Wentylator

Przykład wentylatora montowanego w obudowach komputerowych

Wentylator – sprężarka, w której przyrost ciśnienia statycznego gazu jest minimalny (nie przekracza 13 kPa), a cała energia gazu jest zawarta w jej składowej kinetycznej.

Typy wentylatorów

Ze względu na cechy konstrukcyjne wentylatory dzieli się na:

• osiowe
  • śmigłowe
  • normalne
  • przeciwbieżne
• promieniowe
  • normalne
  • bębnowe
  • poprzeczne
• osiowo-akcyjne
• diagonalne

Wentylatory komputerowe

Łożysko

Do wentylatorów używa się następujących łożysk:

• Kulkowe - żywotność ok. 63 000 godzin przy 50 °C. Wśród kulkowych można spotkać także łożyska podwójne kulkowe, charakteryzujące się podwyższoną trwałością i cichszą pracą.
• Ślizgowe - żywotność ok. 40 000 godzin przy 50 °C. Wentylatory wyposażone w tego typu łożyska są tańsze i cichsze od wentylatorów używających łożysk kulkowych.

Łożyska mają to do siebie, że wraz z długością pracy, rośnie ich hałas. Cały czas się je usprawnia, stosując specjalne smary, które podnoszą ich żywotność oraz obniża nieprzyjemny i uciążliwy "terkot", sprawiając, że pracują kulturalniej (czyli ciszej i bez wibracji).

Hałas

Jest ściśle związany z prędkością obrotową wentylatora, a więc i przepływem powietrza oraz zastosowanym typem łożyska. Większość wentylatorów ma konwencjonalne łopatki, opracowane do dużych prędkości obrotowych, które wytwarzają duży przepływ powietrza, ale i duży hałas dB. Żeby go obniżyć, wystarczy zmniejszyć obroty, co powoduje także zmniejszenie przepływu. Głośną pracę wentylatora można częściowo obniżyć odpowiednim jego rozmiarem i liczbą łopatek (zwykle siedem lub jedenaście), dzięki czemu przy niskich obrotach można uzyskać zadowalającą wydajność. Niskie obroty mają jeszcze jedną zaletę: łożysko mniej hałasuje.

Rozmiar

Wentylator z widoczną końcówką zasilającą wpinaną w piny na płycie głównej.
1 końcówka zasilająca
2 wirnik z łopatkami
3 miejsce na wkręty utrzymujące wentylator na radiatorze

Stosowane są wentylatory w bardzo wielu rozmiarach, dobranych do zastosowania:

• do procesora i karty graficznej - 80, 92, 100 lub 120 mm
• do chipsetu - 40, 50 lub 60 mm
• do twardego dysku - 120 mm
• do zasilacza - 60, 80, 120, niektóre posiadają nawet 140 mm
• do obudowy - 80, 92, 120, 130, 140, niektóre obudowy pozwalają nawet na montaż wentylatorów o rozmiarach 200 czy 250 mm

Zasilanie

Zazwyczaj wtyczka do wentylatora jest 3-pinowa (3 pin), albo 4-pinowa (molex). Ale zdarza się także zasilanie poprzez wtyczkę czteropinową (z funkcją tzw. PWM) i dwupinową (bez tachometra i kontrolera obrotów).

Tabela niżej przedstawia kolory kabli we wtyczce zasilający wentylator:

	P1	Czarny	Masa (GND)
	P2	Czerwony	Napięcie (+5, +12 V)
	P3	Żółty	tachometr (RPM) sensor obrotów
	P4	Niebieski	PWM (Pulse Width Modulation) kontroler obrotów

Zobacz też

• wentylator procesora
• moduł Peltiera
• wentylacja
• Chłodzenie pasywne

Linki zewnętrzne

• Czyszczenie wentylatorów (pol.)