Périgord black truffle. „Crop & Food Research”. 
  4. Marcus Flück: Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: 1995, s. 107. ISBN 8371753373.
  5. Carolo Vittadini: Monographia Tuberacearum. 1831, s. 36.
  6. "[Owocniki] niekształtne, kanciaste, [pokryte] większymi lub mniejszymi wielobocznymi guzkami, [...] o poziomkowym zapachu."

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 662. ISBN 8374045132.
  2. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: 1985, s. 149. ISBN 8309007140.