Wielofunkcyjny Moduł Logistyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Leonardo MPLM w ładowni wahadłowca Discovery. Zdjęcie wykonane podczas misji STS-102 (10 marca 2001).
Endeavour przed dokowaniem podczas misji STS-111 z modułem Leonardo, 7 czerwca 2002
Wahadłowiec kosmiczny Discovery z otwartym przedziałem ładunkowym z modułem Rafaello podczas misji STS-114 lipiec 2005
Moduł Rafaello podłączony do ISS podczas misji STS-114
Discovery, STS-121, Leonardo, 6 lipca 2007
Prom Endeavour z otwartym lukiem bagażowym, zbliżający się do ISS, podczas misji STS-126 (16 listopada 2008), przed dokowaniem, w którym w ładowni znajduje się 6,5-metrowy włoski kontener logistyczny Leonardo
Kosmonauta Jurij P. Gidzenko wewnątrz modułu Leonardo (21 marca 2001).
Wikimedia Commons

Wielofunkcyjny Moduł Logistyczny (MPLM z ang. Multi-Purpose Logistics Module) – duży hermetyczny kontener używany w misjach zaopatrzeniowych amerykańskich wahadłowców do przewozu ładunków do/z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Moduł jest wynoszony na orbitę w ładowni wahadłowca i na czas trwania misji jest dołączany do jednego z wolnych węzłów cumowniczych Unity, następnie wyładowywane są z niego narzędzia i sprzęt potrzebny na stacji, a umieszczane w nim zużyte elementy stacji i odpadki. Na koniec misji moduł powraca do ładowni wahadłowca.

Powstały trzy bliźniacze moduły logistyczne, które nazwano: Leonardo, Raffaello i Donatello.

W porównaniu do statków Progress, MPLM oferują dużo większą powierzchnię magazynową, przez co pozwalają na przewożenie większych elementów wchodzących w skład zaopatrzenia. Jego wyposażenie stanowi m.in. 16 regałów, w tym specjalne zamrażarki do przewożenia próbek doświadczeń. MPLM może przewozić około 9 ton ładunku użytecznego. Żaden z modułów nie posiada własnego systemu zasilania, natomiast każdy z nich jest hermetyczny, utrzymujący sztuczną atmosferę na czas lotu na orbitę oraz na czas powrotu na Ziemię (maksymalnie MPLM może pozostawać na orbicie do 16 dni – będąc przyłączonym do ISS).

Po misji STS-131 MPLM Leonardo został przebudowany w Stały Moduł Wielofunkcyjny (PMMPermanent Multipurpose Module), który poleciał wraz z misją STS-133 (ostatni lot promu Discovery). Wśród wprowadzonych zmian znalazły się wzmocnione osłony modułu chroniące przed uderzeniami mikrometeoroidów. Przebudowa pozwoliła na stałe połączenie z ISS przez nieograniczony czas - tym samym PMM pełnił funkcję dodatkowego magazynu na ISS.

MPLM zostały zbudowane na zlecenie NASA przez Włoską Agencję Kosmiczną (ASI) i są własnością strony amerykańskiej. W rozliczeniu ASI otrzymała dostęp do części należącego do USA czasu badawczego na ISS. Sama idea powstania modułu zrodziła się jeszcze w fazie projektowania nigdy nie powstałej Stacji Kosmicznej Freedom. Pierwotnie projekt miał zrealizować Boeing, ale w 1992 r. ASI ogłosiła gotowość podjęcia się tego typu projektu. Wstępne plany zostały zmienione i w 1993 r. powstał projekt tego modułu w dwukrotnie większej wersji, który ostatecznie zaakceptowano. Budowę Leonardo rozpoczęto w kwietniu 1996 r. w fabryce Alenia Aerospazio w Turynie. Został on dostarczony do KSC w sierpniu 1998 r. samolotem Airbus Beluga. Raffaello dostarczono w sierpniu 1999 r., a Donatello w lutym 2001 r.

Moduł Donatello nie został nigdy użyty do lotu, a niektóre z jego części zostały wykorzystane do przebudowy modułu Leonardo w PMM.

Sam MPLM ma formę cylindrycznej hermetyzowanej dużej puszki, mającej 6,4 m długości i 4,6 m średnicy. Objętość wynosi 31 m³. Pusty waży 4082 kg, ale może dostarczać 9,1 ton towarów.

Misje zakończone[edytuj | edytuj kod]

Data startu Misja Wahadłowiec MPLM
8 marca 2001 STS-102 Discovery Leonardo
19 kwietnia 2001 STS-100 Endeavour Raffaello
10 sierpnia 2001 STS-105 Discovery Leonardo
5 grudnia 2001 STS-108 Endeavour Raffaello
5 czerwca 2002 STS-111 Endeavour Leonardo
26 lipca 2005 STS-114 Discovery Raffaello
4 lipca 2006 STS-121 Discovery Leonardo
14 listopada 2008 STS-126 Endeavour Leonardo
29 sierpnia 2009 STS-128 Discovery Leonardo
5 kwietnia 2010 STS-131 Discovery Leonardo
24 lutego 2011 STS-133 Discovery Leonardo PMM
8 lipca 2011 STS-135 Atlantis Raffaello

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Długość: 6,4 m
  • Średnica: 4,57 m
  • Masa pustego modułu (bez ładunku): 4082 kg
  • Masa modułu z pełnym załadunkiem: 13 154 kg
  • Masa ładunku użytecznego: 9100 kg

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]