Amfitryta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy postaci mitologicznej. Zobacz też: Amfitryta lamparcia (ssak morski) i inne znaczenia słowa „Amphitrite”.
Amfitryta
Ἀμφιτρίτη
bogini królowa morza
Ilustracja
Rzeźba Amfitryty, Centrum Światowego Handlu, Montreal
Występowanie mitologia grecka
Atrybuty delfin, diadem, berło, muszla w kształcie rogu
Teren kultu starożytna Grecja
Odpowiednik Salacja (rzymski)
Rodzina
Ojciec Nereus lub Okeanos
Matka Doris lub Tetyda
Mąż Posejdon
Dzieci Tryton, Rode (Rodos), Bentesikyme
Amfitryta na Rynku we Lwowie
Pomnik (z fontanną) Amfitryty w Szczecinie (istniał w latach 1902-1932).

Amfitryta (gr. Ἀμφιτρίτη Amphitrítē, łac. Amphitrite, Salacia, „Ta, która otacza świat”) – w mitologii greckiej jedna z najbardziej znanych nereid (lub okeanid); bogini morza (królowa Morza), utożsamiana z rzymską Salacją[1].

Uchodziła za córkę Nereusa i Doris lub Okeanosa i Tetydy[1][2]. Ze swoim mężem, bogiem Posejdonem, miała syna Trytona oraz córki: Rode (Rodos) i Bentesikyme[1][3].

Posejdon, aby pojąć ją za żonę poprosił o jej rękę ojca Amfitryty Okeanosa. Wysłał również sprytnego delfina, który w mitologii Parandowskiego opisał jej podwodną krainę Posejdona.

Wraz z Posejdonem sprawowała władzę nad morzami, a zarazem była uosobieniem piękna morza. Posiadała umiejętność przemieniania ludzi (np. z zazdrości przemieniła słynącą z urody nimfę Skyllę w morskiego potwora).

Jej atrybutami były: delfin, diadem, berło, muszla w kształcie rogu.

W sztuce Amifitryta ukazywana jest zazwyczaj razem z mężem na rydwanie zaprzężonym w hippokampy, jako poważna niewiasta, z welonem lub siatką na włosach, często także w otoczeniu delfinów i ryb. Znane jest przedstawienie m.in. na rzymskiej mozaice z Konstantyny w Algierii, IV w. n.e. (obecnie w muzeum w Luwrze).

Imieniem nimfy została nazwana jedna z planetoid – (29) Amphitrite.

Przypisy

  1. a b c Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 28. ISBN 83-04-04673-3.
  2. Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 42. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  3. Pierre Grimal, op.cit., s. 93, 312, 354. ISBN 83-04-04673-3.

Zobacz też[edytuj]