Gaz cieplarniany

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Gaz cieplarniany (szklarniowy, z ang. GHG - greenhouse gas) - gazowy składnik atmosfery będący przyczyną efektu cieplarnianego. Gazy cieplarniane zapobiegają wydostawaniu się promieniowania podczerwonego z Ziemi, pochłaniając je i oddając do atmosfery, w wyniku czego następuje zwiększenie temperatury powierzchni Ziemi. W atmosferze występują zarówno w wyniku naturalnych procesów, jak i na skutek działalności człowieka.

Spis treści

[edytuj] Gazy cieplarniane

Do gazów cieplarnianych zaliczane są:

Procentowy udział poszczególnych gazów w efekcie cieplarnianym:

  • para wodna, udział 36–70%
  • dwutlenek węgla, udział 9–26%
  • metan, udział 4–9%
  • ozon, udział 3–7%

Wpływ gazu na efekt cieplarniany zależy od zdolności pochłaniania promieniowania podczerwonego i ilości tego gazu w atmosferze. Przykładowo, metan silniej niż dwutlenek węgla pochłania promieniowanie podczerwone ale ilość jego w atmosferze jest mniejsza, co ma wpływ na ogólnie mniejszy wpływ tego gazu na efekt cieplarniany.

[edytuj] Wzrost ilości gazów cieplarnianych

Information icon.svg Osobny artykuł: Globalne ocieplenie.
Gaz Poziom przed 1750 Obecny poziom   Wzrost od 1750   Wymuszanie radiacyjne (W/m2)
Dwutlenek węgla 280 ppm 387ppm 104 ppm 1,46
Metan 700 ppb 1745 ppb 1045 ppb 0,48
Podtlenek azotu 270 ppb 314 ppb 44 ppb 0,15
CFC-12 0 533 ppt 533 ppt 0,17

[edytuj] Źródła emisji gazów cieplarnianych

Ilość dwutlenku węgla wydzielanego do atmosfery ze źródeł naturalnych 20-krotnie przekracza ilość dwutlenku węgla dostającą się do atmosfery na skutek aktywności człowieka[1], ale w okresach dłuższych niż parę lat te ogromne ilości są kompensowane przez procesy naturalne, takie jak wietrzenie skał i fotosynteza. Na skutek tych procesów stężenie atmosferyczne dwutlenku węgla pozostawało na poziomie od 260 do 280 ppm w czasie 10000 lat między maksimum ostatniego zlodowacenia a początkiem rewolucji przemysłowej.[2]

[edytuj] Naturalne źródła emisji GHG

Do naturalnych źródeł emisji gazów cieplarnianych zalicza się:

  • aktywność wulkaniczną - emisje gazów. Wielkości emisji gazów wulkanicznych różnią się znacznie w czasie.[3]
  • aktywność biologiczną flory i fauny

[edytuj] Źródła emisji GHG spowodowane działalnością człowieka

Do źródeł emisji powodowanych działalnością człowieka zalicza się m.in.[4]:

  • spalanie paliw kopalnych,
  • produkcja cementu i innych substancji z węglanów
  • użytkowanie lądu, szczególnie wylesianie
  • rolnictwo
  • chów bydła

[edytuj] Udział w emisji antropogenicznego CO2

Od roku 1750 człowiek zwiększył stężenie dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych w atmosferze. Stężenie w przypadku dwutlenku węgla zwiększyło się o 100 ppm.[5]

Ogólnoświatowa emisja dwutlenku węgla w 2005 wyniosła 27,14 Gt, w tym USA 5,82; Chiny 5,10; UE-27 4,54; Rosja 1,54; Japonia 1,21; Indie 1,15[6].

W Unii Europejskiej w 2005 z ogólnej emisji 4543 Mt na sektor energetyczny przypadło 1569,4; transport 1246,6; przemysł 942,9; gospodarstwa domowe 482,0; usługi 276,5; inne 26,0 Mt[6].

[edytuj] Zobacz też

Commons-logo.svg

Przypisy

  1. The present carbon cycle - Climate Change
  2. Solomon, S., D. Qin, M. Manning, Z. Chen, M. Marquis, K.B. Averyt, M. Tignor and H.L. Miller (eds.) (2007). "Chapter 7. Couplings Between Changes in the Climate System and Biogeochemistry". Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-88009-1.
  3. [http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/281/5381/1342?ijkey=48d78da67bab492803c333f50c0dd84fbbef109c Hoffmann, PF; AJ Kaufman, GP Halverson, DP Schrag (1998). "A neoproterozoic snowball earth"
  4. IPCC Fourth Assessment Report, Working Group I Report "The Physical Science Basis"
  5. Climate Change 2001: Working Group I: The Scientific Basis: figure 6-6
  6. 6,0 6,1 Leszek Szczygieł, Powstrzymanie zmian klimatycznych – konieczność czy kosztowne fanaberie?, www.elektroenergetyka.pl, str.805, [dostęp 23.04.2009]