Żółtlica drobnokwiatowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żółtlica drobnokwiatowa
Żółtlica drobnokwiatowa: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj żółtlica
Nazwa systematyczna
Galinsoga parviflora Cav.
Icones et Descriptiones Plantarum 1796

Żółtlica drobnokwiatowa (Galinsoga parviflora Cav.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Roślina pochodząca z Ameryki Środkowej i południowej (Andy). Wprowadzona do kolekcji europejskich ogrodów botanicznych w 1794 r. Z czasem rozprzestrzeniła się w nowym środowisku stając się uporczywym chwastem. W Polsce jest obecnie rośliną pospolitą na całym obszarze[2]. Status gatunku we florze Polski: gatunek zawleczony, neofit.

Morfologia[edytuj]

Morfologia
Pokrój
Łodyga
Przeważnie 20-60 cm wysokości. W górnej części dość mocno rozgałęziona, pędy słabo gruczołkowato owłosione.
Korzeń
Ma krótki, słabo rozgałęziony korzeń palowy.
Liście
Naprzeciwległe, krótkoogonkowe, zaostrzone na szczycie, na brzegach ząbkowane. Najniższe liście na łodydze mają romboidalny kształt, środkowe są jajowate, a na szczycie łodygi są lancetowato wydłużone.
Kwiaty
Wytwarza drobne kwiatostany typu koszyczek z drobnymi białymi i żółtymi, rurkowymi kwiatami. Wyrastają one z kątów liści na długich słabo ogruczolonych, ale silnie owłosionych szypułkach. Białe płatki korony ich kwiatów są dużo mniejsze, niż u podobnego gatunku żółtlicy owłosionej, plewinki przeważnie 3-dzielne. Kwitnie od czerwca do października.
Owoc
Jeden osobnik tej rośliny może wyprodukować do 300.000 drobniutkich owoców – niełupek.

Biologia i ekologia[edytuj]

Roślina jednoroczna, ruderalna, azotolubna. Rośnie najliczniej na żyznej glebie ogrodowej, ale może występować także na przydrożach, ulicach, śmietniskach, zarówno w cieniu jak i miejscach nasłonecznionych. W uprawach jest trudnym do zwalczenia chwastem. Żółtlica rośnie bardzo szybko, zakwita już w cztery tygodnie od wykiełkowania. W ciągu roku może wydać dwa lub trzy pokolenia. Nasiona rozsiewane są przez wiatr. Mogą one przetrwać w glebie nawet kilka lat nie tracąc zdolności kiełkowania. Charakteryzuje się bardzo krótkim okresem wegetacyjnym, ale nasiona kiełkują stosunkowo późno, gdy gleba nagrzeje się do 12-15 °C. Pochodzi z obszarów o cieplejszym klimacie i jest wrażliwa na mróz, mimo to rozprzestrzenia się w Polsce. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Galinsogo-Setarietum[3].

Zmienność[edytuj]

Tworzy mieszańce z żółtlicą włochatą[4].

Zastosowanie[edytuj]

W Kolumbii roślina jest stosowana jako przyprawa w szczególności do zupy zwanej Ajiaco. Używana jest również jako dodatek do sałatek. Świeże liście można zblendować z pomidorem, aby otrzymać orzeźwiający napój. Roślina w Kolumbii jest sprzedawana zazwyczaj w formie suszonej[potrzebny przypis].

Ciekawostki[edytuj]

  • Roślina wskaźnikowa. Jest doskonałym wskaźnikiem jesiennych przymrozków, jej liście marzną dokładnie w temp. 0 °C, a szczytowe części roślin w temp. -1, -1,5 °C[potrzebny przypis].
  • W medycynie ludowej używana była do leczenia chorób skóry i ran. Uważa się że ma właściwości przeciwzapalne. Ponadto napar z liści stosuje się do łagodzenia dolegliwości wątroby[potrzebny przypis].
  • Dzięki dużej zawartości białka może być używana jako zielona pasza[potrzebny przypis].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.