Żydzi w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Żydzi w Polsce – jedna z ustawowo uznanych mniejszości narodowych w Polsce[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Historia Żydów w Polsce.

Pierwsze wzmianki o Żydach na terenach polskich pochodzą z X wieku, a pierwszym oficjalnym polskim dokumentem nadającym Żydom przywileje i autonomię był statut kaliski z XIII wieku[2].

Żydzi napływali do Polski ze względu na stosunkowo najlepsze (na tle nieustannych pogromów w Europie Zachodniej) warunki bezpiecznego życia i rozwoju własnej kultury oraz gwarantowaną przywilejami królewskimi autonomię gmin wyznaniowych[2].

Liczba Żydów w Polsce tradycyjnie oscylowała w okolicach 10% populacji (najwięcej w Europie)[2].

Rozwój żydowskiego życia w Polsce został brutalnie przerwany przez II wojnę światową i hitlerowską politykę Endlösung. Z ok. 3,5 miliona polskich Żydów wojnę przeżyło ok. 300 tys.[2]

W okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w kilku falach emigracyjnych wyjechała większość polskich Żydów[2].

Po roku 1989 nastąpiło odrodzenie życia żydowskiego w Polsce[2]. Wiele osób powróciło do swoich żydowskich korzeni[2]. Powstały nowe organizacje działające na rzecz rozwoju życia społeczności żydowskiej w Polsce[2].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Żydzi to mniejszość narodowa, do której przynależność podczas przeprowadzonego w 2011 r. Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań zadeklarowało 7353 obywateli polskich (wedle danych poprzedniego Narodowego spisu powszechnego z 2002 r. liczebność mniejszości żydowskiej wynosiła 1055 osób), w tym: w województwie mazowieckim – 2690 osób (według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2002 r. – 397), dolnośląskim – 880 (według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2002 r. – 204), małopolskim – 745 (według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2002 r. – 50)[2].

Żydzi mieszkają w rozproszeniu, przede wszystkim w dużych miastach[2].

Żydzi to wyznawcy religii mojżeszowej. Istotne znaczenie w życiu mniejszości żydowskiej odgrywa działalność Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej oraz zrzeszonych w nim gmin[2].

Główne organizacje[2]:

Najważniejsze tytuły prasowe[2]:

Największe imprezy kulturalne[2]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 823).
  2. a b c d e f g h i j k l m n Mniejszości Narodowe i Etniczne: Żydzi, Serwis Rzeczypospolitej Polskiej [dostęp 2020-10-03].