Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela
Autor Henryk Sienkiewicz
Język polski
Data I wyd. 1880
Typ utworu nowela
Tekst w Wikiźródłach Tekst w Wikiźródłach

Z pamiętnika poznańskiego nauczycielanowela Henryka Sienkiewicza z 1880 roku. Opowiada o życiu polskich dzieci w szkołach w zaborze pruskim. Została przetłumaczona na 12 języków.

Nowela jest początkiem zainteresowania pisarza sprawami konfliktu polsko-niemieckiego, zwieńczonego napisaniem Krzyżaków. Autor krytykuje obłudę szkoły pruskiej, szykany polityczne związane z niemieckim językiem wykładowym, a nade wszystko złą metodę dydaktyczną przeciążającą pamięć uczniów mało przydatnymi w życiu danymi. Łączy się to ściśle z pozytywistyczną polemiką ideologiczną. Dzieje małego Michasia są zbeletryzowanym opisem walki ze starą metodą nauczania. Walka ta kończy się klęską. Uwagi poznańskiego nauczyciela - Wawrzynkiewicza (prywatnie naucza Michasia), są w istocie propagandą nowej, pozytywistycznej metody wychowawczej. Sam nauczyciel to postać głęboko tkwiąca w atmosferze warszawskiego pozytywizmu, bezinteresowny idealista, pierwsze niejako wcielenie Siłaczki lub Antoniego Paluszkiewicza z Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego.

Utwór miał dwie redakcje - pierwsza z nich (Z pamiętnika korepetytora) umiejscowiona była w zaborze rosyjskim, ale ze względów cenzorskich akcja została przeniesiona do Poznania i przystosowana do realiów zaboru pruskiego. Dzieło po zmianach przejawia głębszą analizę psychologiczną i szersze postulaty pedagogiczne.

W Poznaniu utwór opublikowano w 1880 na łamach Kuriera Poznańskiego, z pewnymi zmianami, np. usunięto wątek platonicznej miłości Wawrzynkiewicza do matki Michasia oraz poprawiono niedostatecznie opanowane przez Sienkiewicza realia szkoły wielkopolskiej. Nowela była przyczynkiem do zainteresowania się autora Wielkopolską i otwarła mu drogę do czytelnika z tego regionu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]