Günter Schabowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Günter Schabowski
Bundesarchiv Bild 183-1982-0504-421, Günter Schabowski.jpg
Data i miejsce urodzenia 4 stycznia 1929
Anklam
Data i miejsce śmierci 1 listopada 2015
Berlin
Przynależność polityczna SED
Odznaczenia
Brązowy Order Zasług dla Ojczyzny (NRD) Złoty Order Zasług dla Ojczyzny (NRD) Order Karola Marksa (NRD) Order Przyjaźni Narodów

Günter Schabowski (ur. 4 stycznia 1929 w Anklam na Pomorzu Przednim, zm. 1 listopada 2015 w Berlinie[1]) – enerdowski działacz polityczny, członek SED, postać, której przypisywany jest bezpośredni (choć niezamierzony) udział w obaleniu Muru Berlińskiego[2] w listopadzie 1989.

Biografia[edytuj]

Studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie im. Karola Marksa w Lipsku, potem był wydawcą gazety związków zawodowych. W 1952 wstąpił do partii komunistycznej (SED), w 1978 został redaktorem naczelnym dziennika „Neues Deutschland”. W 1981 został członkiem Komitetu Centralnego SED, w 1985 wszedł w skład Biura Politycznego KC SED oraz został I sekretarzem tej partii w Berlinie – stolicy NRD.

Otwarcie granic[edytuj]

Konferencja 9 listopada 1989 r.

Po usunięciu ze stanowiska Ericha Honeckera jesienią 1989, Güntera Schabowskiego ustanowiono nowym rzecznikiem prasowym SED. 9 listopada wieczorem prowadził on transmitowaną na żywo w NRD konferencję prasową, podczas której, pod sam jej koniec, niespodziewanie oświadczył, że:

…wydano dziś zarządzenie pozwalające każdemu obywatelowi NRD wyjechać z kraju.

Zaraz potem, na pytanie jednego z dziennikarzy, od kiedy to zarządzenie obowiązuje, odpowiedział, że według jego wiedzy wchodzi ono w życie natychmiast i dotyczy wszystkich granic NRD, w tym także granicy z Berlinem Zachodnim. Wypowiedź Schabowskiego była prawdopodobnie rezultatem pomyłki i nieznajomości przez niego dopiero co wydanego zarządzenia. W rzeczywistości złagodzone przepisy, umożliwiające wyjazd z terytorium NRD, wciąż jednak na podstawie paszportów i wiz, miały wejść w życie dopiero następnego dnia. Jego słowa powszechnie zinterpretowano (zarówno w NRD, jak i Republice Federalnej Niemiec) jako decyzję natychmiastowego otwarcia granic bez żadnych ograniczeń. Kilka godzin po tej konferencji, jeszcze tego samego wieczora, w wyniku zamieszania kompetencyjnego i pod naporem tłumów otwarte zostały szlabany na berlińskim przejściu granicznym na Bornholmer Strasse, a wkrótce potem wszystkie pozostałe do Berlina Zachodniego.

Po zjednoczeniu[edytuj]

Po zjednoczeniu Niemiec przyjął na siebie moralną odpowiedzialność za zbrodnie systemu komunistycznego na obywatelach Niemiec, w tym także za strzelanie do ludzi nielegalnie przekraczających granicę. W styczniu 1995 wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne. Po procesie, w którym przyznał się do winy, został skazany na 3 lata więzienia. Zwolniony po roku wyszedł na wolność w grudniu 2000.

Odznaczenia[edytuj]

Publikacje[edytuj]

Przypisy

  1. Früheres SED-Politbüromitglied: Günter Schabowski ist tot (niem.). spiegel.de. [dostęp 2015-11-01].
  2. Bartosz T. Wieliński: Słowa, które zburzyły berliński mur. wyborcza.pl, 2009-11-09. [dostęp 2013-05-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-04)].