Wkłucie centralne

Zestaw do wkłucia centralnego

Zakładanie wkłucia centralnego do żyły szyjnej wewnętrznej. Lokalizacja położenia żyły za pomocą USG.

Wkłucie centralne – cewnik wprowadzony przez naczynie krwionośne do dużej centralnej żyły. Najczęściej umieszczany jest w żyle podobojczykowej. Inne lokalizacje to żyła szyjna wewnętrzna, żyła szyjna zewnętrzna, żyły dołu łokciowego (częściej u dzieci). W tym wypadku koniec cewnika powinien się znajdować w żyle głównej górnej. Możliwe jest też wprowadzenie cewnika do żyły udowej, wtedy jego koniec znajduje się w żyle głównej dolnej.

W odróżnieniu od zwykłego wenflonu, który wymaga usunięcia po kilku dniach, wkłucie centralne może pozostawać w żyle kilka tygodni, a nawet miesięcy, co jest przydatne przy długotrwałej konieczności podawania płynów i leków dożylnych, zwykle na Oddziałach Intensywnej Terapii, oddziałach hematologii lub oddziałach onkologii. Możliwe jest też pobieranie z wkłucia centralnego próbek krwi do badań.

Wskazania do założenia wkłucia centralnego

Wskazania są następujące:

• brak możliwości wkłucia do żył obwodowych
• podawanie środków o osmolarności powyżej 600-700 mOsm/kg H₂O
• podawanie środków obkurczających naczynia
• podawanie środków drażniących naczynia krwionośne (np. leki buforujące, cytostatyki)
• przewidywana długotrwała terapia dożylna
• konieczność agresywnej płynoterapii
• pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego
• pomiar parametrów hemodynamicznych poprzez cewnik Swana-Ganza - jako śluza naczyniowa
• konieczność stymulacji serca elektrodą endokawitarną - jako śluza naczyniowa
• jako dostęp naczyniowy w zabiegach dializy, plazmaferezy, separacji
• wstrząs hipowolemiczny
• wstrząs kardiogenny
• stan po reanimacji
• bezpieczny dostęp do żyły czczej górnej dla pełnego żywienia pozajelitowego

Powikłania w trakcie zakładania wkłucia centralnego

• powstanie odmy opłucnowej
• powstanie odmy podskórnej
• pojawienie się płynu w jamie opłucnowej
• zator powietrzny
• nakłucie tętnicy
• krwiak
• krwotok (zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami układu krzepnięcia)
• nakłucie przewodu piersiowego
• uszkodzenie nerwu lub splotu nerwowego w pobliżu miejsca zakładania wkłucia
• uszkodzenie ściany naczynia (np. rozwarstwienie)
• uszkodzenie ściany serca
• tamponada serca
• zaburzenia rytmu serca
• nieprawidłowe umiejscowienie kaniuli

Powikłania w trakcie utrzymywania wkłucia centralnego

• zakażenie skóry w okolicy wprowadzenia wkłucia
• zakrzepica w żyle centralnej
• kolonizacja bakteryjna cewnika wewnątrz naczynia z możliwym rozwojem infekcji ogólnoustrojowej
• zator powietrzny
• zainfekowanie zewnętrznej części cewnika

Zobacz też

• igła do iniekcji
• kateter
• wenflon
• cewnik Swana-Ganza
• port naczyniowy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.