Askar Akajew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Askar Akajewicz Akajew
Askar Akayev.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 listopada 1944
Kyzyłbajrak
Kirgistan 1. Prezydent Kigistanu
Okres od 27 października 1990
do 24 marca 2005
Przynależność polityczna bezpartyjny
Poprzednik urząd utworzony
Następca Iszenbaj Kadyrbekow (p.o)
Odznaczenia
Order Znak Honoru Medal Puszkina (Rosja) Order Przyjaźni (Kazachstan) Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (Słowacja)
Askar Akajew na znaczku pocztowym

Askar Akajewicz Akajew (kg.: Аскар Акаевич Акаев, ur. 10 listopada 1944 w Kyzyłbajraku) – kirgiski fizyk i polityk, pierwszy prezydent Kirgistanu od 27 października 1990 do 24 marca 2005.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed 1990 rokiem Akajew był niezaangażowanym politycznie naukowcem (profesorem fizyki) i prezesem Kirgiskiej Akademii Nauk, raczej nieprzychylnie nastawionym do partii komunistycznej, aczkolwiek prowadził potem promoskiewską politykę – był też autorem pomysłu Wspólnoty Niepodległych Państw. W 1991 roku został przewodniczącym Rady Najwyższej Kirgistanu, prowadząc swój kraj do ogłoszenia niepodległości 31 sierpnia 1991 roku. Nie mając żadnych kontrkandydatów zwyciężył w wyborach prezydenckich w 1991 r., zdobywając 95% głosów. Był powtórnie wybierany w latach 1995 i 2000, choć wskazywano wtedy na naruszenia procedury wyborczej.

W toku swojej prezydentury zaczął przejawiać coraz silniejsze dążenia autorytarne, które wywołały masowe protesty w 2002 roku, gdy Akajew był wzywany do rezygnacji z urzędu. Pod silną presją społeczną Akajew obiecał, iż ustąpi po upływie trzeciej kadencji w 2005 roku. W roku Zgromadzenie Ustawodawcze, izba niższa kirgiskiego parlamentu, zapewniło mu dożywotni immunitet. 24 marca 2005 roku w wyniku tulipanowej rewolucji, Akajew uciekł wraz z rodziną do Rosji. 4 kwietnia 2005 roku formalnie zrezygnował z urzędu prezydenta. Parlament oficjalnie przyjął jego rezygnację 11 kwietnia 2005 roku.

Askar Akajew jest żonaty, ma czworo dzieci. Obecnie pracuje na Uniwersytecie im. M.W. Łomonosowa w Moskwie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]