Woświn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Woświn
Uproszczona mapka Regi z jej dopływami z naniesionym jeziorem Woświn
Uproszczona mapka Regi z jej dopływami z naniesionym jeziorem Woświn
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Lokalizacja Pojezierze Ińskie
Powierzchnia 767,5 – 809,7 ha
Wymiary 9,5 × 2 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

9,4 m
28,1 m
Objętość 75 840,8 tys. m³
Klasa jakości wody II (w roku 2000)
Wysokość lustra 78,9 m n.p.m.
Rzeki zasilające Ukleja
Rzeki wypływające Ukleja
Miejscowości nadbrzeżne Cieszyno, Tucze, Oświno
Rodzaj jeziora rynnowe
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Woświn
Woświn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Woświn
Woświn
Ziemia 53°32′30″N 15°24′26″E/53,541667 15,407222Na mapach: 53°32′30″N 15°24′26″E/53,541667 15,407222

Woświn (niem. Wotschwien See)[1]jezioro na Pojezierzu Ińskim, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno, w dorzeczu Uklei. Jezioro znajduje się na obszarze pomiędzy miastami Węgorzyno i Dobra.

Jedno z największych jezior na Pojezierzu Ińskim i największe jezioro w dorzeczu Regi. Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 767,5 ha[2] do 809,7 ha[3][4]. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 78,5 m n.p.m.[2] lub 78,9 m n.p.m.[3] Średnia głębokość jeziora wynosi 9,4 m[3], natomiast głębokość maksymalna 28,1 m[3]. Akwen osiąga długość ok. 9,5 km i szerokość ok. 2 km[5]. Objętość wody w zbiorniku wynosi 75 840,8 tys. m³[3][4].

Powierzchnia najbliższej zlewni Woświna wynosi 31,8 km², a całkowitej zlewni – 56,3 km²[6].

W 2000 roku dokonano badań czystości wody Woświna, gdzie oceniono stan wód na II klasę czystości[2][4], a jezioro otrzymało II kategorię podatności na degradację biologiczną[4].

Jezioro znajduje się w Ińskim Parku Krajobrazowym. Woświn został objęty obszarem specjalnej ochrony ptaków Ostoja Ińska[7].

Łagodne wybrzeża sprawiają, że jest ono przyjazne dla kąpieli i rekreacji wodnej.

Administratorem wód i gruntów pod wodami tego jeziora jest Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, w imieniu którego działa Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie.

Uprawnienia Skarbu Państwa w zakresie rybactwa śródlądowego wód Woświna jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie. Utworzył on obwód rybacki, który obejmuje wody Woświna wraz z odcinkiem Uklei od Woświna do jeziora Mielno, a także wody dopływu spod Wielenia do Woświna[8]. Gospodarzem wód jeziora jest spółka "Gospodarstwo Rybackie w Ińsku", która prowadzi gospodarkę rybacką na obwodzie rybackim i pobiera opłaty za połów ryb[9].

Na Woświnie obowiązuje zakaz używania jednostek pływających z napędem spalinowym[10].

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

W poszczególnych latach nazwa jeziora została zapisana jako: Woswin (1284)[11], Wotschwin-See (1780)[12], Wotschwin (1789[13], 1895[14]). Do końca II wojny światowej jezioro posiadało niemiecką nazwę Wothschwien-See[15]. W 1964 roku na polskiej mapie przedstawiono nazwę Woswin[16].

Nazwie Woświn przypisywano pochodzenie bałtyckie wskazując na litewskie ašvà (pol. kobyła) z dobrą etymologią indoeuropejską. Nazwę zaliczano do warstwy przedsłowiańskiej[17]. Próba etymologii słowiańskiej wskazuje na niepoświadczony apelatyw *osy, -ъve (pol. osa, osika (drzewo)) lub derywat *osъvina o znaczeniu 'lasek osikowy', co nasuwa tezę iż nazwę terenową ponowiono na nazwę jeziora[18].

Przypisy

  1. Jarosław Kociuba "Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach dawnego Księstwa Pomorskiego", Walkowska Wydawnictwo Szczecin 2012
  2. 2,0 2,1 2,2 Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 177. ISBN 83-232-1732-7.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 177. ISBN 83-232-1732-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 IV.3. Jeziora. W: Raport o stanie środowiska w województwie zachodniopomorskim w roku 2001. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Szczecinie, 2003-01-18, s. 105.
  5. Marek Lityński: Rega z dopływami. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 2004, s. 29. ISBN 83-7005-472-2.
  6. Jacek Kubiak, Agnieszka Tórz. Water mass dynamics in the largest stratified lakes of Western Pomerania in relation to their trophic status. „Limnological Review”. 5, s. 130, 2005. Polskie Towarzystwo Limnologiczne. ISSN 1642-5952 (ang.).  Za: Cz. 4 Zlewnie jezior województwa szczecińskiego. W: H. Czarnecka, J. Bialuk, J. Hołdakowska, Z. Marcinkowska: Ocena ilościowa i fizyko-chemiczna zasobów wodnych jezior województwa szczecińskiego. Warszawa: IMGW, 1989.
  7. Arkusz 1/8. Mapa PLB320008 Ostoja Ińska w skali 1:50 000. Ministerstwo Środowiska, 2006-04-14
  8. Załącznik do Rozporządzenia Nr 7/2006 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2006 (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2006 r. Nr 121, poz. 2528)
  9. Gospodarstwo Rybackie w Ińsku (pol.). Ińskie Centrum Rybactwa. [dostęp 2009-10-15].
  10. Uchwała Nr XVII/97/03 Rady Powiatu w Łobzie z dnia 29 grudnia 2003 r. ws. zakazu używania jednostek pływających z napędem spalinowym na Jeziorze Woświn (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2004 r. Nr 5, poz. 63)
  11. Cod. No. 1300. W: Pommersches Urkundenbuch. T. 2. Abt. 2, 1278-1286. Stettin: Theodor von der Nahmer, 1885, s. 526.
  12. Schmettausche Karten von Pommern, 28 Blätter im Massstab 1:50 000. Köln-Graz-Wien 1963
  13. David Gilly: Karte des Herzogtums Vor- und Hinterpommern des Königlichen Preussen. Berlin: 1789.
  14. Wotschwin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV (Worowo – Żyżyn) z 1895 r.
  15. Arkusz 2458 Silligsdorf, Meßtischblatt 1:25 000, Reichsamt für Landesaufnahme: 1936.
  16. Polskie mapy powojenne w skali 1:25 000, powiat łobeski s.5
  17. Ewa Rzetelska-Feleszko (red.): Polskie nazwy własne : encyklopedia. 1998. ISBN 83-85579-89-3.
  18. Zbigniew Babik: Najstarsza warstwa nazewnicza na ziemiach polskich w granicach wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny. Kraków: 2001, s. 620-621. ISBN 83-7052-597-0.