Ulica Opaczewska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Opaczewska
Stara Ochota, Szczęśliwice
Długość: 1890 m
Ulica Opaczewska w Warszawie.jpg
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 1890 ul. Mszczonowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1640 Al. Jerozolimskie
Ikona ulica rondo.svg 1590 ul. Nowoberestecka
Ikona ulica z prawej.svg 1500 ul. Kurhan
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1050 al. Bohaterów Września
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 750 ul. Szczęśliwicka
Ikona ulica z lewej.svg 510 ul. Piotrkowska
Ikona ulica z lewej.svg 455 ul. Elizy Orzeszkowej
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 320 ul. Białobrzeska
Ikona ulica z prawej.svg 230 ul. Stefana Bobrowskiego
Ikona ulica z prawej.svg 95 ul. Stanisława Skarżyńskiego
Ikona ulica z lewej.svg 70 ul. Dunajecka
Ikona ulica koniec T.svg 0 ul. Grójecka
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Opaczewska
ulica Opaczewska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Opaczewska
ulica Opaczewska
Ziemia 52°12′40,8″N 20°57′44,6″E/52,211333 20,962389Na mapach: 52°12′40,8″N 20°57′44,6″E/52,211333 20,962389

Ulica Opaczewska w Warszawie – jedna z ulic warszawskiej Ochoty, biegnąca od ul. Grójeckiej do ul. Mszczonowskiej (brak przejazdu przez Al. Jerozolimskie). Powstała wraz z obecną ulicą Stefana Banacha jako odcinek dawnego traktu z Błonia do Czerska. W okresie późniejszym stanowiła granice wsi Rakowiec i Ochota. Ulica Opaczewska została uregulowana w końcu XIX wieku, wtedy też otrzymała obecną nazwę.

Od 27 czerwca 2012 r. zieleniec znajdujący się między jezdniami ulicy Opaczewskiej na odcinku od ul. Grójeckiej do ul. Szczęśliwickiej został nazwany Skwerem Dobrego Maharadży na cześć maharadży północno-zachodniego indyjskiego księstwa Nawanagaru, dźama saheba Digvijaysinhji[1]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna zabudowa w całości koncentrowała się na wschodnim odcinku ulicy (dziś jest to ul. Stefana Banacha ) - było to związane z istnieniem esplanady wokół Fortu Szczęśliwice i zakazem wznoszenia zabudowań na tym terenie, który to przepis obowiązywał do roku 1909.

W pierwszym okresie zabudowa ulicy składała się z murowanych parterowych domków; pierwszymi "miejskimi" obiektami przy Opaczewskiej były zabudowania zajezdni tramwajowej "Rakowiec" z lat 1928-30 położonej po południowej stronie ulicy, na wysokości wylotu ul. Piotrkowskiej, pod numerem 35 (wg obecnej numeracji nr 23 - 25) oraz gmach Wolnej Wszechnicy Polskiej wzniesiony w tym samym czasie - wtedy pod adresem Opaczewska 2a, dziś Stefana Banacha 2. Autorem projektu gmachu Wolnej Wszechnicy był architekt Paweł Wędziagolski, wybitny przedstawiciel akademizmu w architekturze warszawskiej[2]. Nieco później, w latach 1926-27, przy Opaczewskiej wybudowano według projektu Tadeusza Szaniora gmach szkół powszechnych 188 i 189, jednak przyporządkowany numeracji ul. Grójeckiej. Od strony ul. Opaczewskiej poprzedzał go plac targowy zwany "Zieleniakiem" słynący ze sprzedawanych tam owoców i warzyw. Targowisko powstało w roku 1917, w latach 20. zostało wybrukowane i skanalizowane.

Zabudowa zachodniego odcinka ulicy pojawiła się dopiero po roku 1926 i w całości dotrwała do czasów obecnych, jej najciekawsze przykłady to nowoczesne w chwili powstania kamienice z lat 1933-1938. Jednym z przedwojennych obiektów jest budynek pod nrem 26 (róg ul. E. Orzeszkowej), w którym znajdowała się piekarnia, czynna jeszcze w pierwszych latach XXI w.

We wrześniu 1939r. w rejonie skrzyżowania z ul. Grójecką toczyły się walki w obronie stolicy przed Niemcami, upamiętnione pomnikiem "Barykada Września" oraz wierszem Jana Janiczka "Ulica Opaczewska":

Ja jestem zła ulica! Nie przystępuj do mnie
Najeźdźco, który niesiesz śmierć samolotową
Swojego bronię miasta twardo i niezłomnie
Do walki jestem zawsze skorą i gotową.

Ja jestem zła ulica, stawiam barykady
I pluję armatami, karabinem walę
Nie przerażą mnie twoich bomb tonowych grady
I czołgi twe jaszczurze chwytam wciąż zuchwale.

Ja jestem zła ulica, lecz kocham swe dzieci,
Których mi co dzień więcej na łonie umiera
Gdy kamienic gromnica przy tym jasno świeci.

Ja jestem zła ulica, lecz choć bój[3] doskwiera
Nie wpuszczę cię do miasta, gwałcicielu krwawy...
Ja - pani Opaczewska - bronię dziś Warszawy.

Po II wojnie św. częściowo odbudowano zniszczoną zajezdnię tramwajową, lecz w 1948 r. zrezygnowano z jej użytkowania i jej budynki rozebrano w latach 50-tych. W latach 60-tych XX w. zbudowano wzdłuż ulicy budynki osiedla Szosa Krakowska. Zabudowa miejska kończyła się na ul. Szczęśliwickiej, dalej ciągnęły się pola z nielicznymi zabudowaniami gospodarskimi. Do czasów współczesnych zachowała się posesja nr 57, obecnie niezamieszkała, choć jeszcze w pierwszej dekadzie XXI w. mieszkali tam chińscy robotnicy budujący pobliskie domy przy al. Bohaterów Września 3 i ul. Drawskiej 29. Po 1990 roku na zachód od ul. Szczęśliwickiej zaczęto wznosić piętrowe budynki mieszkalne, a odcinek między al. Bohaterów Września a Al. Jerozolimskimi otrzymał asfaltową nawierzchnię ok. 1998 r., przy okazji zmieniając nieco przebieg ulicy (oryginalnie ulica wiodła wzdłuż ogrodzenia posesji nr 57). W tym samym okresie zbudowano także centrum handlowe (CH Blue City wraz z parkingiem wielopoziomowym.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przy ulicy znajduje się Komenda Rejonowa Policji Warszawa III (ul. Opaczewska 8) oraz Parafia Rzymskokatolicka Najświętszej Marii Panny Królowej Świata (ul. Opaczewska 20). Przy ul. Opaczewskiej znajdują się także dwa centra handlowe (CH Blue City oraz CH Reduta), lecz przypisane są one do Al. Jerozolimskich.

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Na odcinku ul. Białobrzeska - ul. Szczęśliwicka ulicą Opaczewską kursują autobusy linii 157 i 521 (tylko w kierunku ul. Szczęśliwickiej)[4].

Na odcinku al. Bohaterów Września - Al. Jerozolimskie wytyczono trasę linii 172, znajduje się tam także przystanek CH Blue City, który jest przystankiem krańcowym tej linii. Ruch autobusów odbywa się tylko w kierunku Al. Jerozolimskich.

Między Al. Jerozolimskimi a ul. Mszczonowską, znajduje się przystanek CH Reduta, będący przystankiem krańcowym dla linii 158. Na tym odcinku autobusy jadą tylko w kierunku od Al. Jerozolimskich do ul. Mszczonowskiej.

Przypisy

  1. Uchwała nr XXXVII/954/2012 Rady M. St. Warszawy z dn. 31 maja 2012 r., ogłoszona w Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego w dn. 13 czerwca 2012 r. (pol.). [dostęp 2013-04-18].
  2. Na zlecenie Wolnej Wszechnicy Polskiej zrealizował również Dom Spółdzielni Mieszkaniowej profesorów Wolnej Wszechnicy w pobliżu ul. Opaczewskiej, przy Grójeckiej 43.
  3. w niektórych spotykanych wersjach utworu, np. na stronie Urzędu Dzielnicy Ochota występują słowa "głód doskwiera"
  4. Kursowanie linii 150 zostało zawieszone do odwołania z powodu budowy drugiej linii metra