Bet Sze’arim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Parku Narodowego w Izraelu. Zobacz też: moszaw Bet Sze’arim.
Park Narodowy Bet Sze’arim
Beth She'arim.jpg
Bet Sze’arim
Położenie Dystrykt Hajfy,  Izrael
Siedziba Kirjat Tiwon
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Park Narodowy Bet Sze’arim
Park Narodowy Bet Sze’arim
Ziemia32°42′16″N 35°07′45″E/32,704444 35,129167
Strona internetowa

Bet Sze’arim (hebr. בֵּית שְׁעָרִים, arab. بيت الغرباء, Bayt al-Gurabā) – starożytna nekropolia i najważniejsze żydowskie miejsce pochówku w okresie talmudycznym. Obecnie teren starożytnego miasta jest chroniony poprzez utworzony na tym terenie park narodowy. Znajduje się on na południowych obrzeżach miasteczka Kirjat Tiwon na północy Izraela. W 2015 roku nekropola została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Park Narodowy Bet Sze’arim jest położony na wzgórzu o wysokości 120 metrów n.p.m. Wchodzi on w skład pasma wzgórz oddzielających Dolinę Jezreel od Doliny Zabulona w Dolnej Galilei, na północy Izraela. Na południe od parku przepływa rzeka Kiszon.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto Bet Sze’arim zostało założone pod koniec I wieku p.n.e., za panowania króla Heroda Wielkiego. Było to zamożne żydowskie miasto, nazywane po grecku Besara. Znajdowała się w nim stolica administracyjna Doliny Jezreel i siedziba królowej Bereniki. Po zniszczeniu w 70 roku Świątyni Jerozolimskiej do Bet Sze’arim przeniósł się Sanhedryn[2]. Mieszkał tutaj rabin Juda ha-Nasi. Pod koniec życia przeniósł się do Seforis, ale swój pogrzeb zaplanował w Bet Sze’arim, na ziemi, którą otrzymał w prezencie od rzymskiego cesarza Marka Aureliusza. Miasto zostało zniszczone przez pożar w 352 roku, pod koniec żydowskiej wojny przeciwko Gallusowi[3]. Zostało odbudowane jako miasto bizantyjskie. W okresie panowania arabskiego była to niewielka wioska, która pod koniec XVI wieku nazywała się Szeik Bureik[4].

Badania archeologiczne w Bet Sze’arim rozpoczęto w 1880 roku. Odkryto wówczas liczne groby i katakumby, nie prowadzono jednak wykopalisk[5]. W 1936 roku odkryto wejście do jaskini z labiryntem katakumb. W następnych latach prowadzono tutaj liczne badania archeologiczne[6].

Park Narodowy[edytuj | edytuj kod]

Zabytki Bet Sze’arim
Wejście do katakumb Bet Sze’arim
Zdobienia widoczne na jednym z sarkofagów
Epitafium w język greckim
Turyści zwiedzający katakumby w Bet Sze’arim

W miękkich wapiennych wzgórzach wykuto pod miastem labirynt około 30 systemów jaskiń, w których utworzono miejsce pochówku zmarłych. Katakumby tworzą rozległy podziemny labirynt, w którym znajdują się setki marmurowych lub kamiennych sarkofagów. To z jakiego materiału został wykonany sarkofag zależało od pozycji społecznej zmarłego. Kiedy Rzymianie zabronili Żydom wstępu do Jerozolimy, Bet Sze’arim stało się dla nich głównym ośrodkiem życia narodowego i duchowego. Na tutejszym cmentarzu grzebano Żydów z całego regionu. Na sarkofagach widnieją skomplikowane zdobienia, symbole i postacie, jak również inskrypcje nagrobne w językach hebrajskim, greckim i aramejskim. Wśród setek inskrypcji są zawarte informacje z nazwiskami zmarłych, ich zawodami, miejscem zamieszkania i osiągnięć życiowych. Większość zmarłych została pochowana na pólkach wykutych w skale, a tylko najbardziej wpływowe osoby pochowano w osobnych sarkofagach. Niektóre z jaskiń tworzą ogromne jaskinie z imponującymi sklepieniami. Największą ze wszystkich jest jaskinia nr 20 (długość i szerokość około 75 metrów). Odkryto w niej 125 kamiennych sarkofagów, z których jedna trzecia jest zdobiona. Miejsce to jest unikalnym dokumentem osiągnięć historycznych i kulturowych Żydów z przełomu dwustu lat. Jest to najstarszy tak rozległy cmentarz żydowski odkryty na świecie. Z tego powodu katakumby zgłoszono w 2002 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO[7].

Tymczasem teren jest chroniony przez Park Narodowy Bet Sze’arim.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

The Lulavim cavern

Czas zwiedzania wynosi około 1-2 godzin. W parku organizowane są różne imprezy okolicznościowe[8].

Tereny Parku Narodowego Bet Sze’arim

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wpis na listę UNESCO
  2. Beit She'arim - The Jewish necropolis of the Roman Period (ang.). W: Israel Ministry of Foreign Affairs [on-line]. 2000-11-20. [dostęp 2012-06-09].
  3. Benjamin Mazar: Beth She'arim: Report on the Excavations during 1936-1940. s. 19.
  4. Wolf-Dieter Hütteroth, Kamal Abdulfattah: Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. Erlangen: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft, 1977, s. 158.
  5. C.R. Conder, H. Kitchener: Survey of Western Palestine. London: 1888, s. 325-328, 343-351. [dostęp 2012-06-09]. (ang.)
  6. Moshe Sharon: Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae. Brill, 2004, s. 37. ISBN 90-04-13197-3. [dostęp 2012-06-09]. (ang.)
  7. Beth She'arim (ang.). W: UNESCO World Heritage Centre [on-line]. 2002-01-31. [dostęp 2012-06-09].
  8. Bet She‘arim National Park (ang.). W: Israel Nature and Parks Authority [on-line]. [dostęp 2012-06-09].