Viktor Uspaskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Viktor Uspaskich
Viktor Uspaskich 1205.jpg
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1959
Urdoma
Minister gospodarki Litwy
Przynależność polityczna Partia Pracy
Okres urzędowania od 2004
do 2005
Poprzednik Petras Čėsna
Następca Kęstutis Daukšys

Viktor Uspaskich, ros. Виктор Викторович Успасских[1] (ur. 24 lipca 1959 w Urdomie) – litewski polityk i biznesmen rosyjskiego pochodzenia, przewodniczący Partii Pracy, były minister gospodarki, poseł na Sejm Republiki Litewskiej, eurodeputowany.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Urdomie w obwodzie archangielskim w ówczesnym ZSRR. W 1985 przyjechał do Litewskiej SSR, rozpoczął pracę jako spawacz w fabryce.

W drugiej połowie lat 90. studiował na Uniwersytecie Technicznym w Kownie.

Działalność gospodarcza[edytuj | edytuj kod]

Po jakimś czasie wyjechał do Finlandii, po czym wrócił i rozwiedziony już z rosyjską żoną, poślubił Litwinkę. W 1990 założył własną firmę "Efektas", rok później uzyskał litewskie obywatelstwo. W działalności biznesowej rozpoczął inwestycje przy imporcie gazu ziemnego od rosyjskiego Gazpromu oraz w przemyśle rolno-spożywczym.

W latach 1997–2003 był prezesem Stowarzyszenia Litewskich Pracodawców.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W 2000 został po raz pierwszy wybrany do litewskiego parlamentu jako kandydat niezależny.

W 2003 utworzył własne ugrupowanie polityczne pod nazwą Partia Pracy, która rok później wygrała wybory parlamentarne, uzyskując w Sejmie 39 mandatów[2] (z których jeden objął jej lider, wygrywając w swoim okręgu wyborczym). W wyborach do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku ugrupowanie Viktora Uspaskicha otrzymało 30% głosów, wprowadzając pięciu deputowanych.

Jesienią tego roku przewodniczący Partii Pracy został ministrem gospodarki w koalicyjnym rządzie Algirdasa Brazauskasa. W połowie 2005 podał się do dymisji i złożył mandat poselski, po tym jak Główna Komisja Etyki Służbowej orzekła, że przyczynił się on do powstania kolizji interesów prywatnych i służbowych. Miał wówczas protegować w negocjacjach z władzami Rosji firmę, w której posiadał pakiet 17,44% akcji[3].

W 2006 kolejne zarzuty związane z nadużyciami finansowymi (pozyskiwanie nielegalnych wpływów na konto partyjne) zaczęto wysuwać pod adresem czołowych przywódców Partii Pracy, co doprowadziło do jej wyjścia z koalicji w czerwcu tego samego roku, a także do dymisji premiera[4]. Viktor Uspaskich zrezygnował z kierowania partią, a po wyjeździe w tym samym roku na pogrzeb brata do Rosji, nie powrócił na Litwę.

Władze litewskie wydały europejski nakaz aresztowania jego osoby w związku z podejrzeniami popełnienia przestępstw skarbowych. We wrześniu 2006 Litwa wystąpiła o jego ekstradycję z Rosji[2].

W drugiej połowie 2007 przyjechał na Litwę, po przesłuchaniu w prokuraturze znalazł się w areszcie domowym. Powrócił do działalności politycznej, bezskutecznie próbował odzyskać mandat poselski w wyborach uzupełniających, a 17 listopada 2007 objął ponownie stanowisko przewodniczącego Partii Pracy.

W wyborach parlamentarnych w 2008 po raz trzeci dostał się do Sejmu, jako lider krajowej listy swojego ugrupowania. W 2009 został posłem do Parlamentu Europejskiego VII kadencji. W wyniku wyborów krajowych w 2012 powrócił do krajowego Sejmu, rezygnując z mandatu europosła[5]. W 2014 ponownie wybrany do Parlamentu Europejskiego na okres VIII kadencji.

Przypisy

  1. W nowszych litewskich publikacjach urzędowych jego nazwisko zapisywane jest w formie Viktor Uspaskich lub Viktoras Uspaskich. Uprzednio stosowany był zapis Viktoras Uspaskichas. Przy zastosowaniu polskich reguł transkrypcji rosyjskiej cyrylicy zapis ma formę Wiktor Wiktorowicz Uspasskich.
  2. 2,0 2,1 Wiktor Uspaskich zwolniony za kaucją. wp.pl, 15 września 2006.
  3. Litewski minister gospodarki Wiktor Uspaskich podaje się do dymisji. wyborcza.pl, 17 czerwca 2005.
  4. Litewski parlament odrzucił kandydata na premiera. wyborcza.pl, 21 czerwca 2006.
  5. Uspaskich zrezygnował z mandatu europosła. delfi.lt, 14 listopada 2012.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]