Wernyhora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wernyhora (jego prawdopodobne imię to Mosij lub Mojżesz) – wędrowny starzec, legendarny wieszcz ukraiński, lirnik kozacki z XVIII wieku. W jednym z polskich mitów narodowych występuje jako postać przepowiadająca losy Rzeczypospolitej.[1]

Wśród badaczy brak pewności co do tego, czy była to postać autentyczna. Być może Wernyhora był postacią, którą stworzyła ludowa legenda.

Wernyhora w literaturze[edytuj | edytuj kod]

Jego przepowiednie, w tym tzw. Proroctwo Wernyhory – o rozbiorach Rzeczypospolitej i jej późniejszym odrodzeniu, ożywiało wyobraźnię romantycznych poetów, takich jak Juliusz Słowacki (Wernyhora jako „Pan-Dziad z lirą” w Śnie srebrnym Salomei) czy Seweryn Goszczyński, za pośrednictwem których trafił do literatury. Stanisław Wyspiański uwiecznił go w Weselu, tworząc postać przejmującego, natchnionego wieszcza.

Wernyhora stał się też motywem w malarstwie, z najbardziej znanym obrazem Jana Matejki pod tym samym tytułem.

Na przełomie XVIII i XIX wieku wędrowni żebracy często powoływali się na Wernyhorę, niejednokrotnie podając się za niego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Stabryła, Wernyhora w literaturze polskiej, TAiWPN UNIVERSITAS, Warszawa 1996.
  • Michał Czajkowski, „Wernyhora wieszcz ukraiński”, F.A. Brochaus, Lipsk 1898.
  • Nad Seretem i nad Skrwą. Studia i szkice folklorystyczne, Jan Mirosław Kasjan, 2000.
  • S. Makowski, Wernyhora. Przepowiednie i legenda, Czytelnik, Warszawa 1995.

Przypisy

  1. Michał Czajkowski, „Wernyhora wieszcz ukraiński”, F.A. Brochaus, Lipsk 1898