Żelazocyjanek potasu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żelazocyjanek potasu
jon heksacyjanożelazianowy kryształy K4[Fe(CN)6]·3H2O
jon heksacyjanożelazianowy kryształy K4[Fe(CN)6]·3H2O
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny K4[Fe(CN)6]
Inne wzory K4[Fe(CN)6]·3H2O (trihydrat)
Masa molowa bezwodny: 368,34 g/mol
uwodniony: 422,39 g/mol
Wygląd żółte kryształy
Identyfikacja
Numer CAS 13943-58-3 (anhydrat)
14459-95-1 (trihydrat)
PubChem 161067[1]
Podobne związki
Podobne związki błękit pruski, żelazicyjanek potasu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Żelazocyjanek potasu (tzw. żółta sól Gmelina, nazwa systematyczna: heksacyjanożelazian(II) potasu), K4[Fe(CN)6] – nieorganiczny związek chemiczny z grupy żelazocyjanków, sól kompleksowa, w której atomem centralnym jest żelazo na II stopniu utlenienia, a ligandami 6 anionów cyjankowych.

Z wody krystalizuje tworząc cytrynowożółte kryształy trójhydratu K4[Fe(CN)6]·3H2O. Nie rozpuszcza się w etanolu, jest za to dobrze rozpuszczalny w wodzie. Roztwór pod wpływem światła słonecznego powoli przebarwia się na niebiesko w wyniku powstawania błękitu pruskiego[4]. Logarytm stałej trwałości kompleksu [Fe(CN)6] (logβ6) wynosi 24. Ze względu na dużą trwałość kompleksu żelazocyjanek potasu nie jest toksyczny.

Sól uwodniona traci wodę w temperaturze 60–80 °C[2]. Podobnie jak inne żelazocyjanki metali alkalicznych, K4[Fe(CN)6] jest trwały termicznie, ulega rozkładowi do wielu produktów w temperaturze czerwonego żaru[5] nie osiągając temperatury topnienia.

Pod wpływem rozcieńczonych kwasów rozkłada się z wydzieleniem cyjanowodoru[5][6]:

K4[Fe(CN)6] + 3H2SO4 → 2K2SO4 + FeSO4 + 6HCN
K4[Fe(CN)6] + 6HCl → 4KCl + FeCl2 + 6HCN

Stężony kwas siarkowy powoduje rozkład związku z wydzieleniem tlenku węgla[5].

Zastosowanie[edytuj]

Żelazocyjanek potasu stosowany jest do produkcji niebieskich pigmentów, takich jak błękit pruski, jako składnik kąpieli galwanicznych oraz jako odczynnik laboratoryjny.

W Unii Europejskiej może być stosowany jako substancja przeciwdziałająca zbrylaniu soli kuchennej lub jej substytutów w ilości do 20 mg/kg[7] – symbol E536. W USA jego stosowanie jako dodatku do żywności jest zakazane[potrzebny przypis].

W stomatologii używany jako strącalnik dla 30 lub 50% chlorku cynku używanego do impregnacji zębów mlecznych.

Przypisy

  1. Żelazocyjanek potasu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. a b CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 83. Boca Raton: CRC Press, 2003, s. 4-51.
  3. Żelazocyjanek potasu (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2016-10-25].
  4. Wilhelm Segerblom: Tables of properties of over fifteen hundred common inorganic substances. Exeter, N.H., 1909, s. 6.
  5. a b c Philip John Durrant, Bryl Durrant: Zarys współczesnej chemii nieorganicznej. Warszawa: PWN, 1965, s. 1174.
  6. Georg Brauer (red.): Handbook of Preparative Inorganic Chemistry. New York • London: Academic Press, 1963, s. 659.
  7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 177, poz. 1094).