Zofia Jagiellonka (1522-1575)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy córki Zygmunta I Starego. Zobacz też: Zofia Jagiellonka (1464-1512).
Zofia Jagiellonka
Cranach the Younger Sophia Jagiellon.jpg
księżna brunszwicka
Okres panowania od 1556
do 11 czerwca 1568
Żona Henryka II
Dane biograficzne
Dynastia Jagiellonowie
Urodzona 13 lipca 1522
Kraków
Zmarła 28 maja 1575
Schöningen
Pochowana kościół Błogosławionej Marii Dziewicy w Wolfenbüttel
Ojciec Zygmunt I Stary
Matka Bona Sforza
Mąż Henryk II Młodszy
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Zofia Jagiellonka (ur. 13 lipca 1522 w Krakowie, zm. 28 maja 1575 w Schöningen) – królewna polska i księżniczka litewska, księżna brunszwicka, córka Zygmunta I Starego i jego drugiej żony Bony Sforzy.

Urodziła się około godziny 22 w niedzielę 13 lipca 1522 jako trzecie dziecko pary królewskiej. Wychowywana na Wawelu wraz z młodszymi siostrami Anną i Katarzyną. Po 1548 wskutek konfliktu matki z Zygmuntem Augustem zamieszkała z Boną i siostrami na Mazowszu. Z trzech młodszych córek Zygmunta Starego uchodziła za najmądrzejszą. Między 22 a 25 lutego 1556 roku poślubiła Henryka II, księcia brunszwickiego. Małżeństwo to okazało się bezdzietne. Owdowiała 11 czerwca 1568 roku. Po śmierci męża usunęła się do swoich dóbr oprawnych w Schöningen. Krótko później popadła w spór ze swoim pasierbem Juliuszem; konflikt, który dotyczył zakresu władzy książęcej w Schöningen, zakończył się 17 stycznia 1572 roku podpisaniem ugody. Juliusz jednak nie dotrzymał warunków porozumienia i w 1573 roku Zofia musiała zwrócić się o pomoc do cesarza Maksymiliana II. Po śmierci brata króla Zygmunta II Augusta doradzała listownie swej siostrze Annie w sprawach politycznych.

Wiosną 1570 roku przeszła na luteranizm i stała się jedyną luteranką w dynastii Jagiellonów.

Została pochowana w kościele Błogosławionej Marii Dziewicy w Wolfenbüttel.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Duczmal, Jagiellonowie. Leksykon biograficzny, Kraków - Poznań 1996, s. 509-520.

Literatura dodatkowa

  • Andrea Lilienthal, Die Fürstin und die Macht: welfische Herzoginnen im 16. Jahrhundert: Elisabeth, Sidonia, Sophia. Hannover 2007.
  • Jan Pirożyński, Die Herzogin Sophie von Braunschweig-Wolfenbüttel aus dem Hause der Jagiellonen (1522-1575) und ihre Bibliothek. Ein Beitrag zur Geschichte der deutsch-polnischen Kulturbeziehungen in der Renaissancezeit. Wiesbaden 1992.
  • Jan Pirożyński, Der internationale Korrespondentenkreis der Herzogin Sophie aus dem Hause der Jagiellonen (1522-1575). Ein Beitrag zur kulturellen Vermittlung einer polnischen Prinzessin. Popp, Dietmar; Suckale, Robert [Hrsg.]: Die Jagiellonen. Kunst und Kultur einer europäischen Dynastie an der Wende zur Neuzeit. Nürnberg 2002.
  • Jan Pirożyński, Die Rolle der Herzogin Sophie von Braunschweig-Wolfenbüttel aus dem Hause der Jagiellonen angesichts der Habsburgischen Kandidatur für den polnischen Thron während des ersten Interregnums in Polen (1572-1574). Studia Austro Polonica (1996) 5, S. 59-80.
  • Aleksander Przeździerecki, Jagiellonki polskie w XVI. wieku, t. I-V, Kraków 1880.
  • Maria Bogucka, Bona Sforza PIW 1989