Tykwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tykwa
Kwiat i owoc tykwy pospolitej
Kwiat i owoc tykwy pospolitej
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd dyniowce
Rodzina dyniowate
Rodzaj tykwa
Nazwa systematyczna
Lagenaria Seringe
Mém. Soc. Phys. Genève 3(1): t. 2. 1825
Synonimy

Adenopus Benth., Sphaerosicyos Hook. f.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Güiro - kubański instrument muzyczny wykonany z tykwy

Tykwa (Lagenaria Ser.) – rodzaj jednorocznych, pnących roślin tropikalnych z rodziny dyniowatych. Przedstawiciele pochodzą z Afryki i Azji.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Pędy rośliny dochodzą do 2,5 m.
Liście
Duże, długości 10–14 cm.
Kwiaty
Białe.
Owoce
Zdrewniałe i osiągają wielkość od 10 cm do 1 m. Mogą osiągać różne kształty: od okrągłych, poprzez gruszkowate do podłużnych. Kolor owocu zależny jest od gatunku. Owoce niektórych gatunków nadają się do jedzenia.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj z rodziny dyniowatych z rzędu dyniowców, należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1]. W obrębie rodziny: podrodzina Cucurbitoideae, plemię Benincaseae[2].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Takht.), nadrząd Cucurbitanae Reveal, rząd dyniowce (Cucurbitales Dumort.), podrząd Cucurbitineae Engl., rodzina dyniowate (Cucurbitaceae Juss.), rodzaj tykwa (Lagenaria Ser.)[3]

Wykaz gatunków[2]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Wykorzystywana jako roślina ozdobna – do celów dekoracyjnych wykorzystywane są owoce. Zrywa się je, gdy są już w pełni dojrzałe, tzn. zaczynają twardnieć i robić się lekkie, co pozwala zapobiec gniciu. Po zbiorze należy przechowywać je w suchym pomieszczeniu aż do całkowitego wysuszenia.

Wysuszone i wydrążone owoce służą w wielu rejonach świata jako perkusyjne instrumenty muzyczne. W Afryce są to m.in. shekere czy berimbau (także w Brazylii), a w Ameryce Łacińskiej marakasy.

Tykwy bardzo często służą jako pojemnik do picia (np. Yerba mate), naczynia, łyżki i pojemniki. Rzeźbione tykwy pełnią też funkcje dekoracyjne.

Historia
Pierwszą wzmianką o uprawie tykwy pospolitej w Europie jest Hortulus – poemat szwabskiego mnicha z Reichenau Walafriusa Strabusa (807 - 849) w którym opisuje on swoje doświadczenia w uprawie tego gatunku[4].

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Nasiona tykwy można wysiać do doniczki (na początku kwietnia) lub bezpośrednio do gruntu (połowa kwietnia, początek maja). Nasiona i młode rośliny potrzebują dużo wody. Tykwy są roślinami ciepłolubnymi, więc powinny rosnąć w nasłonecznionym miejscu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-03].
  2. 2,0 2,1 Lagenaria (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].
  3. Crescent Bloom: Lagenaria (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-03].
  4. Marian Janusz Kawałko "Historie Ziołowe" Lublin 1986 ISBN 83-03-01600-8

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]