Zapora Trzech Przełomów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podczas budowy Zapory Trzech Przełomów, lipiec 2004

Zapora Trzech Przełomów (chin. upr.: 三峡大坝; chin. trad.: 三峽大壩; pinyin: Sānxiá Dàbà) – tama zbudowana na rzece Jangcy w centralnej prowincji ChinHubei. Budowa rozpoczęła się w roku 1993, a została zakończona 20 maja 2006 roku. Napełnianie zbiornika zakończono 26 października 2010 uzyskując poziom wody wynoszący 175 m, który umożliwia elektrowni wodnej działanie z pełną mocą. Wielka Tama jest najdroższym pojedynczym projektem budowlanym na świecie. Koszt przedsięwzięcia ocenia się na 37 mld USD.

Zapora ma pełnić funkcję największej na świecie elektrowni wodnej, w której 26 generatorów o łącznej mocy 18,2 tys. MW, będzie produkować (szacunki z roku 2007) 84,7 TWh energii rocznie oraz chronić przed powodziami, a także ma zwiększyć żeglowność rzeki i sprawi, że (przewidywania z roku 2007) przez sześć miesięcy w roku statki oceaniczne o wyporności 10 tys. ton docierać będą 2,4 tys. km w głąb lądu.

Inwestycja stała się obiektem krytyki licznych środowisk: historyków (w wyniku powstania zapory zalane zostaną liczne zabytki), ekologów (zagraża ona egzystencji niektórych gatunków ryb i ssaków wodnych), geologów (uważa się, iż skala sztucznego zbiornika będzie tak wielka, iż ciężar nagromadzonej wody może wpłynąć na tektonikę) oraz ekonomistów (według niektórych komentatorów inwestycja może przynieść więcej strat niż korzyści ekonomicznych).

Ostatnie osoby z miasteczka Gaoyang w prowincji Hubei, które było przeznaczone do zalania wodą zostały ewakuowane 15 lipca 2008[1].

Panoramiczne ujęcie Zapory Trzech przełomów

Produkcja energii[edytuj | edytuj kod]

Zapora Trzech Przełomów jest największą hydroelektrownią na świecie pod względem mocy. Moc elektrowni ma wynosić 22,5 GW (w roku 2007: 18,2 GW). Będzie posiadać 32 (w roku 2007: 26) generatorów, każdy o mocy 700 MW. Według stanu na 2007 czternaście zainstalowano w północnej części tamy, dwanaście w południowej części, a pozostałe sześć zostanie zainstalowane (po roku 2007) pod elektrownią w jej południowej części. Po napełnieniu zbiornika i uruchomieniu wszystkich turbin spodziewana (szacunki z roku 2007) roczna produkcja będzie wynosić 84,7 TWh, uczyni ją to (szacunki z roku 2007) drugą co do wielkości hydroelektrownią świata pod względem wytwarzanej energii. Średnie zużycie węgla do wyprodukowania 1 kWh energii w Chinach to 366 gramów. Zatem Zapora Trzech Przełomów przyczyni się do ograniczenia zużycia węgla o (szacunki z roku 2007) 31 milionów ton przez rok. Ograniczy to emisje (szacunki z roku 2007) 100 milionów ton gazów cieplarnianych, milionów ton pyłów, miliona ton dwutlenku siarki, 370 tys. ton tlenku azotu, 10 tys. ton tlenku węgla oraz znaczących ilości rtęci do atmosfery.

Roczna produkcja energii
Rok Liczba turbin TWh
2003 6 8,61
2004 11 39,16
2005 14 49,09
2006 14 49,25
2007 21 61,60
2008 26 80,81
2009 26 79,47
2010 26 84,37
2011 29 78,29
2012 32 98,10
Łącznie 32 628,744

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

Konsekwencją powstania Zapory Trzech Przełomów stało się przymusowe przesiedlenie ponad 1,26 mln osób[2]. Całkowitemu zatopieniu uległ obszar 17 dużych miast, 140 miasteczek i ponad 3000 wsi. Powstanie zapory doprowadziło ponadto do zatopienia śródmieścia trzech dużych aglomeracji (Wanxian, Fuling, Chongqing). W 2012 roku chińskie władze podjęły decyzję o sukcesywnym przesiedleniu kolejnych 100 tysięcy mieszkańców okolic zapory w związku ze wzmożoną aktywnością sejsmiczną i niebezpieczeństwem zatopienia przyległych obszarów w przypadku niekontrolowanej awarii. Powstanie Zapory Trzech Przełomów jest największym w historii przykładem przesiedlenia ludności wywołanego realizacją pojedynczej inwestycji. Konsekwencją powstania zapory stało się także zatopienie ponad 1600 dotychczas istniejących fabryk i kopalń, oraz 1300 stanowisk archeologicznych.

Przemieszczenie po uruchomieniu zapory 40 mld ton wody 100 metrów nad poziom morza spowodowało mierzalne, choć nieistotne w praktyce, skutki dla obrotu Ziemi: oś obrotu przechyliła się nieco, przesuwając biegun geograficzny o 2 cm, a doba wydłużyła się o 0,06 mikrosekundy[3].

Przypisy

  1. Ewakuowano mieszkańców miasta, które zniknie pod wodą (pol.). wiadomosci.wp.pl, 2008-07-23. [dostęp 2010-12-11].
  2. B. Termiński, Przesiedlenia inwestycyjne: Nowa kategoria migracji przymusowych, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf, 2012.
  3. http://wyborcza.pl/1,75400,15392148,Chinczycy_spowolnili_obrot_Ziemi.html#BoxSlotII3img

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kite, L. Patricia, Building the Three Gorges Dam, Raintree, 2011.
  • Quing, Dai, The River Dragon Has Come!: The Three Gorges Dam and the Fate of China’s Yangtze River and Its People, New York: An East Gate Book, 1998.
  • Tan, Yan, Resettlement in the Three Gorges Project: An Asian Perspective, Hong Kong: Hong Kong University Press, 2008.
  • Termiński, Bogumił, Przesiedlenia inwestycyjne: Nowa kategoria migracji przymusowych, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf, 2012, s. 116-119.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]