Cupola

Astronautka Kathryn Hire we wnętrzu modułu Cupola

Cupola w ośrodku KSC

Kopuła (ang. Cupola, wł. Kuppel - kopuła) to moduł obserwacyjny Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, zaprojektowany i zbudowany przez Alenia Spazio (Turyn, Włochy) w imieniu Europejskiej Agencji Kosmicznej (Alenia Spazio był głównym wykonawcą i koordynował pracę sześciu innych firm: APCO (Szwajcaria), CASA (Hiszpania), EADS Space Transportation (Niemcy), SAAB Ericsson and Lindholmen Development (Szwecja) i Verhaert (Belgia)).

Wnętrze Cupola zostało specjalnie zaprojektowane tak, by zamontować w nim jedno z dwóch identycznych stanowisk roboczych RWS (ang. Robotic Work Station) – sterujących pracą automatycznego ramienia Canadarm2.

Cupola pozwoli, z wnętrza stacji, na bezpośredni, panoramiczny podgląd: operacji wykonywanych automatycznym manipulatorem, spacerów kosmicznych astronautów, manewrów dokowania wahadłowców, przegląd i ocenę stanu technicznego urządzeń zewnętrznych, a także będzie stanowił doskonały punkt obserwacyjny Ziemi i innych ciał niebieskich.

Cupola ma w przybliżeniu 2 metry średnicy i 1,5 metra wysokości, sześć trapezoidalnych okien bocznych i jedno okrągłe okno górne, o średnicy 80 cm (wszystkie wykonane są ze szkła pancernego), z których każde jest dodatkowo wyposażone w okiennice chroniącą przeciw uderzeniom mikrometeorytów i kosmicznych śmieci.

Montaż na ISS

• 8 lutego 2010 o 09:14:06,981 Cupola wystartowała na pokładzie promu Endeavour w ramach misji STS-130, Endeavour/F24, ISS-20A.

• Po połączeniu promu z ISS (nastąpiło 10 lutego 2010 o 05:06) w dniu 15 lutego 2010 o 03:23 ramię SSRMS uchwyciło Cupolę, ale nie udało się jej odłączyć - jeden z czterech bolców mocujących zaciął się. Dwie kolejne próby odłączenia nie przyniosły rezultatów, a objawy zacięcia zaczął wykazywać drugi bolec.

• Około 05:18 udało się odłączyć konstrukcję od zewnętrznego węzła Tranquility. Po inspekcji została ona przyłączona o 06:32 do węzła dolnego.

• 17 lutego 2010 w ramach EVA-3 zdjęto izolacje startowe i osłony okien Cupoli, oddając ją tym samym do użytku.

Dane techniczne

• Wysokość: 1,5 m
• Średnica: 2,95 m
• Masa: 1.880 kg

Linki zewnętrzne

• ESA dane szczegółowe o Cupola (ang.)
• ESA – raport o Cupola (ang.)
• ESA: Largest window for Space completed (ang.)
• Strona Elenia Spazio (ang.)
• STS-130 Podlaczenie Cupoli do ISS (pol.)