Ustnik (muzyka)
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ustniki waltorni
Ustnik – w niektórych aerofonach przyrząd służący do wprowadzania w drganie słupa powietrza zawartego w przewodzie instrumentu muzycznego; także munsztuk (archaizm, staropolskie)[1], pierwsze użycie w polszczyźnie notowane przed 1585[2][3][4]. Muzyk przykłada go do ust i wdmuchuje przez niego powietrze do instrumentu, wprawiając wargi w wibracje.
Większość ustników jest częścią samodzielną, nakładaną na instrument, jednak niektóre instrumenty (np. ligawka, cynk) posiadają zintegrowany ustnik.
Ze względu na konstrukcję, ustniki dzielą się na:
- lejkowate (stosowane w rogach [zdjęcie obok])
- kociołkowate (stosowane w pozostałych aerofonach ustnikowych).
Ustnikiem nazywany jest też potocznie dziób.
Przypisy
- ↑ Stanisław Niemojewski: Pamiętnik Stanisława Niemojewskiego (1606-1608) (pol.). we Lwowie Nakładem Zakładu N. im. Ossolińskich, 1899. s. 242. Cytat: ...gdy trębacz przez munsztuk rano da hasło...
- ↑ Sebastian Fabian Klonowic: Żale nagrobne ná śláchetnie urodzonego y znácznie uczonego mężá, nieboszczyká pana Jana Kochanowskiego [..., który z niemáłym smutkiem wszech cnych Polakow postąpił, w Lublinie, Roku Páńskiego 1584, dniá 16, miesiacá sierpniá, pod konwokácya]. Kraków: 1585, s. 18.
- ↑ Sebastian Fabian Klonowic: ŻALE NAGROBNE NA ŚLACHETNIE URODZONEGO... PANA JANA KOCHANOWSKIEGO... Żal V (pol.). staropolska.pl. [dostęp 2012-05-08]. Cytat:
...Kto by na munsztuk uczony śmiał położyć wargi,
Na którymeś ty więc dziwne wyprawował pieśni,
Że się słuchając Pan zdumiał i bogowie leśni. - ↑ munsztuk w: SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I 1. POŁOWY XVIII WIEKU (pol.). POLSKA AKADEMIA NAUK INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO. [dostęp 2012-05-08].
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Encyklopedia Muzyki, Andrzej Chodkowski (red.), Krzysztof Baculewski (autor), PWN, Warszawa 2006, ISBN 978-83-01-13410-5
- Mała encyklopedia muzyki, Stefan Śledziński (red. naczelny), PWN, Warszawa 1981, ISBN 83-01-00958-6