Brzdąc

Brzdąc

The Kid

Gatunek	komediodramat, film niemy
Rok produkcji	1919–1920
Data premiery	świat: 21 stycznia 1921
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	67 min
Reżyseria	Charles Chaplin
Scenariusz	Charles Chaplin
Główne role	Charles Chaplin, Jackie Coogan, Edna Purviance
Muzyka	Charles Chaplin
Zdjęcia	Roland Totheroh, Jack Wilson
Scenografia	Charles D. Hall
Montaż	Charles Chaplin
Produkcja	Charles Chaplin
Dystrybucja	First National Pictures Vivarto (2008)
Budżet	250 000 USD (szacowany)

Film Brzdąc

Brzdąc (ang. The Kid) – pełnometrażowy, czarno-biały, niemy komediodramat z 1921 wyreżyserowany przez Charliego Chaplina. Film opowiada o przyjaźni trampa z pozostającym pod jego opieką młodym sierotą.

Chaplin w 1971 poprawił montaż filmu i dodał do niego muzykę.

Zarys fabuły

Tramp, wędrowny szklarz, znajduje na ulicy porzucone niemowlę i (początkowo niechętnie) podejmuje się opieki nad nim. Gdy chłopiec podrasta staje się przyjacielem i wspólnikiem bohatera – wybija szyby w budynkach, zapewniając tym samym szklarzowi pracę. Po pewnym czasie interweniują jednak przedstawiciele opieki społecznej, chcący zabrać Brzdąca do sierocińca. Trampowi udaje się jednak uchronić przed tym dzieciaka, odnajduje się też matka chłopca, która niegdyś, jako biedna młoda dziewczyna, porzuciła go, teraz natomiast jako sławna, zamożna śpiewaczka ponownie może się nim zająć.

Obsada

• Charlie Chaplin – tramp
• Edna Purviance – matka
• Jackie Coogan – brzdąc
• Carl Miller – ojciec dziecka, artysta
• Tom Wilson – policjant
• Jack Coogan Sr
• Henry Bergman
• Lita Grey

Okoliczności powstania filmu

10 lipca 1919 o godzinie 16.00, trzy dni po narodzinach, zmarł syn Chaplina, Norman Spencer Chaplin, u którego zdiagnozowano wrodzoną wadę przewodu pokarmowego. Reżyser bardzo przeżył tę stratę. 11 dni później rozpoczął casting na dziecięcego aktora do nowego filmu (początkowo nazywanego The Waif). Zatrudnił Jackiego Coogana, wówczas czteroletniego aktora, który występował ze swoim ojcem, artystą wodewilowym, w Orpheum Theatre w Los Angeles. Chłopiec zachwycił Chaplina, odpowiadając na jego pytanie o to, czym się zajmuje frazą: Jestem kuglarzem w świecie nabieraczy.

Produkcja filmu ruszyła w sierpniu 1919. Chaplinowi od początku dobrze pracowało się z dziecięcym aktorem, który zręcznie i z łatwością reagował na sugestie reżysera i naśladował jego mimikę. Jackiemu we wczucie się w postać małego brzdąca pomagali także obecni na planie muzycy i emocjonalne sugestie reżysera. Pomogło to małemu aktorowi zagrać trudną scenę rozpaczliwego płaczu podczas rozstania z trampem, spowodowanym interwencją opieki społecznej.

Podczas tworzenia filmu Chaplin był w trakcie rozwodu z Mildred Harris. Obawiając się, że negatyw Brzdąca może zostać (wraz z innymi dobrami) zabezpieczony na poczet zasądzonej w ramach werdyktu rozwodowego sumy, wywiózł go poza obszar kalifornijskiej jurysdykcji. Pewnej sierpniowej nocy 1919 o trzeciej w nocy Alfred Reeves, współpracownik Chaplina, udał się do operatora Rolliego Tothertona i nakazał mu przeniesienie negatywów. Zostały one przewiezione pociągiem w 12 drewnianych skrzyniach, zapakowane w puszki do kawy. Chaplin ukrył się wraz z negatywami w jednym z hoteli Salt Lake City i w pokoju hotelowym zmontował film.

Odbiór

Premiera filmu odbyła się 6 lutego 1921 w Nowym Jorku. Brzdąc został od razu bardzo dobrze przyjęty przez widzów i krytykę. Film porównywano do powieści Oliver Twist Charlesa Dickensa, wskazywano też na fakt, że film budzi u widzów jednocześnie i śmiech i łzy.

Bibliografia

• Adam Garbicz, Jacek Klinowski: Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż pierwsza 1913-1949. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2007. ISBN 978-83-08-04094-2.

Linki zewnętrzne

• Brzdąc w bazie IMDb (ang.)
• Brzdąc w bazie Filmweb
• plakaty z filmu
• Brzdąc dostępny do bezpłatnego pobrania z Internet Archive (ang.)