Uniwersytet Łotwy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gmach Uniwersytetu (d. siedziba Politechniki Ryskiej) - pocztówka z lat dwudziestych XX wieku - widok od strony kanału rzecznego.

Uniwersytet Łotewski, Uniwersytet Łotwy (łot. Latvijas Universitāte, w skrócie: LU / łac. Universitas Latviensis) - główny uniwersytet Łotwy założony 28 września 1919 roku w Rydze na bazie zlikwidowanej w 1918 roku Politechniki Ryskiej (w dniu 28 września obchodzi się co roku Święto LU). Uniwersytet ma obecnie ok. 28 000 studentów studiujących na 13 wydziałach.

Wiadomości ogólne[edytuj | edytuj kod]

W roku 1919, po uzyskaniu przez Łotwę niepodległości na bazie zlikwidowanej Politechniki Ryskiej powołano Uniwersytet Łotwy, gdzie językiem wykładowym stał się łotewski. Początkowo uczelnia funkcjonowała pod nazwą Łotewska Szkoła Studiów Wyższych a następnie oficjalnie od 1922 r. nazwę Uniwersytet Łotewski (dosł. Uniwersytet Łotwy). W czasach Związku Radzieckiego uniwersytetowi narzucono w 1958 r. nazwę Państwowy Uniwersytet im. Petera Stučki (Pēteris Stučka był przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych Łotwy Radzieckiej). Pierwotną nazwę uniwersytetu przywrócono w 1990 r.

Powstały w latach 1866-1869 główny budynek dawnej Politechniki, który w 1919 roku zaadoptował Uniwersytet Łotwy cechuje się pod względem architektonicznym eklektyzmem stylistycznym. Schody prowadzące do wejścia podzielone są na trzy części, z których środkową wolno tradycyjnie wchodzić wyłącznie uczonym; pozostali mają do swej dyspozycji dwie boczne flanki schodów - tradycji tej przestrzega się do dzisiaj i nawet studenci omijają schody środkowe. Portal wejściowy zdobią herby trzech prowincji nadbałtyckich: Kurlandii, Liwonii i Estonii. Przed wejściem głównym znajduje się po drugiej stronie ulicy pas zieleni z kanałem rzecznym, przez który przerzucony jest ładny kamienny mostek - ufundowała go w końcu XIX w. zamożna rodzina mieszczan ryskich, których syn narzekał, że wskutek obchodzenia kanału ma zbyt daleko na uczelnię i dlatego rzadko chodzi na zajęcia. Nie wiadomo, czy ów młodzieniec ukończył studia, ale most pozostał i jest w użyciu do dzisiaj.

Hasłem Uniwersytetu Łotwy jest "Scientiae et Patriae" (= 'Nauce i ojczyźnie').

W 1928 architekt Kristaps Morbergs (1844-1928) podarował Uniwersytetowi osiem kamienic, stawiając warunek, iż Uniwersytet nigdy ich nie sprzeda (wolno je jednak częściowo wynajmować). Z pieniędzy uzyskanych z najmu części pomieszczeń w tych kamienicach zaczęto w okresie przedwojennym fundować stypendia dla studentów. Tradycję tę, przerwaną w okresie okupacji sowieckiej, przywrócono po 1991 i obecnie co roku 50 studentów otrzymuje w ten właśnie sposób pozyskane Stypendia im. Kristapsa Morbergsa.

Biblioteka Uniwersytetu Łotewskiego ma status biblioteki narodowej i jest od 1862 największą łotewską biblioteką naukową. Zbiory jej przekraczają 2 miliony druków. Dalsze informacje dostępne są na stronie internetowej: [1].

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Uniwersytet składa się z 13 wydziałów:

  • Wydział Biologii (Bioloģijas fakultāte)
  • Wydział Ekonomii i Zarządzania (Ekonomikas un vadības fakultāte)
  • Wydział Filologii (Filoloģijas fakultāte)
  • Wydział Fizyki i Matematyki (Fizikas un matemātikas fakultāte)
  • Wydział Geografii i Nauk o Ziemi (Ģeogrāfijas un Zemes zinātņu fakultāte)
  • Wydział Prawa (Juridiskā fakultāte)
  • Wydział Chemii (Ķīmijas fakultāte)
  • Wydzial Medycyny (Medicīnas fakultāte)
  • Wydział Neolingwistyki (Moderno valodu fakultāte)
  • Wydział Pedagogiki i Psychologii (Pedagoģijas un psiholoģijas fakultāte)
  • Wydział Nauk Socjologicznych (Sociālo zinātņu fakultāte)
  • Wydział Teologii (Teoloģijas fakultāte)
  • Wydział Historii i Filozofii (Vēstures un filozofijas fakultāte)

Polacy na Uniwersytecie[edytuj | edytuj kod]

Polacy stanowili zdecydowaną liczebnie społeczność studentów Politechniki Ryskiej, wahającą się w zależności od lat od 25% do 50% ogółu wszystkich studentów. Po jej zlikwidowaniu i powstaniu Uniwersytetu Łotewskiego liczba Polaków gwałtownie zmalała. W roku akademickim 1930/31 studiowało w uniwersytecie 32 Polaków. W 1925 roku na uczelni utworzono Towarzystwo Studentów Polaków Uniwersytetu Łotewskiego w Rydze (od 1928 roku pod nazwą "Polskie Stowarzyszenie Akademickie na Łotwie"), na czele którego stanął Napoleon Liberys. Oprócz Towarzystwa na uniwersytecie działały polskie korporacje akademickie "Fraternitas Inflantica" (później "Sarmatica", męska, powstała w 1929 roku) i "Plateria" (żeńska, utworzona w 1930 roku).

W gmachu Uniwersytetu Łotewskiego, jeszcze za czasów słynnej Politechniki, powstał tzw. karcer istniejący do dnia dzisiejszego. Jest to mały pokój o powierzchni około 20 mkw, którego ściany są pokryte napisami i rysunkami wykonanymi głównie w języku polskim. Zabytek ten, po tym jak chylił się ku ruinie po zalaniu pomieszczenia w latach 80 XX wieku, ocalał dzięki wsparciu finansowemu, które użyczyło polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dzięki pieniądzom z polskiego budżetu udało się w latach 2008-2011 objąć konserwacją ten unikatowy dla historii polskich studentów zabytek i ocalić go od bezpowrotnego unicestwienia.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]