Brochów (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie mazowieckim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Brochów
Herb
Herb
Kościół obronny z XVI w. w Brochowie
Kościół obronny z XVI w. w Brochowie
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat sochaczewski
Gmina Brochów
Wysokość 70,0 m n.p.m.
Liczba ludności (2013) 476[1]
Strefa numeracyjna (+48) 22
Kod pocztowy 05-088
Tablice rejestracyjne WSC
SIMC 0009580
Położenie na mapie gminy Brochów
Mapa lokalizacyjna gminy Brochów
Brochów
Brochów
Położenie na mapie powiatu sochaczewskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sochaczewskiego
Brochów
Brochów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Brochów
Brochów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brochów
Brochów
Ziemia 52°19′20″N 20°15′44″E/52,322222 20,262222
Brochów - dolina Bzury

Brochówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie warszawskim.

Od 30 grudnia 1999 Brochów jest siedzibą gminy Brochów, która do końca 1995 nazywała się gmina Tułowice z siedzibą w Tułowicach. 1 stycznia 1996 zmieniono nazwę na gmina Brochów, pozostawiając jednak Tułowice jako siedzibę do 30 grudnia 1999.

Historia[edytuj]

Historia Brochowa sięga co najmniej II połowy XII wieku – wymieniany jest wówczas w dokumentach jako własność niejakiego Żyrona. Wiązany później z Czerwińskiem, od 1304 był własnością rodu Prawdziców. W XVII wieku jego właścicielami stali się Lasoccy, którzy próbowali przeprowadzić lokację miejską (nieudaną) w 1667.

Miejscowość była wielokroć niszczona, m.in. w czasie potopu, wojen napoleońskich, I wojny światowej (1915) i II wojny światowej (bitwa nad Bzurą - na jednej z wież kościoła znajdował się wówczas punkt obserwacyjny Wojska Polskiego).

Kościół parafialny[edytuj]

W Brochowie znajduje się zabytkowy, renesansowy, kościół parafialny pw. św. św. Rocha i Jana Chrzciciela zbudowany w latach 1551-1561 i 1596 z fundacji Jana Brochowskiego, wojskiego warszawskiego, właściciela wsi i jego rodziny.

Twórcą kościoła był Jan Baptysta Wenecjanin. Jest on trójnawową bazyliką flankowaną trzema dużymi, cylindrycznymi wieżami - dwiema w narożach zachodnich, ujmujących szeroki narteks, i jedną nad apsydą prezbiterialną z emporą w wieży ponad prezbiterium. Sklepienie kolebkowe jest zdobione siecią kasetonową z powtarzającymi się motywami prostokąta i pokryte bogatą polichromią. Wokół kościoła biegnie dwukondygnacyjny ganek tunelowy ze strzelnicami.

Józef Łukaszewicz[2] taką zamieszcza wzmiankę o kościele (fragmenty, pisownia oryginalna):

Kościół ten poświęcił przewielebny Jakub Brzeźnicki, sufragan poznański, pod tytułem ś. Jana Chrzciciela i ś. Rocha. … Kościół ten, który Goślicki[3] wizytował w Brochowie, podczas wojny szwedzkiej za panowania Jana Kazimierza tak zniszczonym został, że Lasoccy, dziedzice ówcześni zniewoleni byli, (gdy dawniejszego naprawić nie można już było) wystawić nowy, także z cegły palonej. Uposażeniem kościoła, prócz półtora łanu w Brochowie, były w roku 1603 dziesięciny ze wsi Wielkiego Brochowa, Małego Brochowa, Kromnowa, Konar, Dzięglewa, Woli żelaznej[4], Strzyżewa, Wawrzyszewa ….

W XVII wieku kościół został nieznacznie przebudowany, otoczono go murem z bastionami i fosą.

Ostrzelany przez artylerię w r. 1915, odbudowany został 1924-1929 według projektu Jarosława Wojciechowskiego i T. Sawickiego z wprowadzeniem elementów modernistycznych. Ponowna restauracja po zniszczeniach drugiej wojny światowej nastąpiła w latach 1947-1948.

W 1806 w kościele tym ślub wzięli rodzice Fryderyka Chopina, który również tutaj był chrzczony. Z okazji dwusetnej rocznicy urodzin kompozytora podjęto w kościele prace konserwatorskie, przywracając częściowo wystrój malarski wnętrza, w szczególności kasetonów kolebkowego sklepienia oraz zaprojektowano nowe wyposażenie.

Przypisy

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. Józef Łukaszewicz Krótki opis historyczny kościołów parochialnych w dawnej diecezyi poznańskiej t. III, Nakładem Księgarni J. K. Żupańskiego, Poznań 1863, s. 301
  3. Wawrzyniec Goślicki
  4. Żelazowej Woli

Bibliografia[edytuj]

  • Mieczysław Zlat: Sztuka polska - Renesans i manieryzm. Warszawa: Arkady, 2008, s. 124-128. ISBN 978-83-213-4507-9.
  • Robert Kunkel: Architektura gotycka na Mazowszu. Warszawa: DiG, 2006, s. 191-194. ISBN 83-7181-390-2.