Śluza powietrzna Pirs

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Śluza powietrzna Pirs (zdjęcie wykonane przez załogę lotu STS-108 wahadłowca Endeavour)

Pirs (ang. Docking Compartment 1, DC-1) – rosyjska śluza powietrzna wchodząca w skład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), umożliwiająca przeprowadzanie spacerów kosmicznych bez konieczności wcześniejszej dehermetyzacji głowic modułów Zarja i Zwiezda. Skonstruowana została przez RKK Energia.

Na orbitę, w ramach lotu oznaczonego jako 4 R, Pirs wyniesiony został za pośrednictwem rakiety typu Sojuz-U. Start nastąpił 14 września 2001 o 23:34:55 UTC z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie. 17 września o 01:05 UTC dzięki systemowi napędowemu zapożyczonemu z konstrukcji pojazdów typu Progress-M (kompleks, w skład którego wchodził Pirs w trakcie lotu na stację miał oznaczenie Progress-M-S01), automatycznie zacumował do dolnego, wertykalnego węzła modułu Zwiezda. Po tej operacji część napędowa, która dostarczyła śluzę do portu Zwiezdy, została odstrzelona i już jako niepotrzebna – spłonęła w atmosferze.

Położenie śluzy Pirs w rosyjskim segmencie ISS
Pirs jeszcze na ziemi
Pirs wraz z zacumowanym do niego statkiem Progress, widoczne są ramiona dźwigów Strieła. Zdjęcie wykonane przez załogę misji STS-130 wahadłowca Endeavour

Pirs, oprócz funkcji śluzy powietrznej, pełni także rolę portu dla statków załogowych Sojuz i towarowych Progress. Poprzez ten moduł tłoczone jest również paliwo, dostarczane na stację przez rosyjskie statki towarowe.

Pirs, w porównaniu do innych rosyjskich modułów, jest elementem niewielkim. Masa startowa modułu wynosiła 4350 kg, zaś masa na orbicie 3580 kg. Długość modułu to 4,91 m, a maksymalna średnica 2,55 m. Objętość wnętrza modułu wynosi ok. 13 m3. Pirs posiada dwa zewnętrzne luki o średnicy 1 metra, taki rozmiar w zupełności wystarcza do wygodnego opuszczania struktury stacji w rosyjskich kombinezonach klasy Orłan. Luki wyposażone są w okna o średnicy wewnętrznej 228 mm. Wokół luków, zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz modułu, rozmieszczone są poręcze ułatwiające astronautom przechodzenie przez luk.

Pirs ma na wyposażeniu własny system wentylacji, a także pomieszczenie na kombinezony. Natomiast podstawowymi urządzeniami doinstalowanymi na zewnątrz śluzy były 2 dźwigi Strieła. W 2012 oba dźwigi zostały odłączone od Pirsa i przemieszczone do śluzy Poisk (Strieła-1) i modułu Zarja (Strieła-2). Operację tę przeprowadzono dlatego, że w przyszłości (obecnie planowany termin to 2014 rok) śluza Pirs ma być odłączona od ISS, a następnie spalona na skutek tarcia podczas wchodzenia w dolne warstwy atmosfery. Zwolniony port cumowniczy zostanie zajęty przez moduł Nauka[1].

Przypisy

  1. Maciej Mickiewicz: Spacer kosmiczny EVA-31: relacja na żywo (pol.). kosmonauta.net, 2012-08-20. [dostęp 2014-06-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]