Żołądź (anatomia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żołądź człowieka
Gray1158.png
Samiec Phalangium cornutum z wysuniętym prąciem. Żołądź oznaczony f

Żołądź (łac. glans penis, dop. glandis) – zwieńczenie penisa, narządu kopulacyjnego u samców ssaków i kosarzy.

Ssaki[edytuj]

U ssaków żołądź ma postać ukrwionej, bardzo wrażliwej na dotyk "główki". Jest ona zakończeniem ciała gąbczastego przebiegającego pomiędzy dwoma ciałami jamistymi. Żołądź pokryta jest tkanką skórno-śluzówkową i jest silnie unerwiona czuciowo[1]. W stanie spoczynku żołądź dodatkowo pokrywa ochraniający ją napletek, przy wzrastającym podnieceniu następuje ustąpienie fałdu napletka, co umożliwia stosunek płciowy. Osoby obrzezane pozbawione są napletka, co powoduje częstsze narażenie żołędzi na bodźce mechaniczne, mogąc prowadzić do pogrubienia warstwy rogowej z następowym nieznacznym zmniejszeniem wrażliwości żołędzi na bodźce. Kwestia ujemnego wpływu obrzezania na doznania seksualne pozostaje jednak dyskusyjna.[2].

Kosarze[edytuj]

U pajęczaków z rzędu kosarzy żołądź stanowi wierzchołkową część prącia. Umieszczona jest ona na trzonie (corpus penis) i zawiera stylus, na którym uchodzi przewód wytryskowy[3][4]. U Palpatores (Eupnoi i Dyspnoi) żołądź może być skierowana do przodu lub zagięta do góry. Jej połączenie z trzonem może być w różnym stopniu ruchome. Dużą swobodą ruchu odznacza się np. żołądź u rodzajów Phalangium i Platybunus, podczas gdy mniejszą u Leiobunum i Sclerosoma, a bardzo małą u Ischyropsalis[5]. Mięśnie poruszające żołędzią znajdują się w trzonie prącia[3].

U Laniatores żołądź jest słabiej oddzielona od trzonu niż u większości Palpatores i złożona z dwóch części: grzbietowej i brzusznej. Część grzbietowa jest bardziej miękka i zawiera część przewodu wytryskowego z jego ujściem, a po jej brzusniej stronie mogą leżeć wyrostki. Brzuszna część ma formę wklęsłej płytki z różnymi kolcami na krawędziach; u Assamoidea obejmuje ona całą cześć grzbietową tak, że jej boczne krawędzie są ze sobą zlane[5]. W podrzędzie Cyphophthalmi prącie jest odmiennie zbudowane, a żołądź słabo wyróżnialna[5].

Przypisy

  1. Halata Z., Spaethe A. Sensory innervation of the human penis.. „Advances in experimental medicine and biology”, s. 265–6, 1997. PMID: 9361804. 
  2. Birley HD., Walker MM., Luzzi GA., Bell R., Taylor-Robinson D., Byrne M., Renton AM. Clinical features and management of recurrent balanitis; association with atopy and genital washing.. „Genitourinary medicine”. 5 (69), s. 400–3, październik 1993. PMID: 8244363. 
  3. a b Wojciech Staręga: Fauna Polski tom 5: Opiliones – Kosarze (Arachnida). Warszawa: PWN, 1975, s. 25-27.
  4. Ricardo Pinto-da-Rocha, Glauco Machado, Gonzalo Giribet (red.): Harvestmen: the Biology of Opiliones. Harvard University Press, 2007, s. 59–60, 416.
  5. a b c H. J. Hansen, W. Sorensen,: On two orders of Arachinida. Opiliones, especially the suborder Cyphophthalmi and Ricinulei, namely the family Cryptostemmatoidae. Cambridge: Cambridge University Press, 1904, s. 59-61.

Zobacz też[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.