Żelazicyjanek potasu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żelazicyjanek potasu
3K+
HexacyanidoferratIII 2.svg3K+
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny K3[Fe(CN)6]
Masa molowa 329,24 g/mol
Wygląd czerwone kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 13746-66-2
PubChem 26250[2]
Podobne związki
Inne aniony żelazocyjanek potasu
Podobne związki błękit pruski
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Żelazicyjanek potasu (nazwa systematyczna: heksacyjanożelazian(III) potasu), K3[Fe(CN)6] – nieorganiczny związek chemiczny, sól kompleksowa potasu. Najczęściej spotykany żelazicyjanek.

Jest to krystaliczne ciało stałe koloru ciemnoczerwonego. Nie ma zapachu. Przy dłuższym kontakcie ze skórą i błonami śluzowymi, możliwe wystąpienie podrażnień. Ze względu na dużą trwałość kompleksu Fe(CN)6 jest nietoksyczny.

K3[Fe(CN)6] tworzy jednoskośne, dobrze wykształcone, pryzmatyczne kryształy. W środowisku alkalicznym jest silnym utleniaczem. W roztworach wodnych ulega powolnemu rozkładowi. Pod wpływem mocnych kwasów rozkłada się po ogrzaniu z wydzieleniem cyjanowodoru.

Powstaje przez utlenianie żelazocyjanku potasu, np. za pomocą chloru:

2K4[Fe(CN)6] + Cl2 → 2K3[Fe(CN)6] + 2KCl

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

W XIX wieku był jedną z kilku substancji chemicznych (błękit pruski, kwas galusowy) używanych do uwidocznienia wyblakłego tekstu starych – głównie średniowiecznych – rękopisów oraz palimpsestów[3]. Obróbce takiej został poddany w latach 18341835 Kodeks Efrema, co ułatwiło odczytanie kodeksu przez Tischendorfa. Efektem ubocznym obróbki było przebarwienie pergaminu z zielono-niebieskiego na czarno-brunatny.

Wykorzystywany w różny sposób w technikach fotograficznych:

Żelazicyjanek potasu z jonami Fe2+ tworzy nierozpuszczalny błękit Turnbulla. Reakcja ta stosowana jest w chemii analitycznej.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
  2. Żelazicyjanek potasu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Chemicals at the Encyclopedia of Textual Criticism