Wilhelm zu Wied

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wilhelm zu Wied
Z bożej łaski Książę Albanii, książę Kosowa
Wilhelm zu Wied 1912 a.jpg
Mbret, udzielny książę Albanii
Okres panowania od 21 lutego 1914
do 3 września 1914
Poprzednik Ismail Qemali
Następca Esad Pasza Toptani
Dane biograficzne
Dynastia Ród zu Wied
Urodziny 26 marca 1876
Śmierć 18 kwietnia 1945
Ojciec Wilhem zu Wied
Matka Maria
Żona Zofia von Schönburg-Waldenburg
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Wilhelm zu Wied (ur. 26 marca 1876 roku, zm. 18 kwietnia 1945 roku) – władca Albanii od 21 lutego 1914 do 3 września 1914 roku. Poza granicami kraju i w korespondencji dyplomatycznej, tytułowany udzielnym księciem, ale w Albanii zwany mbret, albo królem.

Urodzony w Neuwied, był trzecim synem Wilhelma, piątego księcia zu Wied i jego żony, Marii z Niderlandów. Jego ciotką była Elisabeth zu Wied, królowa Rumunii. Był niemieckim oficerem. 30 listopada 1906 roku ożenił się z Zofią von Schönburg-Waldenburg. Mieli dwoje dzieci:

Koalicja zachodnich mocarstw (m.in. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Włochy) wybrała Wilhelma, protestanta, członka pruskiej rodziny królewskiej, aby rządził nowo powstałą niepodległą Albanią. Delegacja albańskich notabli zwróciła się do niego z prośbą o objęcie rządów w państwie w lutym 1914 roku, którą przyjął. Miesiąc później, w marcu, przybył do tymczasowej stolicy w Durrës na pokładzie austriackiego jachtu Taurus i zaczął tworzyć swój rząd.

Formalnie nie przyjął tytułu króla (mbret), zadowalając się tytułem księcia (princ), co miało podkreślać zależność od mocarstw europejskich.

Jego krótkie panowanie było burzliwe, co było spowodowane jego cudzoziemskim pochodzeniem i nieznajomością albańskich realiów. Szybko doprowadziło to do wojny domowej (antyrządowe siły nieoficjalnie, ale aktywnie wspomagała Grecja oraz inne państwa zainteresowane niestabilnością polityczną Albanii i zgłaszające pretensje terytorialne do jej terytorium). Siłami przeciwnymi księciu dowodził z uchodźstwa były minister spraw wewnętrznych i wojny, Esad Pasza Toptani, który został odwołany przez władcę pod zarzutem zdrady stanu. Wilhelm ostatecznie opuścił kraj we wrześniu 1914 roku, tracąc całkowicie zaufanie poddanych (do tej pory uważany był przez wielu za męża opatrznościowego, a teraz posądzono go o tchórzostwo). I wojnę światową spędził w Niemczech, jako kapitan armii niemieckiej walczył na froncie wschodnim. Po wojnie próbował odzyskać tron, ale uczestnicy konferencji pokojowej wahali się, czy można przyznać władzę Niemcowi, skoro właśnie Niemcy przegrali wojnę. Powrót Wieda na tron albański popierała głównie dyplomacja włoska. Pomimo tego, że w Albanii część środowisk opowiadało się za przywróceniem władzy księcia von Wied, w 1924 roku państwo zostało republiką. Publicznie głos w sprawach Albanii zabrał w 1928 roku, kiedy to zaprotestował przeciwko koronacji Ahmeda Zogu. Do 1925 r. Wied mieszkał w Tyrolu, a ostatnie lata życia spędził w rumuńskiej posiadłości żony.

Wilhelm von Wied zmarł w Predeal, niedaleko Sinaia, w Rumunii.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Chekrezi Constantine, Albania – Past and Present, New York 1919


Poprzednik
Ismail Qemali
Presidential flag of Albania.png Książę Albanii
1914
Presidential flag of Albania.png Następca
Esad Pasza Toptani