Łesia Ukrainka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łesia Ukrainka
Лариса Петрівна Косач-Квітка
Ilustracja
Imię i nazwisko Łarysa Petriwna Kosacz-Kwitka
Data i miejsce urodzenia 25 lutego 1871
Nowogród Wołyński (Zwiahel), gubernia wołyńska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 1 sierpnia 1913
Surami, gubernia tyfliska, Imperium Rosyjskie
Narodowość ukraińska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła

Pieśń lasu

Łesia Ukrainka
Łarysa Petriwna Kosacz-Kwitka
Herb
Korczak
Rodzina Kosacz
Data i miejsce urodzenia 25 lutego 1871
Nowogród Wołyński
Data i miejsce śmierci 1 sierpnia 1913
Surami
Ojciec Petro Kosacz
Matka Olena Pcziłka
Mąż

Kłyment Kwitka

Łesia Ukrainka, ukr. Леся Українка (właśc. Łarysa Petriwna Kosacz-Kwitka, Лариса Петрівна Косач-Квітка) herbu Korczak; ur. 13 lutego?/25 lutego 1871 w Nowogrodzie Wołyńskim (Zwiahlu), zm. 1 sierpnia 1913 w Surami) – ukraińska poetka, pisarka i krytyk literacki.

Pochodzenie i twórczość[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w rodzinie prawnika Petra Kosacza herbu Korczak i pisarki Olhi Kosacz (Ołena Pcziłka). Jej wujem był ukraiński językoznawca i historyk Mychajło Drahomanow. Wykształcenie zdobyła w domu, gdyż od dzieciństwa chorowała na gruźlicę kości. Debiutowała w 1884 roku dwoma wierszami opublikowanymi w lwowskim czasopiśmie „Zoria” („Gwiazda”). Oprócz licznych wierszy, tomy: Na kryłach piseń („Na skrzydłach pieśni”, 1893), Dumy i mriji („Myśli i marzenia”, 1899), Widhuky („Recenzje”, 1902), opublikowała również kilkanaście dramatów. Jej twórczość była odbiciem silnych emocji i duchowego niepokoju, a jednocześnie wiary w zwycięstwo dobra i sprawiedliwości. Czując się spadkobierczynią kultury europejskiej, często nawiązywała do starożytności, a także do współczesnych sobie prądów literatury zachodniej. W jej dziełach wyraźnie widoczne są rysy symbolizmu. Za najdoskonalszy z utworów Łesi Ukrainki uważa się dramat poetycki Lisowa pisnia (Pieśń lasu)[1].

Jako krytyk literacki, Łesia Ukrainka opublikowała szereg artykułów poświęconych historii i współczesności literatury europejskiej, w tym polskiej. Jest również autorką licznych przekładów na język ukraiński, m.in. Homera, Heinego, Hugo, Byrona i Mickiewicza.

Była opozycyjnie nastawiona wobec władzy carskiej, przynależała do organizacji marksistowskich na Ukrainie. W 1902 dokonała przekładu "Manifestu Komunistycznego" Karola Marksa na język ukraiński, za co pozostawała pod dozorem policyjnym.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1901 r. zmarł jej pierwszy narzeczony Serhij Merżynśkyj. Pod koniec życia wyszła za mąż za etnologa Kłymenta Kwitkę, związek ten jednak – jako mezalians – nie został zaakceptowany przez jej matkę. W tym samym czasie do gruźlicy dołączyła choroba nerek. Łesia Ukrainka zmarła podczas pobytu w sanatorium w Surami (obecnie Gruzja). Jej grób znajduje się na Cmentarzu Bajkowym w Kijowie.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Jej podobizna znajduje się na ukraińskim banknocie 200 hrywien.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Florian Nieuważny, Fenomen Łesi Ukrainki, [w:] Łesia Ukrainka, Pieśń lasu, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1989, ​ISBN 83-06-01787-0​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]