Bubo (rodzaj)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bubo[1]
Duméril, 1805[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – puchacz indyjski (B. bengalensis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd sowy
Rodzina puszczykowate
Podrodzina puszczyki
Rodzaj Bubo
Typ nomenklatoryczny

Strix bubo Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Buborodzaj ptaka z podrodziny puszczyków (Striginae) w rodzinie puszczykowatych (Strigidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce i Ameryce[16].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 38–72 cm, rozpiętość skrzydeł 100–190 cm; masa ciała samców 485–2800 g, samic 525–4200 g[16].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Bubo: epitet gatunkowy Strix bubo Linnaeus, 1758; łac. bubo, bubonis „puchacz”, od gr. βυας buas „puchacz”[17].
  • Bubotus: łac. bubo, bubonis „puchacz”; otus „mała, uszata sowa”, od gr. ωτος ōtos „uszata sowa”[18].
  • Ketupa: epitet gatunkowy Strix ketupu Horsfield, 1821; malajska nazwa Ketupok dla ketupy płowej[19][20]. Gatunek typowy: Ketupa javanensis Lesson, 1830 (= Strix ketupu Horsfield, 1821).
  • Cultrunguis: łac. culter, cultri „nóż”; unguis „pazur, szpon”[21]. Gatunek typowy: Cultrunguis flavipes Hodgson, 1836.
  • Ascalaphia: gr. ασκαλαφος askalaphos „ptak” wspomniany przez Arystotelesa, zazwyczaj identyfikowany jako rodzaj jakiejś sowy[22]. Gatunek typowy: Bubo ascalaphus Savigny, 1809.
  • Heliaptex: gr. ἡλιας hēlias „z słońca”, od ἡλιος hēlios „słońce”; πτηξις ptēxis, πτηξεως ptēxeōs „terror”, od πτησσω ptēssō „straszyć”[23]. Gatunek typowy: Strix (Bubo) arctica Swainson, 1837 (= Strix virginiana J.F. Gmelin, 1788).
  • Urrua: autor nie wyjaśnił etymologii nazwy; niewątpliwie jest to nepalska nazwa dla sowy[24]. Gatunek typowy: Urrua cavearea Hodgson, 1837 (= Otus bengalensis Franklin, 1831).
  • Byas: gr. βυας buas „puchacz”[25]. Gatunek typowy: Byas nobilis Morris, 1837 (= Strix bubo Linnaeus, 1758).
  • Mesomorpha: gr. μεσος mesos „środkowy”; μορφη morphē „rodzaj, wygląd, forma”[26]. Nowa nazwa dla Urrua.
  • Aibryas: gr. αετος aetos „orzeł”; βρυας bruas „puchacz”, od βυας buas „puchacz”[27]. Gatunek typowy: Strix (Bubo) arctica Swainson, 1837 (= Strix virginiana J.F. Gmelin, 1788).
  • Scotopelia: gr. σκοτος skotos „ciemność, mrok”; epitet gatunkowy Strix peli Bonaparte, 1850[28]. Gatunek typowy: Strix peli Bonaparte, 1850.
  • Megaptynx: gr. μεγας megas, μεγαλη megalē „wielki”; πτυγξ ptunx, πτυγγος ptungos „sowa”[29]. Gatunek typowy: Strix magellanicus Lesson, 1828[a].
  • Scotoglaux: gr. σκοτος skotos „ciemność, mrok”; γλαυξ glaux, γλαυκος glaukos „sowa”[30]. Gatunek typowy: Strix peli Bonaparte, 1850.
  • Smilonyx: gr. σμιλη smilē „nóż”; ονυξ onux, ονυχος onukhos „pazur”[31]. Gatunek typowy: Strix ketupu Horsfield, 1821.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[32]:

oraz wymarły, plejstoceński gatunek[33]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Podgatunek B. virginianus.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bubo, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. A.M.C. Duméril: Zoologie analytique, ou, Méthode naturelle de classification des animaux: rendue plus facile a l'aide de tableaux synoptiques. Paris: Allais, libraire, 1806, s. 34. (fr.)
  3. C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteu, 1815, s. 69. (fr.)
  4. R.P. Lesson: Traité d’ornithologie, ou, Tableau méthodique des ordres, sous-ordres, familles, tribus, genres, sous-genres et races d'oiseaux : ouvrage entièrement neuf, formant le catalogue le plus complet des espèces réunies dans les collections publiques de la France. Bruxelles: Chez F.G. Levraul, 1831, s. 114. (fr.)
  5. B.H. Hodgson. On a new Piscatory Genus of the Strigine Family. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 5, s. 363, 1836 (ang.). 
  6. I. Geoffroy Saint-Hilaire. „L’Écho du monde savant et l’Hermès”. 3, s. 4, 1837 (fr.). 
  7. W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 1. London: John Taylor, 1837, s. 327, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.)
  8. B.H. Hodgson. On some new Genera of Raptores. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 6 (1), s. 372, 1837 (ang.). 
  9. F.O. Morris. A new system of nomenclature, illustrated by a list of British birds. „The Naturalist”. 2 (9), s. 123, 1837 (ang.). 
  10. B.H. Hodgson. Classical terminology of Natural History. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 10 (1), s. 28, 1841 (ang.). 
  11. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 225. (niem.)
  12. Ch.L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 44. (łac.)
  13. Ch.L. Bonaparte. Tableau des Oiseaux de proie. „Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée”. 2e Série. 6, s. 542, 1854 (fr.). 
  14. F. Heine. Catalogue of Birds collected on the rivers Camma and Ogobai, Western Africa, by Mr. P. B. du Chailluin 1858, with notes and descriptions of new species by John Cassin. „Journal für Ornithologie”. 8, s. 196, 1860 (niem.). 
  15. C.J. Sundevall: Methodi naturalis avium disponendarum tentamen: försök till fogelklassens naturenliga uppställnung. Stockholm: Samson & Wallin, 1873, s. 105. (łac.)
  16. a b J.S. Marks, R.J. Cannings & H. Mikkola: Family Strigidae (Typical Owls). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 185–188, 191–195. ISBN 84-87334-25-3. (ang.)
  17. Jobling 2016 ↓, s. Bubo.
  18. Jobling 2016 ↓, s. Bubotus.
  19. Jobling 2020 ↓, s. Ketupa.
  20. Jobling 2016 ↓, s. ketupu.
  21. Jobling 2016 ↓, s. Cultrunguis.
  22. Jobling 2016 ↓, s. Ascalaphia.
  23. Jobling 2016 ↓, s. Heliaptex.
  24. Jobling 2020 ↓, s. Urrua.
  25. Jobling 2016 ↓, s. Byas.
  26. Jobling 2016 ↓, s. Mesomorpha.
  27. Jobling 2016 ↓, s. Aibryas.
  28. Jobling 2020 ↓, s. Scotopelia.
  29. Jobling 2020 ↓, s. Megaptynx.
  30. Jobling 2020 ↓, s. Scotoglaux.
  31. Jobling 2020 ↓, s. Smilonyx.
  32. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Striginae Leach, 1820 - puszczyki (Wersja: 2020-01-13). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-01-25].
  33. H.J.M. Meijer, M. Pavia, J. Madurell-Malapeira & D.M. Alba. A revision of fossil eagle owls (Aves: Strigiformes: Bubo) from Europe and the description of a new species, Bubo ibericus, from Cal Guardiola (NE Iberian Peninsula). „Historical Biology: An International Journal of Paleobiology”. 29 (6), s. 822–832, 2017. DOI: 10.1080/08912963.2016.1247836 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. [dostęp 2020-01-25]. (ang.)