Legenda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Zobacz też: inne znaczenia.
Legendarna księżniczka Wanda według M. Piotrowskiego.
Diabeł Boruta w podziemiach Łęczycy. Drzeworyt z Tygodnika ilustrowanego wg pomysłu J. Kossaka wykonany przez H. Kublera

Legenda (łac. legendato co powinno być przeczytane) – gatunek literacki będący opowieścią posługującą się elementami niezwykłości oraz cudowności, w szczególności o życiu świętych i męczenników. Często osnuta na wątkach ludowych i apokryficznych; rozpowszechniona w średniowieczu. Pierwotnie przekazywana ustnie, następnie zapisywana. Przykładem jest Legenda o świętym Aleksym czy legendy arturiańskie.

Historia powstania[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze z legend powstały w średniowieczu w celu propagowania wiary chrześcijańskiej. Były one przekazywane z ust do ust, dlatego ulegały ewolucji. Najbardziej znaną legendą z tego okresu jest Złota legenda Jakuba de Voragine (1270).

Acta sanctorum, największy zbiór legend religijnych, powstał w latach 1643-1694 i obejmuje 70 tomów.

Uogólnienie znaczenia[edytuj | edytuj kod]

W szerszym znaczeniu legenda jest baśniową opowieścią o historii jakiegoś miejsca lub osoby. Często opowiada o powstaniu jakiegoś miasta lub państwa, może zawierać również zdarzenia historyczne. W tym kontekście wyróżnia się bardziej szczegółowe rodzaje legend, jak legenda miejska czy legenda herbowa.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Legenda jako zbiór poglądów[edytuj | edytuj kod]

W jeszcze szerszym znaczeniu legenda jest zbiorem poglądów na temat jakiejś osoby, miejsca, zdarzenia czy zjawiska funkcjonujących w świadomości społecznej, które są pewną idealizacją lub są wręcz fałszywe. W aspekcie literackim mówi się wówczas o legendzie literackiej lub micie literackim. Przykładem takiego zastosowania terminu "legenda" jest tu tytuł książki Miłosza Legendy nowoczesności[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło legenda w Wikisłowniku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Sierotwiński, Słownik terminów literackich, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków, 1970.

Przypisy

  1. Artur Oppman, Legendy warszawskie, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa (1982)
  2. Czesław Miłosz, Legendy nowoczesności, Wydawnictwo Literackie (2010), ISBN: 978-83-08-04409-4