Abchaska Socjalistyczna Republika Radziecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Советская Социалистическая Республика Абхазия

Abchaska Socjalistyczna Republika Radziecka

1921-1931
Flaga Abchazji
Godło Abchazji
Flaga Abchazji Godło Abchazji
Dewiza: Пролетарии всех стран, соединяйтесь!
(Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!)
Stolica Suchumi
Powierzchnia
 • całkowita

8600 km²
Liczba ludności ()
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

201 000
23,4 osób/km²
Data powstania 31 marca 1921
Data likwidacji 19 lutego 1931

Abchaska Socjalistyczna Republika Radziecka, Abchaska SRRrepublika związkowa ZSRR, istniejąca w latach 1921-1931, od 1922 w składzie Zakaukaskiej FSRR i ZSRR.

W związku z Wielką Socjalistyczną Rewolucją Październikową, po rozpadzie Imperium Rosyjskiego, od roku 1917 na byłych terytoriach rosyjskich nastąpiła destabilizacja struktur państwowych. Terytoria Abchazji weszły początkowo (1917) w skład Republiki Górskiej Północnego Kaukazu, a od czerwca 1918 była podporządkowana powołanej w maju 1918 roku Demokratycznej Republiki Gruzji.

Abchaska SRR i Gruzińska SRR (1922-1931)
Abchazja i Samurzakano w Imperium Rosyjskim (1899)
Abchazja na mapie Górskiej Republiki Północnego Kaukazu (1918)
Radziecki Kaukaz - mapa z 1922 roku

Powstanie republiki formalnie ogłoszono 31 marca 1921, po zajęciu Gruzji przez Armię Czerwoną. Granice republiki ustalono w sposób pokrywający się z granicami istniejącego wcześniej w ramach Imperium Rosyjskiego okręgu Suchumi i Samurzakano (w Guberni Kutaisi)[1]. W grudniu 1921 roku zawarta została - na zasadach równoprawności - umowa między Abchaską SRR a Gruzińską SRR[2]. Na jej mocy Gruzińska SRR reprezentowała Abchazję, ta zaś uczestniczyła na zasadzie parytetu we wspólnej reprezentacji w relacjach zewnętrznych[3][4].

W lutym 1922 roku przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych (rządu) republiki został Nestor Łakoba, który pełnił tę funkcję przez cały okres istnienia republiki.

12 marca 1922 w Tbilisi władze Armeńskiej SRR, Azerbejdżańskiej SRR i Gruzińskiej SRR zawarły porozumienie o zjednoczeniu się w Federacyjny Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Zakaukazia. Abchaska SRR jako republika związkowa była reprezentowana w tym związku, zgodnie z wcześniej zawartą umową, za pośrednictwem Gruzińskiej SRR. Związek 13 grudnia 1922 zmienił nazwę na Zakaukaską Federacyjną Socjalistyczną Republikę Radziecką. Zakaukaska FSRR 30 grudnia 1922 weszła w skład ZSRR.

1 kwietnia 1925 roku przyjęto Konstytucję Abchaskiej SRR[5], w której m.in. potwierdzono formalne pośrednictwo Gruzińskiej SRR w przynależności do związków republik: Zakaukaskiej FSRR i ZSRR[6][5]. Konstytucja stanowiła także, że Abchaska SRR jest państwem niepodległym, uprawnionym do opuszczenia struktur ponadpaństwowych[2].

19 lutego 1931, na polecenie Stalina, republikę włączono w skład Gruzińskiej SRR jako Abchaską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką (Abchaską ASRR). Wkrótce, w 1936, zlikwidowano Zakaukaską FSRR, przez co Abchazja uczestniczyła w składzie ZSRR wyłącznie jako część Gruzji.

W 1937, po śmierci Nestora Łakoby, z rozkazu Ławrientija Berii, Abchazi zostali poddani polityce gruzinizacji. Pismo abchaskie dostosowano do zasad pisowni gruzińskiej, w szkołach wprowadzono gruziński jako język wykładowy, rdzenne abchaskie nazwy geograficzne zastąpiono gruzińskimi. Abchazom zakazano nazywać się narodem, a na skutek polityki przesiedleńczej trwającej aż do śmierci Stalina, dużą część ludności republiki zaczęli stanowić Gruzini.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Andrew Andersen (Э. Андерсен), Тающая Грузия: Территориальные изменения в годы установления и закрепления советской власти (1921-1922) na http://www.conflicts.rem33.com/GEORGIA.htm (ros.) [dostęp: 30.12.2016]
  2. a b Ben Fowkes, Ethnic Conflict In Abkhazia (excerpts from the book Ethnicity and Ethnic Conflict in the Post-Communist World, New York, 2002), na www.conflicts.rem33.com [dostęp: 30.12.2016]
  3. Т.М.Шамба, А.Ю.Непрошин Абхазия. Правовые основы государственности и суверенитета], 2003, [dostęp: 30.12.2016]
  4. Союзный договор между Социалистической Советской республикой Грузии и Социалистической Советской республикой Абхазии (Umowa związkowa między Gruzińską Socjalistyczną Republiką Radziecką a Abchaską Socjalistyczną Republiką Radziecką) z 16 grudnia 1921, w: Т.М.Шамба, А.Ю.Непрошин, Абхазия. Правовые основы государственности и суверенитета, 2003, rozdz. 4.1. [dostęp: 30.12.2016]
  5. a b Конституция Социалистической Советской Республики Абхазии (Konstytucja Socjalistycznej Radzieckiej Republiki Abchazji (ros.) [dostęp: 30.12.2016]
  6. ССР Абхазия, объединившись на основе особого союзного договора с Грузией, через нее входит в Закавказскую Социалистическую Федеративную Союзную Республику и в составе последней – в Союз Советских Социалистических Республик (rozdział I, punkt 4