Wikipedia:Zasady tworzenia list

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Skrót: WP:ZTL, WP:Lista, WP:Listy

link= Ta strona opisuje zasadę polskojęzycznej Wikipedii. Jest powszechnie uznawana za standard, który wszyscy uczestnicy projektu powinni zachowywać. Śmiało edytuj tę stronę, ale najpierw upewnij się, że Twoje zmiany odzwierciedlają konsensus. W przypadku wątpliwości przejdź na stronę dyskusji.

Zasady tworzenia list – jedną z odmian artykułów w Wikipedii są listy – artykuły złożone z elementów, które łączy jakiś przewodni koncept, przykładem może być przegląd dzieł Williama Szekspira.

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Hasło, które utworzone jest w postaci listy, niekoniecznie musi nosić nazwę "lista", tak samo sekcja danego hasła, które jest listą, niekoniecznie musi nosić nazwę "lista". Np. w haśle Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Wilnie#Absolwentki nie ma potrzeby nazywania takiej sekcji "Listą absolwentek", bo widać, że jest to lista, wystarczy prosta nazwa "Absolwentki". Podobnie w przypadku hasła Najstarsi ludzie, które nie musi mieć nazwy "Lista najstarszych ludzi".

Listy jako osobne hasła[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak wszystkie inne hasła na Wikipedii, także listy muszą spełniać przewodnie i niepodważalne zasady Wikipedii: pięć filarów, nieprzedstawianie twórczości własnej, weryfikowalność oraz neutralny punkt widzenia. Lista nie spełniająca choćby jednej z tych zasad może zostać usunięta jako niespełniająca podstawowych zasad Wikipedii. Listy podlegają tym samym ogólnym zasadom co "normalne" hasła.

Przy tworzeniu list należy kierować się następującymi zaleceniami:

  1. Listy nie powinny powielać podstawowych funkcji kategorii, np. nie należy tworzyć alfabetycznych list osób, które już znajdują się w jednej kategorii, ale można np. stworzyć chronologiczną listę osób z danej kategorii (premierzy, prezydenci, papieże, królowie itp.).
  2. Nazwa listy powinna być prosta i nie należy używać żadnych ozdobników w postaci wyrażeń nieencyklopedycznych, jak np. "znani", "słynni", "najwięksi" (zobacz także unikanie próżnych wyrażeń).
  3. Zasady listy, czyli zasady umieszczania na liście poszczególnych elementów, muszą być jasno i precyzyjnie sformułowane w formie kryteriów, nie naruszając przy tym żadnej z powyższych podstawowych zasad Wikipedii. Zaleca się opatrywać listy choćby krótkim, zwięzłym wstępem.
  4. Lista powinna nieść w odróżnieniu od kategorii jakąś dodatkową informację lub jakieś dodatkowe informacje. Najlepiej od razu umieszczać ją w tabeli z istotnymi dla tej listy danymi, jak np. w haśle Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym. W przypadku biografii będą to co najmniej daty urodzin i (oprócz osób żyjących) daty śmierci. Tabele takie najlepiej tworzyć przy pomocy "wikitable sortable" - zobacz Pomoc:Tabele.
  5. Na listach osób "związanych z jakimś miejscem" należy przy każdej z osób jednoznacznie określić, na czym polega jej związek z tym miejscem. Sam fakt, że dana osoba czy osoby urodziły się w danym mieście, nie świadczy o ich powiązaniu z miastem i nie należy łączyć list "związani" (w sensie dokonań) z "urodzonymi w".
  6. Jeżeli kryteria danej listy dopuszczają pojawienie się na niej nieencyklopedycznych pozycji, należy umieścić je w postaci nietworzącej czerwonego linku do artykułu na jej temat. Dobrze wspomnieć o tym w komentarzu w kodzie strony, aby uniknąć "poprawienia" przez niewiedzącą o tym osobę. Oczywiście, lista może zawierać czerwone linki, jednak tylko w przypadkach kiedy encyklopedyczność danej pozycji nie budzi większych zastrzeżeń.

Listy jako część haseł[edytuj | edytuj kod]

Listy, które stanowią część innych haseł, podlegają tym samym zasadom, co wszystkie inne części hasła – wybór elementów hasła nie może być twórczością własną, musi być weryfikowalny i nie może naruszać innych zasad Wikipedii.

  1. Przed listą w artykule dobrze jest umieścić co najmniej jedno zdanie opisujące tę listę lub przynajmniej jakieś wprowadzenie, np. "Na obszarze XXX znajduje się 25 YYY, z których 13 jest ZZZ:"
  2. W przypadku haseł o klubach sportowych nie należy tworzyć sekcji "znani piłkarze/koszykarze/siatkarze" itp. w oparciu o subiektywne i niejasne zasady. W takich przypadkach zaleca się stworzenie sekcji w oparciu o kwantyfikowalne, jasne i określone w treści hasła zasady, np. lista piłkarzy danego klubu, którzy grali także w reprezentacji kraju lub w klubach zagranicznych. W takich przypadkach dozwolone jest użycie słowa "znani" w tytule sekcji.
  3. W przypadku piosenkarzy, wykonawców czy zespołów muzycznych, nie należy tworzyć list "największych przebojów" czy "najbardziej znanych utworów" w oparciu o subiektywne odczucia osoby bądź osób takie listy piszące. Listy tego typu powinny mieć jasno zdefiniowane zasady, np. "single top 20".
  4. W przypadku absolwentów i wychowanków szkół należy wymienić osoby z biogramem w Wikipedii oraz takie, których encyklopedyczność nie budzi wątpliwości (w tym ostatnim przypadku należy dodać krótki opis danej osoby, np. "profesor matematyki", "poseł", "lekkoatleta, reprezentant Polski", "poetka"). Sekcja powinna być zatytułowana "Absolwenci", a pierwsze zdanie powinno mieć brzmienie zbliżone do: "Absolwentami szkoły X byli m.in.:" – patrz np. Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Wilnie#Absolwentki.
  5. Nie powinno się tworzyć list, jeżeli zawierają mniej niż 4 elementy. Tworzenie osobnej sekcji dla takiej pseudolisty nie jest korzystne dla czytelnika – wpierw musi on przeczytać tytuł sekcji, później dwuelementową, gorzej gdy jeszcze jednoelementową "listę", w szczególności, gdy w artykule takich sekcji byłoby kilka. W takim przypadku warto umieścić tę informację w zdaniu. Dotyczy to także problemu zbytniego dzielenia artykułu na sekcje.
  6. Jeżeli listy takie zawierają bardzo dużo elementów (kilkadziesiąt), można dla nich utworzyć osobny artykuł.
  7. Warto zastanowić się, czy zamiast listy nie utworzyć tabelki zawierającej więcej informacji – patrz wyżej.

Pisownia i interpunkcja[edytuj | edytuj kod]

Poszczególne wiersze w listach, które są rozwinięciem zdania, rozpoczynamy od małej litery, kończymy zaś przecinkiem (gdy składają się z pojedynczych słów) lub średnikiem (zwłaszcza, gdy ich poszczególne człony są oddzielone przecinkami czy innymi znakami interpunkcyjnymi), natomiast ostatni kończymy kropką. Niestety, znakomita większość list w Wikipedii nie przestrzega tej zasady i pod tym wzlędem wymagają korekty.

Przykłady poprawnej pisowni list:

Przykład 1:

Części mowy dzielą się (w języku polskim) na:

a) Odmienne:

b) Nieodmienne:

Przykład 2:

Zabytki Szubina:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]