Zarzuela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zarzuela (wymowa według IPA: /θar'θwe'la/ w Hiszpanii, /sar'swe'la/ w krajach hiszpańskojęzycznych Ameryki Łacińskiej) – forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego w której występują naprzemiennie sceny mówione i śpiewane, w okresie późniejszym zawierająca także taniec; rodzaj musicalu. Nazwa wywodzi się prawdopodobnie od nazwy domku myśliwskiego zwanego Palacio de la Zarzuela znajdującego się niedaleko Madrytu, gdzie w XVII wieku, po raz pierwszy przedstawiono ten rodzaj sztuki hiszpańskiemu dworowi królewskiemu.

Występują dwie formy zarzuelli: zarzuela barokowa (lata 1630-1750, styl wcześniejszy) i zarzuela romantyczna (lata 1850-1950), który możemy dalej podzielić na dwa podtypy: género grande i género chico.

Musical znany był już w Hiszpanii od czasów Juana del Encina. Nowa forma zwana zarzuelą była o tyle innowacyjna, że dodawała funkcję dramatyczną do partii muzycznych. Stała się ona integralną częścią dzieła. Inne zmiany to udział wielkiej orkiestry i włączenie partii chóralnych, pieśni i tańca.

Zarzuela (także znana jako zarzuelta) to też integralna część muzyki filipińskiej. Przybyła razem z pierwszymi hiszpańskimi kolonizatorami i zakonnikami błyskawicznie rozprzestrzeniła wśród rdzennej ludności, która przystosowała ją do swojego gustu.

Najbardziej znane utwory[edytuj | edytuj kod]

Plakat do zarzuelli Doña Francisquita (kompozytor: Amadeu Vives, 1923 r.)


Kompozytorzy tworzący zarzuelę[edytuj | edytuj kod]

Hiszpański kompozytor oper i zarzueli Tomás Bretón

Inne znaczenia tego wyrazu[edytuj | edytuj kod]

Zarzuela to także nazwa dania pochodzącego z kuchni hiszpańskiej robionego z różnorodnych "darów morza" i ryb. Nazwa nawiązuje do rodowodu operowego z powodu bogatej mieszanki składników.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons