Bogdan Białek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bogdan Bialek
fot. Wiesław Majka
Wręczenie nagrody księdza Stanisława Musiała, Kraków 2010
Data i miejsce urodzenia 11 stycznia 1955
Białystok
Rodzaj działalności wydawnicza, społeczna
Redaktor naczelny, prezes stowarzyszenia
Przynależność Charaktery, Stowarzyszenie im. Jana Karskiego
Odznaczenia
Brązowy Krzyż Zasługi

Bogdan Białek (ur. 11 stycznia 1955 w Białymstoku) – redaktor naczelny miesięcznika „Charaktery[1], prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego[2], współprzewodniczący[3] Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów, członek zarządu internetowej Jesziwy Pardes-Akademii Judaizmu[4], Przewodniczący Rady Polskiej Fundacji Sufich im. Dżelaladdina Rumiego[5], Członek Honorowy Klubu Chrześcijan i Żydów „Przymierze” w Krakowie[6] oraz członek Komitetu Honorowego Międzynarodowego Instytutu Dialogu i Tolerancji im. Jana Karskiego[7]. W 1978 ukończył psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 1994 był stypendystą German Marshall Found na uniwersytecie Duke.

Działalność opozycyjna[edytuj]

W latach 80. współtworzył kielecką „Solidarność”, pełnił funkcję redaktora naczelnego związkowego pisma „Notes” oraz współpracował w pismem „Robotnik”. W stanie wojennym działał w podziemiu i Biskupim Komitecie Charytatywnym. W 1990 był Przewodniczącym Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego. Współtworzył Komitet Obywatelski i Unię Demokratyczną w województwie świętokrzyskim. W latach 80 współpracował z Brytyjską Fundacją Medical Aid for Poland.

Działalność do 1990[edytuj]

W latach 1973-1976 stały współpracownik „Gazety Białostockiej”. W latach 1974-1977 pracował na Akademii Medycznej w Krakowie. W latach 1979–1983 był asystentem w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Kielcach. W 1983 roku pełnił funkcję wiceprzewodniczącego sekcji treningu psychologicznego przy Zarządzie Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. W 1984 został pracownikiem naukowym na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1986–1989 pracował w Instytucie Psychologii Zdrowia w Warszawie. W 1989 roku pełnił funkcję rzecznika prasowego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego. Od września 1989 roku dziennikarz „Gazety Wyborczej”.

Działalność po 1990[edytuj]

W 1990 stworzył w Kielcach „Gazetę Lokalną” – pierwszy w Polsce dodatek regionalny do „Gazety Wyborczej”. Redaktor naczelny i dyrektor oddziału „GW” w Kielcach do 1995 roku. W latach 1996–2001 prezes Studia Full Scan w Kielcach, w latach 1999–2000 redaktor naczelny regionalnego dziennika „Słowo Ludu”. W 1997 roku założył miesięcznik psychologiczny „Charaktery” i został jego redaktorem naczelnym. Od 2003 właściciel spółki Charaktery sp. z o.o. wydającej „Charaktery”, „Psychologię Dziś” oraz „Style i Charaktery” i „Psychologię w Szkole”. Jest współtwórcą psychologicznego portalu społecznościowego charaktery.eu oraz stron: psychologiadzis.eu, styleicharaktery.eu, a także wydawcą książek. W ramach Biblioteki Charakterów ukazały m.in.: poradniki dla DDA – Czas na wyleczenie i Gdzie się podziało moje dzieciństwo – oraz Czym jest psychologia, zbiór felietonów Aloszy Awdiejewa Życie po śmiechu, Odruchy mądrości. Zainicjował i realizuje dwa cykliczne wydarzenia promujące polską psychologię: Ogólnopolski Turniej Wiedzy Psychologicznej (dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych) oraz Konkurs Nagroda Teofrasta dla najlepszych polskich książek psychologicznych.

Działalność społeczna[edytuj]

W 1994 twórca pierwszego w Polsce muzeum upamiętniającego ofiary totalitaryzmu – Muzeum Pamięci Narodowej lat 1939–1956 w Kielcach. W 1995 założył Obywatelskie Stowarzyszenie „Pamięć–Dialog–Pojednanie” i pełnił w nim funkcję prezesa. W 1995 dzięki jego interwencji odbyły się oficjalne, zorganizowane przez władze miejskie, obchody 50. rocznicy pogromu Żydów w Kielcach. Był także pomysłodawcą i autorem ekspiacyjnej odezwy do Żydów w Polsce i na świecie, podpisanej przez ogólnie znane w Kielcach osoby. Z jego inicjatywy od 2000 roku w rocznicę pogromu odbywają się w Kielcach marsze pamięci i pojednania[8].

W 2004 dzięki jego inicjatywie kieleckiemu gimnazjum przy ulicy Jasnej nadano imię Jana Karskiego. W uroczystościach wziął udział Marek Edelman, który po raz pierwszy od czasu pogromu zdecydował się na przyjazd do Kielc. Powiedział wówczas do młodzieży znamienne słowa: „Byłem w Kielcach dzień po pogromie. Widziałem martwych ludzi, krew na chodnikach. Od tego czasu nie przyjeżdżałem tutaj. Minęło 50 lat i znów tu jestem. Czas wyplenił zło z tego miasta. Kielce to już inne, lepsze miasto”[9].

W 2005 założył Stowarzyszenie im. Jana Karskiego, którego jednym z zadań jest aktywne włączenie mieszkańców Kielc w dialog polsko-żydowski. W kwietniu 2005 jedną z pierwszych inicjatyw Stowarzyszenia było ustawienie ławeczki Jana Karskiego na głównej ulicy miasta, nieopodal miejsca, w którym dokonano pogromu[10]. Bogdan Białek jest inicjatorem i fundatorem pomnika Menora, upamiętniającego życie i zagładę Żydów kieleckich, pomnika Brama na cmentarzu żydowskim w Bodzentynie, i wspólnie z Yacovem Kotlickim, pomnika nagrobnego ofiar pogromu kieleckiego znajdującego się na Pakoszu[11].

Jest też inicjatorem i organizatorem licznych otwartych spotkań na temat relacji polsko-żydowskich w Kielcach. Jednym z nich, na początku 2008 roku, było spotkanie z Janem Grossem, autorem książki „Strach”[12]. W 2009 współorganizował w Kielcach Szabaton[13], w którym udział wzięło kilkudziesięciu Żydów z Izraela i Polski. Od stycznia 2011 organizuje cykliczne Kieleckie Spotkania Chrześcijańsko-Żydowskie obejmujące warsztaty dla nauczycieli, spotkania, wystawy, spektakle teatralne i pokazy filmowe, w których licznie uczestniczą mieszkańcy Kielc. W 2011 roku hasłem przewodnim Kieleckich Spotkań była: „Wiara-Hatikvah-Miłość”[14]. W 2012 „Tikkun-Naprawa”[15], a w 2013 roku „Szema – Słuchaj”. W 2012 roku z inicjatywy Bogdana Białka odbyły się uroczystości upamiętniające 70. rocznicę zagłady kieleckiego getta[16]. Z jego inicjatywy odbywają się w Kielcach od 2012 roku cykliczne, publiczne debaty: „Jaka Polska? Jaki Kościół?”, w których udział brali już m.in. ksiądz Adam Boniecki, ojciec Ludwik Wiśniewski oraz ksiądz prof. Wacław Hryniewicz[17].

Publikacje[edytuj]

Zadebiutował w 1972 w miesięczniku „Poezja”. Następnie publikował w „Gazecie Białostockiej”, „Gazecie Wyborczej”, „Słowie Ludu”, „Charakterach”, „Tygodniku Powszechnym”, „Więzi”, „Życiu Duchowym”, „Kontekstach” oraz „Buillettin of Transregional Center for Democratic Studies”. Opublikował 11 prac naukowych z zakresu psychologii. O jego działalności Lawrence Loewinger i Michał Jaskulski zrealizowali film „Nie dla umarłych”[18]. W 2009 roku opublikował w austriackim czasopiśmie „Spurensuche” nr 1-4/2009, Wiedeń, artykuł pt. „Andenken an die Opfen vom 4. Juli 1946. Schritte zur Versoehnung in Kielce”. W 2012 roku opublikował książkę o Marku Edelmanie „Kilka rzeczy o Doktorze, które trzeba o Nim wiedzieć”[19]. Także w 2012 publikuje rozdział „Jakiego księdza potrzebują mężczyźni” w książce „Sztuka bycia księdzem” pod red. Józefa Augustyna[20]. Redaktor naczelny magazynu „Charaktery”, stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. W 2013 roku, z okazji 40-lecia pracy dziennikarskiej, opublikował dwie książki: Prowincje i Cienie i ślady.

Nagrody, odznaczenia, wyróżnienia[edytuj]

  • Strażnik Pamięci Narodowej,
  • Honorowa Odznaka Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej,
  • Brązowy Krzyż Zasługi,
  • Medal pamiątkowy Powstania w Getcie Warszawskim,
  • Nagroda Prezydenta Miasta Kielc w 2004 roku,
  • Nagroda im. Łukasza Hirszowicza, przyznana w 2008 r. przez Żydowski Instytut Historyczny,
  • Nagroda za działalność kulturalną Marszałka Województwa Świętokrzyskiego – 2008
  • Nagroda im. ks. Stanisława Musiała za „Inicjatywy społeczne promujące dialog chrześcijańsko-żydowski i polsko-żydowski”, przyznana w kwietniu 2010. Nagroda ta została ustanowiona i przyznawana jest przez krakowski Klub Chrześcijan i Żydów Przymierze, jej fundatorami są natomiast: Prezydent Miasta Krakowa oraz Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, który przewodniczy kapitule Nagrody. Sylwetkę laureata i uzasadnienie przyznania nagrody przedstawił prezydent Krakowa, profesor Jacek Majchrowski: „Przyznawana od ubiegłego roku Nagroda im. ks. Musiała honoruje dziś jednego z najwybitniejszych kontynuatorów jego dzieła; jednego z najbardziej wytrwałych i nieugiętych konstruktorów polsko-żydowskiego dialogu, bliskiego patronowi Nagrody, dzięki odwadze nazywania rzeczy po imieniu i dzięki owym niepodlegającym dyskusjom wartościom: dobru i prawdzie”[21].
  • Nagroda Fundacji Polcul w 2011 roku, wręczenie Nagrody w Domu Polonii w Warszawie przez Panią Ambasador Australii
  • Świętokrzyska Victoria, kategoria „Osobowość”, Nagroda Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w 2012 roku

Przypisy

Bibliografia[edytuj]