Józef Chełmoński
| Józef Chełmoński | |
 Józef Chełmoński, Autoportret, 1902 |
|
| Imiona i nazwisko | Józef Marian Chełmoński |
| Data i miejsce urodzenia | 7 listopada 1849 Boczki |
| Data i miejsce śmierci | 6 kwietnia 1914 Kuklówka Zarzeczna |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | malarstwo |
| Styl | realizm |
| Ważne dzieła | Żurawie Czwórka Babie lato Orka Bociany Krzyż w zadymce |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
 Cytaty w Wikicytatach |
|
| Józef Marian Chełmoński | |
 Prawdzic |
|
| Rodzina | Chełmońscy |
| Rodzice | Józef Adam Chełmoński Izabela Łoskowska |
| Małżeństwo | Maria Szymanowska |
| Dzieci | Jadwiga Zofia Józef Hanna Tadeusz Maria Zofia |
Józef Marian Chełmoński herbu Prawdzic (ur. 7 listopada 1849 w Boczkach, zm. 6 kwietnia 1914 w Kuklówce Zarzecznej) – polski malarz, reprezentant realizmu.
Spis treści |
[edytuj] Dzieciństwo
Pochodził ze zubożałej szlachty mazowieckiej[1]. Ojciec malarza Józef Adam dzierżawił majątek Boczki[2]. Dziadek, również Józef, był osobistym sekretarzem Michała Hieronima Radziwiłła[3]. W folwarku w Boczkach urodził się 7 listopada]] 1849 r. Józef Marian[4]. O matce Izabeli Łoskowskiej mówiło się, iż była osobą o dużej kulturze, rozmiłowaną w sztuce i literaturze. W Boczkach artysta zamieszkiwał do wyjazdu do Warszawy, potem wielokrotnie wracał do swoich stron rodzinnych[5].
[edytuj] Młodość i lata dojrzałe
W latach 1867-1872 uczył się w warszawskiej Klasie Rysunkowej i w prywatnej pracowni Wojciecha Gersona, 1872-1875 studiował w Akademii monachijskiej. W 1875]udał się do Paryża, gdzie zyskał dużą popularność dzięki oryginalnej tematyce swoich obrazów. Współpracował jako ilustrator z paryskim "Le Monde Illustré". Zwiedzał Włochy, w latach 1872 i 1874-1875 odbył wycieczki na Podole i Ukrainę. W 1887 wrócił do kraju i zamieszkał w Warszawie, w 1889 kupił dworek w Kuklówce, gdzie wprowadził się i mieszkał aż do śmierci. W tym czasie często przebywał także w dworze należącym do rodziny Górskich w pobliskiej Woli Pękoszewskiej gdzie uczył malarstwa Pię Górską[6]. Pochowany został na cmentarzu w Żelechowie.
[edytuj] Twórczość
Malował sceny rodzajowe, ukazując z dużym autentyzmem życie wsi polskiej i ukraińskiej oraz sceny myśliwskie. W realistycznych, nastrojowych pejzażach z wielką wrażliwością odtwarzał koloryt przyrody. Rzadziej malował portrety. Był doskonałym malarzem koni, sławę przyniosły mu rozpędzone Czwórki i Trójki.
-
Odlot żurawi, 1871
-
Babie lato, 1875
-
Czwórka, 1881
-
Bociany, 1900
[edytuj] Ciekawostki
- Józef Chełmoński w czasie swoich studiów monachijskich wzbudzał niemałą sensację swoim ubiorem. Nosił bowiem czerwone rajtuzy konnicy rosyjskiej, granatową ułańską kurtkę oraz czapkę konduktorską Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej.
- Maciej Masłowski w swoich pismach poświęconych Chełmońskiemu napisał, iż artysta ów zaklął w swoim malarstwie tajemnicę polskości i dalej stwierdza jest w tym coś z magii, jest zaklęcie, jest urok rzucony przez prawdziwego myśliwca na wielkich łowach natury
- Oddział PTTK w Żyrardowie przyznaje regionalną odznakę krajoznawczą "Przyjaciel Ziemi Chełmońskiego".
- W Łowiczu znajduje się Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Chełmońskiego.
- W Nałęczowie znajduje się Liceum Plastyczne im. Józefa Chełmońskiego
Przypisy
- ↑ Genealogię rodu Chełmońskich herbu Prawdzic zaprezentował Piotr Szczepankowski-Chełmoński w dniu 20 stycznia 2009 r. w Muzeum w Łowiczu podczas uroczystego otwarcia obchodów 160 rocznicy urodzin Józefa Chełmońskiego
- ↑ Wcześniej rodzina Chełmońskich związana była z dworem Radziwiłłów w Nieborowie
- ↑ http://www.jozefchelmonski.com.pl/index4.html, Opracowanie genealogiczne P.Szczepanowski
- ↑ Akt chrztu spisano w Kolegiacie Łowickiej w dniu 27 kwietnia 1850 r.
- ↑ W tutejszym parku ustawiony jest pamiątkowy głaz upamiętniający fakt urodzenia się malarza, zaś sama miejscowość nazywana jest potocznie Boczkami Chełmońskimi.
- ↑ Górscy Herbu Boża Wola. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2001.
[edytuj] Bibliografia
- Maciej Masłowski, Malarski żywot Józefa Chełmońskiego, Warszawa 1965, wyd. PIW (2. wydanie – 1972).
- Maciej Masłowski, Józef Chełmoński, Warszawa 1973, wyd. „Auriga” – Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
- Rzecz o sławnych Łowiczanach, Łowicz 2006, wyd. POLIGRAFIA s.j.
