1959

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1959 / MCMLIX XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1957 « 1958 « 1959 » 1960 » 1961

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego powołał do istnienia Centralny Ośrodek Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego im. Andrzeja Benesza w Trzebieży nad Zalewem Szczecińskim.
12 stycznia – odbyła się premiera filmu wojennego Jerzego Passendorfera „Zamach” – rekonstrukcja udanego zamachu AK na szefa policji SS, generała Kutscherę, zwanego „katem Warszawy” przeprowadzonego 1 lutego 1944.
16 stycznia – powstały Kampinoski i Karkonoski Park Narodowy.
21 stycznia – domniemana, niepotwierdzona katastrofa UFO w porcie w Gdyni.
7 lutego – odbyła się premiera filmu Orzeł.
10 lutego – utworzono regionalny ośrodek Telewizji Polskiej w Gdańsku.
18 lutego – utworzono Komitet Obrony Kraju.
8 marca – otwarcie linii tramwajowej w Częstochowie.
10 marca – rozpoczął się III Zjazd PZPR.
4 kwietnia – Polskie Radio rozpoczęło regularne nadawanie audycji w esperanto.
8 kwietnia – 9 górników zginęło w wybuchu metanu w KWK Moszczenica w Jastrzębiu-Zdroju.
14 czerwca
- Edmund Piątkowski podczas Memoriału Kusocińskiego na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie ustanowił rekord świata w rzucie dyskiem wynikiem 59,91 m.
- w Warszawie, sprinter Marian Foik ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 20,9 s.
17 czerwca – uchwalono ustawę o prawie łowieckim.
27 czerwca – w Warszawie, Beata Żbikowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 57,2 s.
2 lipca – minister zdrowia wydał rozporządzenie o wprowadzeniu książeczek zdrowia dziecka.
15 lipca – elektryk Stanisław Jaros usiłował w Sosnowcu dokonać zamachu na konwój z Władysławem Gomułką i Nikitą Chruszczowem.
24 lipca – rozpoczęcie w Lublinie produkcji seryjnej samochodu dostawczego FSC Żuk (zakończenie 13 lutego 1998).
31 lipca – Ministerstwo Handlu Wewnętrznego PRL ogłosiło zarządzenie, zgodnie z którym poniedziałek stał się „dniem bezmięsnym”.
2-5 sierpnia – oficjalna wizyta wiceprezydenta USA Richarda Nixona w Polsce.
10 sierpnia – premiera filmu Baza ludzi umarłych.
20 sierpnia – minister obrony narodowej wydał rozkaz o rozformowaniu Wojskowego Korpusu Górniczego.
30 sierpnia – w Tatrach Zachodnich została odkryta jaskinia Śnieżna Studnia.
31 sierpnia – premiera filmu Inspekcja pana Anatola.
5 września – otwarto Śląskie Wesołe Miasteczko, największe wesołe miasteczko w Polsce.
6 września – odbyła się premiera filmu Pociąg w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.
8 września – Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 1 500 m wynikiem 3.41,0 s.
9 września – Roman Polański ożenił się z aktorką Barbarą Kwiatkowską.
20 września – Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.46,5 s.
27 września – odbyła się premiera filmu Lotna.
7 października – w warszawskim Kościele św. Augustyna doszło do tak zwanego Cudu na Nowolipkach.
14 października – Rybnik: spłonęła północna wieża bazyliki św. Antoniego.
3 listopada – premiera filmu Awantura o Basię.
16 listopada – premiera filmu Kamienne niebo.
27 listopada – założono Towarzystwo Przyjaciół Łodzi.
10 grudnia – Sejm przyjął ustawę o Służbie Więziennej.
Szklarska Poręba otrzymała prawa miejskie.
Połączono miasto Nowy Bytom i miasto Ruda w miasto Ruda Śląska.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia
- Francja objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- obalenie dyktatorskich rządów Fulgencio Batisty na Kubie.
2 stycznia
- Fidel Castro na przedmieściach Hawany.
- z kosmodromu Bajkonur Rosjanie wystrzelili bezzałogową sondę księżycową „Łuna 1” („Łunnik 1”, „Mieczta”), która ominęła Księżyc z odległość 6000 km i weszła na orbitę heliocentryczną.
3 stycznia – Alaska została 49 stanem USA.
4 stycznia – powstańcy pod wodzą Che Guevara i Camilo Cienfuegos wkroczyli do Hawany.
7 stycznia – USA jako pierwszy kraj na świecie uznały kubański rząd Fidela Castro.
8 stycznia – Charles de Gaulle został prezydentem Francji.
29 stycznia – premiera filmu animowanego Śpiąca królewna.
3 lutego – samolot, którym lecieli na koncert Buddy Holly, Ritchie Valens i Jiles Perry Richardson „The Big Bopper” rozbił się kilka minut po starcie w stanie Iowa zabijając wszystkich, dzień ten został nazwany dniem, w którym umarła muzyka (ang. The Day the Music Died).
6 lutego
- Jack Kilby z firmy Texas Instruments opatentował pierwszy układ scalony.
- Na przylądku Canaveral odbyło się pierwsze udane wystrzelenie rakiety Tytan 1
16 lutego – Fidel Castro został premierem Kuby.
17 lutego – został wystrzelony amerykański satelita Vanguard 2.
19 lutego – podczas rozmów pomiędzy Wielką Brytanią, Grecją i Turcją ustalono przyznanie niepodległości Cyprowi.
3 marca
- w ZSRR rozpoczęto niszczenie 21 857 teczek personalnych ofiar zbrodni katyńskiej.
- została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Pioneer 4.
7 marca – Amerykanin Melvin C. Garlow został pierwszym pilotem, który pokonał w powietrzu dystans miliona mil.
9 marca – pojawiła się pierwsza lalka Barbie.
10 marca – wybuch powstania narodowego w Tybecie przeciwko ChRL. Łącznie zginęło ok. 15 tysięcy ludzi.
17 marca – Dalajlama XIV uciekł z Norbulingki, tymczasowej jego rezydencji, wraz z 80 innymi osobami. Rozpoczęła się ucieczka Dalajlamy XIV z Tybetu.
28 marca – premier Chin Zhou Enlai wydał dekret rozwiązujący rząd Tybetu.
29 marca – premiera filmu Pół żartem, pół serio.
31 marca – Dalajlama XIV przekroczył granicę tybetańsko-indyjską. Ostatni dzień ucieczki Dalajlamy XIV z Tybetu.
4 kwietnia – utworzono Federację Mali.
7 kwietnia – w Czechach spadł meteoryt Pribram.
9 kwietnia – Program Mercury: dokonano wyboru 7 przyszłych astronautów.
10 kwietnia – przyszły cesarz Japonii Akihito poślubił Michiko.
1 czerwca – 60 osób zginęło w katastrofie samolotu Curtiss C-46 Commando w Nikaragui.
17 czerwca – dokonano oblotu francuskiego naddźwiękowego bombowca Dassault Mirage IV.
25 czerwca – Éamon de Valera został prezydentem Irlandii.
26 czerwca
- otwarto Drogę Wodną Świętego Wawrzyńca w Kanadzie i USA.
- 68 osób zginęło w katastrofie samolotu Lockheed 1649A pod Mediolanem.
1 lipca – Włochy objęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
2 lipca – w Brukseli odbył się ślub Alberta Koburga i Paoli, obecnej belgijskiej pary królewskiej.
7 lipca – w Zurychu, Niemiec Martin Lauer ustanowił rekord świata w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,2 s.
14 lipca – zwodowano pierwszy nawodny okręt o napędzie atomowym USS Long Beach.
17 lipca – w Tanzanii w wąwozie Oldoway odkryto szczątki praczłowieka tzw. zinjantropa (znanego obecnie pod nazwą Paranthropus boisei, Leakey 1959), szacowane na ok. 1 700 000 lat.
18 lipca – Osvaldo Dorticós Torrado został prezydentem Kuby.
24 lipca – na otwarciu amerykańskiej wystawy w Moskwie Richard Nixon i Nikita Chruszczow przeprowadzili ostrą publiczną dyskusję na temat kapitalizmu i komunizmu.
31 lipca – została założona ETA.
7 sierpnia – został wystrzelony amerykański satelita naukowy Explorer 6.
21 sierpnia – USA: Hawaje jako 50 stan dołączyły do Unii.
12 września
- wyemitowano pierwszy odcinek Bonanzy.
- ZSRR wystrzeliło w kierunku Księżyca sondę Łuna 2.
13 września – sonda Łuna 2 jako pierwszy ziemski obiekt dotarła na Księżyc, rozbijając się o jego powierzchnię.
15 września – Nikita Chruszczow jako pierwszy przywódca ZSRR odwiedził Stany Zjednoczone.
17 września
- pierwszy satelita szpiegowski Transit 1A.
- odbył się pierwszy lot amerykańskiego samolotu rakietowego X-15.
18 września – USA wystrzeliły w kosmos satelitę Vanguard 3.
22 września – otwarto połączenie telefoniczne między Europą a USA.
24 września – w katastrofie samolotu Douglas DC-7 w Bordeaux zginęły 53 osoby.
25 września – w Kolombo został postrzelony przez buddyjskiego mnicha premier Cejlonu Solomon Bandaranaike; zmarł następnego dnia.
4 października – wystrzelono sondę księżycową Łuna 3.
7 października – radziecka sonda kosmiczna Łuna 3 wykonała pierwsze zdjęcia niewidocznej strony Księżyca.
15 października
- katastrofa lotnicza w Hardinsbergu: transponujący dwie bomby atomowe amerykański bombowiec B-52 zderzył się z samolotem-cysterną. Zginęło 8 osób.
- ukraiński nacjonalista Stepan Bandera został zamordowany w Monachium przez agenta KGB Bohdana Staszynskiego.
21 października – otwarto Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku.
29 października
- dokonano oblotu samolotu pasażerskiego An-24.
- ukazał się pierwszy komiks z przygodami Asterixa.
18 listopada – premiera filmu Ben-Hur.
19 listopada – zbankrutowała należąca do Ford Motor Company luksusowa marka Edsel.
20 listopada – Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Deklarację Praw Dziecka.
21 listopada – 24 osoby zginęły, a 3 zostały ranne w katastrofie należącego do Ariana Afghan Airlines samolotu Douglas DC-4, który rozbił się krótko po starcie z Bejrutu.
23 listopada – została przyjęta flaga Nigru.
1 grudnia – Waszyngton: podpisano Traktat Antarktyczny.
2 grudnia – 423 osoby zginęły w wyniku runięcia Zapory Malpasset we Francji.
4 grudnia – Program Mercury: wystrzelono statek kosmiczny Mercury-Little Joe 2 z rezusem o imieniu Sam na pokladzie.
7 grudnia – premiera filmu Tak niewielu.
8 grudnia – zatonęła Mona – statek ratunkowy zwodowany w 1935 r.
29 grudnia – otwarto metro w Lizbonie.
Powstała francuska firma kosmetyczna Yves Rocher.