Wasil Tałasz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wasil Isaakawicz Tałasz
Васіль Ісаакавіч Талаш
Data urodzenia 25 grudnia 1844[1]
Data i miejsce śmierci 23[1] lub 28 sierpnia 1946[2]
Nawasiołki, rejon petrykowski
Zawód rolnik, dowódca partyzancki
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru

Wasil Isaakowicz Tałasz, Дзед Талаш, białorus. Васіль Ісаакавіч Талаш (ur. 25 grudnia 1844, zm. 23 lub 28 sierpnia 1946) – białoruski rolnik i dowódca partyzancki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Tałasz urodził się 25 grudnia 1844 roku[1] na Polesiu i tam spędził większość życia. Po rozpoczęciu wojny polsko-bolszewickiej, pomimo braku doświadczenia wojskowego, zaangażował się w działania zbrojne po stronie sowieckiej[1][2] i z pomocą bolszewików zorganizował oddział partyzancki[2].

W listopadzie 1919 r. jego oddział wspólnie z Armią Czerwoną dokonał ataku na stacjonujących w jego rodzinnej wsi Nawasiołki polskich marynarzy Flotylli Pińskiej. Połączone uderzenie spowodowało całkowite rozbicie polskiego oddziału. Po tej akcji większość partyzantów Tałasza przeszła do regularnej armii, a oddział wkrótce potem rozwiązano[2]. Sam Tałasz wstąpił do 417 Pułku Piechoty[2][1].

Podczas jednego z wypadów w stronę polskich pozycji został pojmany. W trakcie przesłuchania wyrwał broń jednemu ze strażników i zmusił ich do ucieczki. Za to zdarzenie został odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru[2].

W 1920 r. został zwolniony z armii, powrócił wówczas do rodzinnej miejscowości, gdzie zaangażował się w działalność polityczną[2] i został wybrany radnym sielsowietu[2][1]. Angażował się także w działalność na poziomie rejonu petrykowskiego. Dwukrotnie odwiedził także Mińsk, gdzie spotykał się z pisarzem Jakubem Kołasem, który na podstawie jego przeżyć napisał w 1933 r. opowiadanie Dryhwa (Дрыгва). Jego postać pojawia się także w operze Anatola Bahatyroua U puszczach Palessia (У пушчах Палесся)[2].

Jednocześnie w 1927 roku władze sowieckie odmówiły Tałaszowi emerytury dla weteranów rewolucji i wojny domowej, ponieważ nie było dokumentów dowodzących jego zasług dla Związku Radzieckiego, a jedynym źródłem wiadomości o jego działaniach w tym czasie są jego własne wspomnienia[3].

Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej został aresztowany przez Niemców, ale wkrótce potem zwolniony zbiegł do partyzantki[2]. W styczniu 1943 r. został wywieziony do Moskwy, gdzie był wykorzystywany przez radziecką machinę propagandową: wizytował fabryki, urzędy, jednostki wojskowe i agitował na rzecz pomocy partyzantom i armii[2][1].

Po zakończeniu wojny wrócił do rodzinnej wsi, gdzie mieszkał do śmierci. Zmarł 28 sierpnia 1946 r[2].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Jego imieniem zostały nazwane ulice w Mińsku i Petykowie[1], w Petrykowie znajduje się także poświęcony mu pomnik[1][3]. We wsi Nawasiołki istnieje także muzeum Tałasza[3].

W styczniu 2012 r. państwowa telewizja Białoruś 1 pokazała czteroodcinkowy serial Tałasz, który był szeroko reklamowany w środkach masowego przekazu. Serial przedstawia okres wojny polsko-bolszewickiej, a pokazany w nim obraz Polaków jest zdecydowanie negatywny, a zarazem karykaturalny.[3]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Талаш Василий Исакович (ros.). [dostęp 2012-05-12].
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 “Я пазнаю тых байцоў…” (biał.). [dostęp 2012-05-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Andrzej Poczobut: Białoruś bije Polskę. W 1920 roku. (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostęp 2012-05-12].