Berlin Wschodni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Berlin Wschodni
Ost-Berlin
Ilustracja
Berlin Wschodni
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  NRD
Powierzchnia 403[1] km²
Populacja (1989)
• liczba ludności
• gęstość

1 279 212[2]
3,127.7 os./km²
Tablice rejestracyjne I
Podział miasta 11 dystryktów
Plan Berlina Wschodniego
Plan Berlina Wschodniego
Położenie na mapie Niemieckiej Republiki Demokratycznej
Mapa lokalizacyjna Niemieckiej Republiki Demokratycznej
Berlin Wschodni
Berlin Wschodni
Ziemia 52°31′N 13°24′E/52,516667 13,400000
Portal Portal Niemcy

Berlin Wschodni (oficjalnie: niem. Berlin, Hauptstadt der DDR; pol. Berlin) – miejska jednostka administracyjna istniejąca w latach 1949-1990, pokrywająca się z sektorem radzieckim Berlina obejmująca centrum i wschodnie dzielnice miasta. Była stolicą Niemieckiej Republiki Demokratycznej.

Historia[edytuj]

Zimna wojna[edytuj]

6 września 1948 członkowie SED zajęli Ratusz Miejski, nie dopuszczając do zebrania się dotychczasowej Rady Miejskiej. Wtedy to większość radnych zadecydowała o przeniesieniu jej siedziby z sektora radzieckiego do amerykańskiego (ratusz w Schönebergu). 30 listopada 1948 zgromadzenie radnych pozostających w starej siedzibie, zdominowane przez członków SED, wybrało nowy zarząd miejski, na którego czele stanął Friedrich Ebert młodszy, który objął stanowisko tzw. nadburmistrza Berlina Wschodniego[3].

5 grudnia 1948 władze radzieckie nie dopuściły do wyborów miejskich na terenie swojego sektora. Natomiast w tym samym czasie w sektorach zachodnich SPD odniosła zwycięstwo, a Ernst Reuter objął stanowisko tzw. burmistrza Berlina Zachodniego. Od tego czasu Berlin faktycznie został podzielony na dwa niezależne miasta[3].

Berlin Wschodni był stolicą NRD od 7 października 1949 do 3 października 1990. Od 13 sierpnia 1961 do 9 listopada 1989 wschodnia część miasta była oddzielona od zachodniej Murem Berlińskim.

3 października 1990 RFN i NRD zjednoczyły się. Ten dzień uznawany jest za formalny koniec istnienia Berlina Wschodniego.

Dziś[edytuj]

Od zjednoczenia rząd niemiecki wydał ogromne fundusze na scalenie dwóch części Berlina i dostosowanie infrastruktury we wschodniej części miasta do standardów ustanowionych w Berlinie Zachodnim.

Mimo to nadal istnieją wyraźne różnice między Berlinem Wschodnim i Zachodnim (np. tzw. Ampelmännchen na sygnalizatorach ulicznych[4]). Dawny Berlin Wschodni ma też wyraźnie inny aspekt architektoniczny, częściowo ze względu na charakterystyczny wielkomiejski styl, obecny w byłej NRD. Pozostawiono też niewielką liczbę nazw z czasów Niemiec Wschodnich upamiętniających bohaterów socjalistycznych, takich jak Karl-Marx-Allee, Rosa-Luxemburg-Platz, Karl-Liebknecht-Straße.

Władze[edytuj]

Nadburmistrzowie Berlina Wschodniego[edytuj]

 Osobny artykuł: Burmistrzowie Berlina.
Nadburmistrzowie Berlina Wschodniego
Lp. Nadburmistrz Partia Kadencja Uwagi
1. Friedrich Ebert jr. SED 30 listopada 1948 – 5 lipca 1967
2. Herbert Fechner SED 5 lipca 1967 – 11 lutego 1974
3. Erhard Krack SED 11 lutego 1974 – 15 lutego 1990
4. Ingrid Pankraz SED 15 lutego 1990 – 23 lutego 1990 komisarz
5. Christian Hartenhauer SED 23 lutego 1990 – 30 maja 1990
6. Tino Schwierzina SPD 30 maja 1990 – 11 stycznia 1991
7. Thomas Krüger SPD 11 stycznia 1991 – 24 stycznia 1991 komisarz

I sekretarze SED okręgu Berlin[edytuj]

I sekretarze SED okręgu Berlin
Lp. I sekretarz Kadencja
1. Hans Jendretzky 1948–1953
2. Alfred Neumann 1953–1957
3. Hans Kiefert 1957–1959
4. Paul Verner 1959–1971
5. Konrad Naumann 1971–1985
6. Günter Schabowski 1985–1989
7. Heinz Albrecht 1989

Geografia[edytuj]

Marx-Engels-Platz w Berlinie Wschodnim. Po prawej Pałac Republiki, w tle wieża telewizyjna, 1988
Berlin Wschodni, Friedrichstraße, 1990
Berlin Wschodni, Defilada z okazji 25-lecia Muru Berlińskiego, 1986

Podział administracyjny[edytuj]

Berlin Wschodni początkowo był podzielony na osiem okręgów administracyjnych. W latach 70. i 80. XX w., ze względu na nowe budownictwo, granice miasta zostały rozszerzone na wschód. W 1990, tj. do zjednoczenia RFN i NRD, Berlin Wschodni składał się z jedenastu okręgów administracyjnych zwanych Stadtbezirk (w odróżnieniu od okręgów administracyjnych Berlina Zachodniego zwanych Bezirk):

  1. Friedrichshain
  2. Hellersdorf (powstały w 1986 r., wydzielony z Marzahn)
  3. Hohenschönhausen (powstały w 1985 r., wydzielony z Weißensee)
  4. Köpenick
  5. Lichtenberg
  6. Marzahn (powstały w 1979 r., wydzielony z Lichtenberga)
  7. Mitte
  8. Pankow
  9. Prenzlauer Berg
  10. Treptow
  11. Weißensee (rozbudowany w 1985 r. z części Pankow)

Demografia[edytuj]

Największa liczba mieszkańców zamieszkiwała Berlin Wschodni w 1988, tj. ok. 1 280 000 os., natomiast najniższa była w 1961, tj. ok. 1 060 000 os. w okresie budowy Muru Berlińskiego.

Liczba mieszkańców Berlina Wschodniego[2]
Data (na) Osób
29 października 1946[5] 1 174 582
31 sierpnia 1950[5] 1 189 074
31 grudnia 1955 1 139 864
31 grudnia 1960 1 071 775
31 grudnia 1961 1 055 283
31 grudnia 1964[5] 1 070 731
Data (na) Osób
1 stycznia 1971[5] 1 086 374
31 grudnia 1975 1 098 174
31 grudnia 1981[5] 1 162 305
31 grudnia 1985 1 215 586
31 grudnia 1988 1 284 535
31 grudnia 1989 1 279 212

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. NRD się przedstawia, Zeit im Bild, Drezno 1971, s. 241 (pol.).
  2. a b Statistisches Jahrbuch der DDR.
  3. a b Gazety wojenne, 114 – Berlin roku 1948, P.O. Polska, Warszawa 1998, s. 2267, ISSN 1505-0122.
  4. Sylwetka człowieczka na sygnalizatorach dla pieszych pochodzie z NRD, jednak obecnie stała się sentymentalnym symbolem Berlina uznawanym w całym Berlinie. Z tego powodu władze komunikacyjne znalazły wybieg prawny umożliwiający możliwie szerokie rozpowszechnienie tej postaci znaku, niezgodnego z zaleceniami organów Unii Europejskiej, dążących do ujednolicenia także i tego elementu przepisów drogowych w ramach Unii: wykorzystano słowa mówiące o stosowaniu "oficjalnego" wzoru na drogach głównych, do których nie zalicza się większości berlińskich ulic. W Berlinie istnieją sklepy z pamiątkami z Ampelmannem, bo tak dziś brzmi nazwa tej postaci (bez zdrobnienia, por. człowiek – człowieczek)
  5. a b c d e Spis statystyczny.

Linki zewnętrzne[edytuj]