Poziomka
Poziomka (Fragaria L.) – rodzaj bylin z rodziny różowatych. Liczy ok. 50 gatunków, występujących w Eurazji, Ameryce. W Polsce rosną w naturze 3 gatunki. Gatunkiem typowym jest Fragaria vesca L.[2]
Spis treści |
Morfologia[edytuj]
- Pędy
- Tworzą rozłogi nazywane wąsami z których wyrastają nowe rośliny, stare rozłogi usychają.
- Liście
- Trójlistkowe osadzone na długich ogonkach, które tworzą przyziemną rozetkę.
- Kwiaty
- Białe składające się z płatków. W ich okwiecie występuje charakterystyczny, dodatkowy kieliszek.
- Owoce
- Owoc zbiorowy, składający się z silnie rozrośniętego, mięsistego dna kwiatowego, na którym osadzone są liczne orzeszki. Jest on różowy lub czerwony.
Systematyka[edytuj]
- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Jeden z rodzajów podplemienia Fragariinae, do którego należą m.in. przywrotnik (Alchemilla) i sybaldia (Sibbaldia). Grupa ta jest siostrzana dla rodzaju pięciornik (Potentilla), wraz z którym tworzy plemię Potentilleae z podrodziny Rosoideae w obrębie różowatych (Rosaceae). Rodzina ta z kolei jest kladem bazalnym w obrębie rzędu różowców (Rosales)[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), podrodzina Fragarioideae A. Rich. ex Beilschm., plemię Fragarieae Dumort., podplemię Fragariinae Torr. & A. Gray, rodzaj poziomka (Fragaria L.)[3].
- Gatunki flory Polski[4]
- poziomka pospolita (Fragaria vesca)
- poziomka truskawka, truskawka (Fragaria ×ananassa) – antropofit udomowiony
- poziomka twardawa (Fragaria viridis)
- poziomka wysoka (Fragaria moschata)
- Inne gatunki (wybór)[5]
- poziomka chilijska (Fragaria chiloensis (L.) Mill.)
- poziomka meksykańska (Fragaria mexicana Schltdl.)
- poziomka nilgerryjska (Fragaria nilgerrensis Schltdl. ex J.Gay
- poziomka japońska (Fragaria nipponica Makino)
- poziomka wirginijska (Fragaria virginiana Mill.)
Zastosowanie[edytuj]
- Owoce wielu gatunków poziomek są bardzo słodkie i aromatyczne, są jadalne na surowo i wykorzystywane na przetwory.
- Poziomki zawierają sole mineralne, garbniki, flawonoidy, witaminę C i, w małej ilości, olejek lotny. Ich liście i owoce stosuje się pomocniczo w miażdżycy naczyń, nadciśnieniu, kamicy nerkowej i niektórych drobnych chorobach skóry.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Fragaria (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Gawryś Wiesław: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina Botanica, 2008. ISBN 978-83-925110-5-2.
