Cygnus (statek kosmiczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Standardowa wersja statku transportowego Cygnus przy podejściu do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Kierownictwo NASA i Orbitala przed statkiem Cygnus

Cygnus – bezzałogowy, zaopatrzeniowy statek kosmiczny zaprojektowany i zbudowany przez Orbital Sciences Corporation w ramach programu Commercial Orbital Transportation Services (COTS) ogłoszonego przez NASA. Jest on wykorzystywany do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w związku z zakończeniem w 2011 r. eksploatacji amerykańskich promów kosmicznych. Od sierpnia 2000 r. zaopatrywanie ISS w towary odbywa się regularnie za pomocą statków bezzałogowych, takich jak rosyjskie statki Progress, a także europejskie Automated Transfer Vehicle i japońskie H-II Transfer Vehicle, co pozwoliło na wygaszenie amerykańskiego programu załogowych promów kosmicznych. NASA przewiduje, że wykorzystanie prywatnych statków Cygnus i konkurencyjnych Dragon pozwoli na zmniejszenie uzależnienia się od zagranicznych środków transportu.

W ramach programu COTS w 2006 r. NASA ogłosiła, że zwycięzcami konkursu na dostawy towarów do ISS zostały firmy Rocketplane Limited oraz SpaceX. Gdy okazało się, że Rocketplane nie będzie w stanie wywiązać się z zawartego kontraktu, został on w 2007 r. zerwany przez NASA, która ogłosiła 19 lutego 2008 r., że nowym zwycięzcą konkursu jest firma Orbital Sciences. 23 grudnia 2008 r. NASA zawarła kontrakt z Orbital Sciences na kwotę 1,9 mld USD, zakładający dostawę na ISS 20 ton towarów w ośmiu lotach w latach 2013-2016[1].

Pierwszy, próbny lot statku Cygnus planowany był na grudzień 2010, jednak realizacja programu uległa poważnemu opóźnieniu i pierwszego wystrzelenia dokonano dopiero 18 września 2013[2]. Rakietą nośną była Antares, znana wcześniej pod nazwą Taurus II, skonstruowana również przez Orbital Sciences.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Statek Cygnus składa się z dwóch podstawowych modułów: serwisowego i towarowego. Człon serwisowy jest oparty na platformie STAR Bus do satelitów produkowanych przez Orbital Sciences. Ma masę ok. 1,8 t. Człon towarowy będzie produkowany w dwóch wersjach. Pierwszą jest hermetyzowany moduł oparty na włoskim Multi-Purpose Logistics Module, o masie całkowitej ok. 3,5 t i wynoszonym ładunku 2 t umieszczanym w kapsule o pojemności 18,7 m3. Druga wersja będzie oparta na amerykańskim ExPRESS Logistics Carrier, również o całkowitej masie 3,5 t i ładunku 2 t, umieszczanym w hermetyzowanej kapsule o pojemności 18,1 m3. Statek jest dokowany do ISS przy pomocy manipulatora Canadarm2 do modułu Harmony.

Loty[edytuj | edytuj kod]

Wykonane i planowane loty statków Cygnus
Nr Data startu
(UTC)
Miejsce startu Oznaczenie Ładunek Wariant Rakieta nośna Status Uwagi
1 18 września 2013 Mid-Atlantic Regional Spaceport Cygnus Orb-D1 G. David Low
Cygnus 1
Orbital Sciences COTS Demo Flight
standardowy Antares 110 udana Pierwszy lot statku Cygnus; pierwsze zbliżenie do ISS; pierwsze dokowanie do ISS; drugi lot rakiety Antares. Dokowanie do ISS zostało opóźnione z powodu problemów z komputerem[3][4][5][6]
2 9 stycznia 2014 Orb CRS-1 C. Gordon Fullerton
Orbital-1
Antares 120 udana Pierwszy lot Cygnusa w ramach Commercial Resupply Service (CRS); pierwszy lot rakiety Antares z wykorzystaniem członu Castor 30B[6][7][8][9]
3 10 lipca 2014 Orb CRS-2 Orbital Sciences CRS Flight 2 planowana [7]
4 28 października 2014 Orb CRS-3 Orbital Sciences CRS Flight 3 Antares 130 nieudana Eksplozja rakiety nośnej 14 sekund po starcie[10]
5  ? Orb CRS-4 Orbital Sciences CRS Flight 4 ulepszony  ? planowana Pierwsza misja ulepszonego statku Cygnus[7][11]
6  ? Orb CRS-5 Orbital Sciences CRS Flight 5  ? planowana [11]
7  ? Orb CRS-6 Orbital Sciences CRS Flight 6  ? planowana [11]
8  ? Orb CRS-7 Orbital Sciences CRS Flight 7  ? planowana [11]
9  ? Orb CRS-8 Orbital Sciences CRS Flight 8  ? planowana [11]

Zobacz także[edytuj | edytuj kod]

Inne bezzałogowe statki zaopatrzeniowe MSK (ISS)[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tariq Malik, Turner Brinton: NASA Taps SpaceX, Orbital Sciences to Haul Cargo to Space Station (ang.). Space.com, 2008-12-23. [dostęp 2013-10-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  2. Jacek Krywko: Prywatny statek Cygnus leci do stacji kosmicznej (pol.). Wyborcza.pl, 2013-09-18. [dostęp 2013-10-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. Computer mishap delays space station supply ship, Va. company says arrival at least 2 days off. [dostęp 2013-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-22)].
  4. Orbital’s Cygnus successfully berthed on the ISS. [dostęp 2013-10-08].
  5. First flight of Cygnus cargo craft delayed to September. 06 May 2013. [dostęp 2013-08-07].
  6. 6,0 6,1 Robert Z. Pearlman: Orbital Sciences Names Next Private Space Station Freighter for NASA Astronaut. [dostęp 2013-12-09].
  7. 7,0 7,1 7,2 Worldwide launch schedule. [dostęp 2013-08-09].
  8. Chris Bergin: Space industry giants Orbital upbeat ahead of Antares debut (ang.). 2012-02-22. [dostęp 2012-03-29].
  9. ISS Commercial Resupply Services Mission (Orb-1) (ang.). [dostęp 2014-01-08].
  10. Jonathan McDowell: Jonathan's Space Report No. 704 (ang.). 2014-10-30. [dostęp 2014-11-09].
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Cargo Resupply Services. [dostęp 2013-12-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg