Włosień kręty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Włosień kręty
Trichinella spiralis
(Owen, 1835)
Spiralnie skręcona larwa T. spiralis w mięśniu, otoczona torebką łącznotkankową utworzoną przez żywiciela.
Spiralnie skręcona larwa T. spiralis w mięśniu, otoczona torebką łącznotkankową utworzoną przez żywiciela.
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ nicienie
Gromada Adenophorea
Rząd Trichocephalida
Rodzina Trichinellidae
Rodzaj Trichinella
Gatunek włosień kręty
Synonimy
  • Trichina spiralis Owen, 1835
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Włosień kręty, włosień spiralny[1], trychina[1] (Trichinella spiralis) – gatunek pasożytniczego nicienia z rodziny Trichinellidae. Jest jednym z najgroźniejszych pasożytów człowieka – wywołuje chorobę włośnicę (trychinozę), która może mieć ciężki przebieg, kończący się niekiedy śmiercią.

Cykl rozwojowy[edytuj | edytuj kod]

W cyklu życiowym włośni występuje zwykle dwóch[potrzebne źródło] różnych żywicieli, z których każdy jest żywicielem ostatecznym. Żywiciele pośredni nie występują[1], ponieważ u każdego żywiciela rozwijają się formy dorosłe.

Należy do pasożytów poliksenicznych (wielodomowych) tzn. może występować u różnych gatunków ssaków mięsożernych lub wszystkożernych (świnia, lis, kot, niedźwiedź, wilk, szczur czy człowiek).

Information icon.svg Osobny artykuł: Włośnica (choroba).

Zarażenie następuje po zjedzeniu zarażonego mięsa, w wypadku człowieka najczęściej świni lub dzika[1], rzadziej konia, albo jego przetworów zawierających inwazyjne larwy włośnia krętego, nie poddanych odpowiedniej obróbce termicznej[2]. Gotowanie kilograma mięsa w całości musi trwać ponad pół godziny, aby zginęły wszystkie larwy.

W żołądku człowieka, pod wpływem enzymów trawiennych, otorbione larwy (znajdujące się wcześniej w mięśniach zwierzęcia) wydostają się z otoczek, a następnie przedostają się do jelita cienkiego. Tam w ciągu 48–72 godzin osiągają dojrzałość płciową i kopulują. Samce osiągają 1,4–1,6 mm, a samice 3–4 mm długości[1]. U samców nie występują szczecinki kopulacyjne, mają natomiast dwa stożkowate wyrostki na końcu ciała[1].

Embriogeneza i wylęg następuje jeszcze w macicy. Samica rodzi około 1500 żywych larw, każda o długości 0,07–0,10 mm. Larwy dostają się do krwiobiegu lub układu limfatycznego żywiciela, a z krwią lub limfą do mięśni poprzecznie prążkowanych[1]. Po wniknięciu do włókna mięśniowego zwijają się spiralnie i otorbiają. Niektóre giną, inne zachowują zdolność do zarażania nawet przez kilkadziesiąt lat (nawet 50). Te, które przetrwają mogą powodować poważne zaburzenia w organizmie, a nawet prowadzić do śmierci.

Zapobieganie zakażeniu[edytuj | edytuj kod]

  • spożywanie mięsa pochodzącego z pewnego źródła, które było poddane badaniu poubojowemu na obecność larw włośni,
  • wystrzeganie się wyrobów z dziczyzny niewiadomego pochodzenia,
  • unikanie mięsa i jego przetworów niedogotowanych oraz półsurowych wędlin, np. metka, biała kiełbasa z nieznanego źródła.

Wykrywanie włośni w produktach spożywczych[edytuj | edytuj kod]

Wykrywanie włośni w mięsie jest stosunkowo łatwe, choć czasochłonne. Do punktu badań trafia najczęściej próbka zbiorcza, którą poddaje się obróbce mechanicznej, trawi się je w specjalnym roztworze składającym się z pepsyny oraz kwasu chlorowodorowego (solnego). Podczas wirowania dochodzi do ostatecznego rozpuszczenia osłonki wapniowej i larwy swobodnie opadają na dno. Próbkę umieszcza się na szkiełku podzielonym na sektory i pod powiększeniem trychinoskopu szuka się larw.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
  2. Elżbieta Gołąb, Małgorzata Sadkowska-Todys: Współczesne problemy epidemiologii i diagnostyki włośnicy w krajach Unii Europejskiej i w Polsce. Przegląd epidemiologiczny. [dostęp 2012-04-32].