Gaz cieplarniany
Z Wikipedii
Gaz cieplarniany (szklarniowy, z ang. GHG - greenhouse gas) - gazowy składnik atmosfery będący przyczyną efektu cieplarnianego. Gazy cieplarniane zapobiegają wydostawaniu się promieniowania podczerwonego z Ziemi, pochłaniając je i oddając do atmosfery, w wyniku czego następuje zwiększenie temperatury powierzchni Ziemi. W atmosferze występują zarówno w wyniku naturalnych procesów, jak i na skutek działalności człowieka.
Spis treści |
[edytuj] Gazy cieplarniane
Do gazów cieplarnianych zaliczane są:
- para wodna (najpowszechniejszy z gazów cieplarnianych w atmosferze)
- dwutlenek węgla
- metan
- ozon
- freony
- podtlenek azotu
- halony
Procentowy udział poszczególnych gazów w efekcie cieplarnianym:
- para wodna, udział 36–70%
- dwutlenek węgla, udział 9–26%
- metan, udział 4–9%
- ozon, udział 3–7%
Wpływ gazu na efekt cieplarniany zależy od zdolności pochłaniania promieniowania podczerwonego i ilości tego gazu w atmosferze. Przykładowo, metan silniej niż dwutlenek węgla pochłania promieniowanie podczerwone ale ilość jego w atmosferze jest mniejsza, co ma wpływ na ogólnie mniejszy wpływ tego gazu na efekt cieplarniany.
[edytuj] Wzrost ilości gazów cieplarnianych
| Gaz | Poziom przed 1750 | Obecny poziom | Wzrost od 1750 | Wymuszanie radiacyjne (W/m2) |
|---|---|---|---|---|
| Dwutlenek węgla | 280 ppm | 387ppm | 104 ppm | 1,46 |
| Metan | 700 ppb | 1745 ppb | 1045 ppb | 0,48 |
| Podtlenek azotu | 270 ppb | 314 ppb | 44 ppb | 0,15 |
| CFC-12 | 0 | 533 ppt | 533 ppt | 0,17 |
[edytuj] Źródła emisji gazów cieplarnianych
Ilość dwutlenku węgla wydzielanego do atmosfery ze źródeł naturalnych 20-krotnie przekracza ilość dwutlenku węgla dostającą się do atmosfery na skutek aktywności człowieka[1], ale w okresach dłuższych niż parę lat te ogromne ilości są kompensowane przez procesy naturalne, takie jak wietrzenie skał i fotosynteza. Na skutek tych procesów stężenie atmosferyczne dwutlenku węgla pozostawało na poziomie od 260 do 280 ppm w czasie 10000 lat między maksimum ostatniego zlodowacenia a początkiem rewolucji przemysłowej.[2]
[edytuj] Naturalne źródła emisji GHG
Do naturalnych źródeł emisji gazów cieplarnianych zalicza się:
- aktywność wulkaniczną - emisje gazów. Wielkości emisji gazów wulkanicznych różnią się znacznie w czasie.[3]
- aktywność biologiczną flory i fauny
[edytuj] Źródła emisji GHG spowodowane działalnością człowieka
Do źródeł emisji powodowanych działalnością człowieka zalicza się m.in.[4]:
- spalanie paliw kopalnych,
- produkcja cementu i innych substancji z węglanów
- użytkowanie lądu, szczególnie wylesianie
- rolnictwo
- chów bydła
[edytuj] Udział w emisji antropogenicznego CO2
Od roku 1750 człowiek zwiększył stężenie dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych w atmosferze. Stężenie w przypadku dwutlenku węgla zwiększyło się o 100 ppm.[5]
Ogólnoświatowa emisja dwutlenku węgla w 2005 wyniosła 27,14 Gt, w tym USA 5,82; Chiny 5,10; UE-27 4,54; Rosja 1,54; Japonia 1,21; Indie 1,15[6].
W Unii Europejskiej w 2005 z ogólnej emisji 4543 Mt na sektor energetyczny przypadło 1569,4; transport 1246,6; przemysł 942,9; gospodarstwa domowe 482,0; usługi 276,5; inne 26,0 Mt[6].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ The present carbon cycle - Climate Change
- ↑ Solomon, S., D. Qin, M. Manning, Z. Chen, M. Marquis, K.B. Averyt, M. Tignor and H.L. Miller (eds.) (2007). "Chapter 7. Couplings Between Changes in the Climate System and Biogeochemistry". Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-88009-1.
- ↑ [http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/281/5381/1342?ijkey=48d78da67bab492803c333f50c0dd84fbbef109c Hoffmann, PF; AJ Kaufman, GP Halverson, DP Schrag (1998). "A neoproterozoic snowball earth"
- ↑ IPCC Fourth Assessment Report, Working Group I Report "The Physical Science Basis"
- ↑ Climate Change 2001: Working Group I: The Scientific Basis: figure 6-6
- ↑ 6,0 6,1 Leszek Szczygieł, Powstrzymanie zmian klimatycznych – konieczność czy kosztowne fanaberie?, www.elektroenergetyka.pl, str.805, [dostęp 23.04.2009]
