Arneb

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Arneb
α Leporis
Położenie gwiazdy w gwiazdozbiorze
Położenie gwiazdy w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Zając
Rektascensja 05h 32m 43,812s[1]
Deklinacja –17° 49′ 20,17″[1]
Paralaksa (π) 0,00469 ± 0,00097[1]
Odległość 690 ± 180 ly
213 ± 55[2] pc
Wielkość obserwowana 2,57[1]m
Rozmiar kątowy 1,77 ± 0,09 mas[3]
Ruch własny (RA) 7,1 ± 1,4[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −3,0 ± 1,3[1] mas/rok
Prędkość radialna 25,10 ± 0,10[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy nadolbrzym
Typ widmowy F0 Ib[1]
Metaliczność [Fe/H] 0,08[2]
Wielkość absolutna −4,07[4]m
Temperatura 7000[5] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 11 Lep
Bonner Durchmusterung: BD−17°1166
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 207
Boss General Catalogue: GC 6875
Katalog Henry’ego Drapera: HD 36673
Katalog Hipparcosa: HIP 25985
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 1865
SAO Star Catalog: SAO 150547
NSV 02128

Arneb (Alfa Leporis, α Lep) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Zająca. Znajduje się w odległości około 690 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ma nazwę własną Arneb, która pochodzi z języka arabskiego. Nazwa ‏أرنب‎ arnab oznacza „zając” i odnosiła się dawniej do całego gwiazdozbioru, a wyobrażenie to zostało przejęte przez Arabów ze starożytnej Grecji[5][6]. Wcześniej Arabowie widzieli w gwiazdach Zająca krzesło lub tron olbrzyma (Oriona)[6]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 r. formalnie zatwierdziła użycie nazwy Arneb dla określenia tej gwiazdy[7].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to żółtobiały nadolbrzym należący do typu widmowego F0, o temperaturze 7000 kelwinów[5]. Starsze pomiary paralaksy z sondy Hipparcos sugerowały odległość 670 parseków (ponad 2000 lat świetlnych)[2], ale pomiary sondy Gaia wskazują, że gwiazda znajduje się bliżej, 213 pc (~690 lat świetlnych) od Słońca[1].

Alfa Leporis ma dwie optyczne towarzyszki, składnik B o wielkości 11,2m odległy o 35,5 sekundy kątowej i składnik C o wielkości 11,9m oddalony o 91″ (pomiary z 2008 roku)[3]. Składnik B przesunął się względem Arneba o ponad 10″ od 1835 roku[3] i ich sąsiedztwo na niebie jest najprawdopodobniej tylko przypadkowe[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Arneb w bazie SIMBAD (ang.) [dostęp 2018-08-21]
  2. a b c Anderson E., Francis C.: HIP 25985 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-21].
  3. a b c Mason et al.: WDS J05327-1749A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  4. Obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy.
  5. a b c d Jim Kaler: ARNEB (Alpha Leporis) (ang.). W: STARS [on-line]. 2006-08-17. [dostęp 2018-08-21].
  6. a b Lepus, the Hare. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 265–269. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  7. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-08-21].