Ustnik (muzyka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy instrumentoznawstwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Ustniki waltorni

Ustnik – w niektórych aerofonach przyrząd służący do wprowadzania w drganie słupa powietrza zawartego w przewodzie instrumentu muzycznego; także munsztuk (archaizm, staropolskie)[1], pierwsze użycie w polszczyźnie notowane przed 1585[2][3][4]. Muzyk przykłada go do ust i wdmuchuje przez niego powietrze do instrumentu, wprawiając wargi w wibracje.

Większość ustników jest częścią samodzielną, nakładaną na instrument, jednak niektóre instrumenty (np. ligawka, cynk) posiadają zintegrowany ustnik.

Ze względu na konstrukcję, ustniki dzielą się na:

  • lejkowate (stosowane w rogach [zdjęcie obok])
  • kociołkowate (stosowane w pozostałych aerofonach ustnikowych).

Ustnikiem nazywany jest też potocznie dziób.

Przypisy

  1. Stanisław Niemojewski: Pamiętnik Stanisława Niemojewskiego (1606-1608) (pol.). we Lwowie Nakładem Zakładu N. im. Ossolińskich, 1899. s. 242.  Cytat: ...gdy trębacz przez munsztuk rano da hasło...
  2. Sebastian Fabian Klonowic: Żale nagrobne ná śláchetnie urodzonego y znácznie uczonego mężá, nieboszczyká pana Jana Kochanowskiego [..., który z niemáłym smutkiem wszech cnych Polakow postąpił, w Lublinie, Roku Páńskiego 1584, dniá 16, miesiacá sierpniá, pod konwokácya]. Kraków: 1585, s. 18.
  3. Sebastian Fabian Klonowic: ŻALE NAGROBNE NA ŚLACHETNIE URODZONEGO... PANA JANA KOCHANOWSKIEGO... Żal V (pol.). staropolska.pl. [dostęp 2012-05-08].  Cytat:
    ...Kto by na munsztuk uczony śmiał położyć wargi,
    Na którymeś ty więc dziwne wyprawował pieśni,
    Że się słuchając Pan zdumiał i bogowie leśni.
  4. munsztuk w: SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I 1. POŁOWY XVIII WIEKU (pol.). POLSKA AKADEMIA NAUK INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO. [dostęp 2012-05-08].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]