Wikipedia:Encyklopedyczność

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Skrót: WP:ENCY

link= Ta strona opisuje zalecenie edycyjne polskojęzycznej Wikipedii. Podaje rozwiązania problemów i niejasności pojawiających się przy pracy nad artykułami, a jej celem jest zapewnienie poprawności i jednolitości tekstu artykułów. W przypadku wątpliwości przejdź na stronę dyskusji.

W przeciwieństwie do tradycyjnych encyklopedii publikowanych na papierze, Wikipedia nie ma ograniczonej objętości i zakresu tematycznego. Nie oznacza to jednak, że jest ona bezładnym zbiorem informacji – hasła tu zamieszczane powinny posiadać cechę określaną jako „encyklopedyczność”. Jeśli przy tworzeniu nowego hasła masz wątpliwości, czy jest ono encyklopedyczne, skonsultuj się z innymi wikipedystami w kawiarence lub na stronie dyskusji wikiprojektu, zajmującego się określoną tematyką. Możesz także szukać pomocy u administratorów lub na kanale IRC. Hasła o wątpliwej encyklopedyczności mogą być zgłoszone do poczekalni, gdzie celowość ich zachowania w Wikipedii zostanie poddana pod dyskusję, a wyraźnie nieencyklopedyczne mogą zostać usunięte.

Definicje

Encyklopedyczność (tzw. „ency”)
Cecha oznaczająca, że określony temat (zagadnienie, podmiot) może być opisany w poświęconym mu haśle w Wikipedii. Ogólnie encyklopedycznymi są tematy znaczące, odnotowane przez wiarygodne i neutralne źródła, niezależne od opisywanego podmiotu. Słowo „znaczące” oznacza w tym kontekście odpowiednią „zauważalność”, „wpływowość”. Cechy te określane są po angielsku mianem „notability”. W kolejnych sekcjach podane są warunki, jakie muszą spełniać tematy, by mogły być uznane za encyklopedyczne.
Encyklopedyczność „automatyczna” (tzw. „autoencyklopedyczność”, „autoency”)
Niektóre tematy są naturalnie i bezdyskusyjnie encyklopedyczne – ze względu na znaczenie posiadanej przez nie cechy, funkcji czy właściwości (np. opisane gatunki, miejscowości państw świata, biogramy parlamentarzystów itp.). „Automatyczna” encyklopedyczność takich tematów wynika z ich natury i to, że powinny się one znaleźć w encyklopedii, nie budzi wątpliwości. Oczywiście i takie hasła muszą spełniać podane dalej wymagania minimalne, a zatem niezbędne i w ich przypadku jest podanie wiarygodnych źródeł, potwierdzających przesłanki decydujące o encyklopedyczności.

Wymagania

By temat mógł być uznany za encyklopedyczny, spełnione muszą być łącznie następujące warunki konieczne:

1. Temat powinien być weryfikowalny
Konieczne jest istnienie wiarygodnych i niezależnych źródeł, pozwalających na opisanie hasła zgodnie z zasadą weryfikowalności, bez odwoływania się do twórczości własnej.
  • Źródła mogą być publikowane w dowolnej formie i nie muszą mieć wyłącznie charakteru pierwotnego. Istnienie źródeł wtórnych jest wręcz potwierdzeniem encyklopedyczności tematu, nawet gdy nie zostaną one użyte bezpośrednio do pisania hasła. Im więcej niezależnych źródeł odnosi się do danego tematu, tym większa szansa, że temat może być uznany za encyklopedyczny.
  • Niezależne są takie źródła, które zostały opublikowane niezależnie od tematu (podmiotu) hasła lub przynajmniej przeszły procedurę niezależnego recenzowania. Źródła pochodzące od lub związane z samym tematem czy podmiotem hasła mogą stanowić wartościowe materiały do opisania takiego zagadnienia, natomiast niekoniecznie będą świadczyć o jego encyklopedyczności.
2. Temat nie może być tymczasowy
Tematem hasła może być zdarzenie historyczne lub bieżące, o ile istnieją wiarygodne źródła, potwierdzające istotność jego oddziaływania. Sama eksplozja informacji prasowych o bieżącym wydarzeniu nie dowodzi jeszcze jego oddziaływania w dłuższej perspektywie czasu lub w szerszej skali, tym samym nie dowodzi encyklopedyczności. Do opisywania wszelkich ważnych wydarzeń bieżących o zasięgu globalnym i lokalnym służy serwis informacyjny Wikinews.
3. Temat powinien być szerzej zdefiniowany
Artykuł encyklopedyczny powinien zawierać opis tematu wykraczający poza proste zdefiniowanie jego znaczenia językowego. Do opisywania terminów słownikowych służy Wikisłownik.
4. Temat powinien być użyteczny jako informacja encyklopedyczna
Związane jest to z podstawową funkcją Wikipedii, jako encyklopedii. Oznacza to, że (z pewnymi wyjątkami, patrz np. encyklopedyczność „automatyczna” ) nie opisujemy wszelkich tematów wyłącznie celem ich skatalogowania, poinformowania o ich istnieniu czy wypromowania ich, ale tworzymy definicje i encyklopedyczne opisy zagadnień o pewnej zauważalnej istotności i wartości encyklopedycznej.

Zakres obowiązywania

  1. Opisane kryteria encyklopedyczności dotyczą tematów, a nie zawartości haseł. W treści artykułów mogą być zawarte uboczne i szczegółowe informacje dotyczące tematu głównego, które same w sobie nie są dość encyklopedyczne, by tworzyć dla nich osobne hasło. Zakres treści artykułów regulowany jest następującymi zasadami: neutralny punkt widzenia, weryfikowalność i nie przedstawiamy twórczości własnej.
  2. W przypadku problemów z intuicyjnym ustaleniem encyklopedyczności na podstawie podanych wyżej kryteriów można ustalać bardziej szczegółowe kryteria dla określonych zakresów tematycznych haseł. Kryteria takie powinny mieć raczej formę zaleceń niż sztywnych zasad i dla ich przyjęcia powinien być wymagany konsensus lub aprobata wyraźnej większości (np. ponad 2/3) uczestników dyskusji (ew. głosowania).

Źródła

Definicja encyklopedyczności opiera się na dwóch zasadach Wikipedii: Czym Wikipedia nie jest oraz Weryfikowalność. Nawiązuje także do zasady z Wikipedii anglojęzycznej (en:Wikipedia:Notability).

Zobacz też