Bystrzyca (powiat oławski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bystrzyca
Kościół Matki Boskiej Anielskiej w Bystrzycy
Kościół Matki Boskiej Anielskiej w Bystrzycy
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat oławski
Gmina Oława
Wysokość 142 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 2456[1]
Strefa numeracyjna 71
Kod pocztowy 55-200
Tablice rejestracyjne DOA
SIMC 0879334
Położenie na mapie gminy wiejskiej Oława
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Oława
Bystrzyca
Bystrzyca
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu oławskiego
Bystrzyca
Bystrzyca
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Bystrzyca
Bystrzyca
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bystrzyca
Bystrzyca
Ziemia50°57′42″N 17°23′34″E/50,961667 17,392778

Bystrzyca (niem. Peisterwitz[2]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1945-1954 siedziba gminy Bystrzyca. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości wywodzi się od bystrego, szybkiego nurtu rzeki[3]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia zlatynizowaną nazwę Bistritz podając jej znaczenie "Wildwasser" czyli "Dzika, szalona woda"[3]. Pierwotna nazwa została później przez Niemców fonetycznie zgermanizowana na Peisterwitz tracąc swoje pierwotne znaczenie[3].

Opis miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Bystrzyca jest największą wsią w gminie Oława, zamieszkałą (III 2011 r.) przez 2456 osób[1]. W miejscowości jest 6 sklepów spożywczych, oddział Banku Spółdzielczego, przy którym znajduje się bankomat. Ponadto: apteka, remiza Ochotniczej Straży Pożarnej Bystrzyca, zespół szkół (w skład którego wchodzą szkoła podstawowa i gimnazjum),przedszkole, siedziba Nadleśnictwa Oława, kościół rzymskokatolicki oraz kaplica. Nad Smortawą znajduje się kilka ośrodków wypoczynkowych oraz kąpielisko.W Bystrzycy znajduje się także Ośrodek Zdrowia oraz stomatolog.

W 1987 roku w Bystrzycy kręcono część scen do filmu Pociąg do Hollywood z Katarzyną Figurą w roli głównej.

Przedwojenna Bystrzyca[edytuj | edytuj kod]

Teraźniejszej Bystrzycy brakuje dużo do jej potęgi z przedwojennych czasów. Wtedy liczyła ona (dane z 1935 roku) 3328 mieszkańców. We wsi znajdował się stary kościół ewangelicki z cmentarzem, nowy kościół katolicki z cmentarzem, urząd pocztowy, szkoła, remiza strażacka z wieżą, 4 tartaki (w tym jeden zasilany energią elektryczną na,tamte czasy bardzo nowoczesny) 5 sklepów budowlanych, 3 fabryki cygar, 24 sklepy, 4 składy sprzedaży węgla, 7 punktów gastronomicznych, lekarz, 2 dentystów, 6 rzeźników, 6 fryzjerów, 6 stolarzy, 5 piekarzy, 5 szewców, 4 krawców damskich, 3 krawców męskich, młyn zbożowy, dom gminny, boisko, 2 kowali, 2 zakłady zduńskie, studniarz, dekarz, zegarmistrz, Szkoła gospodarstwa domowego, Ewangelicka Szkoła Publiczna, Kino z salą widowiskowa i nawet łaźnia.

Fabryka cygar[edytuj | edytuj kod]

Z kronik szkolnych wiemy że kiedyś w obecnym szkolnym budynku znajdowała się fabryka cygar. Z okresu istnienia Zigarrenfabrik nie zachowały się żadne pamiątki. Wyposażenie fabryki najprawdopodobniej wywieziono na wschód. Dziś nie ma już śladu po dawnej tytoniowej historii Bystrzycy. Nie wiadomo jaki kształt miały cygara, jaki smak czy zapach. Nie zachowały się etykiety pudełek czy banderole, jakimi zapewne je oklejano. Właścicielem, bądź dzierżawcą (nie do końca wiadomo) był Otto Deter. Podobno bystrzyckie cygara były tak dobre że trafiały one do berlińskich sklepów.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[4]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Anielskiej, szachulcowy, z 1772 r., lat 1976-1981

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Bystrzyca to prawdziwe zagłębie świecowo-zniczowe powiatu oławskiego, znajdują się tu aż dwa duże zakłady produkcyjne o tym profilu. Znajduje się tu także piaskownia, 2 tartaki oraz wiele mniejszych zakładów.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Swoją siedzibę ma tu piłkarski klub sportowy Burza Bystrzyca który powstał w 1947 roku i swoje mecze rozgrywa na Stadionie Leśnym (wymiary boiska: 105 × 64 m, pojemność trybun: 200 miejsc). Barwy zespołu: biało-niebiesko-białe. Drużyna w obecnym sezonie (2015/2016) występuje w A-klasie, grupa Wrocław III[5].

Cmentarze[edytuj | edytuj kod]

W Bystrzycy znajdują się aż dwa cmentarze:

  • Stary(przedwojenny) leżący przy ulicy Cmentarnej
  • Nowy leżący przy ulicy Polnej i Brzegowej

Ponadto obok nowego cmentarza znajduje się wyremontowany w 2003 roku przez miejscową społeczność niemiecki cmentarz na którym powstało lapidarium, upamiętniające ludność niemiecką zamieszkującą kiedyś te terany.

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Bystrzyca od 2012 roku współpracuje z niewielka Niemiecką wioską Neckerodą. Współpracę zapoczątkował Heinz Scholz który wraz z Burmistrzem Neckerody przyjechali do Bystrzycy.Dzięki niej byli mieszkańcy którzy żyli tu przed wojną mogą poznać wieś na nowo i odnowić swoje wspomnienia i wspomnienia mieszkających tu Polaków. Obywatele Polscy także co rok jeżdżą do miejscowości zamieszkiwanej przez Heinza Scholza uczestnicząc w tamtejszym festiwalu rzemiosła. Część filmu poświęconego Neckerodzie kręconego przez Niemiecka telewizje MDR była kręcona w Bystrzycy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 33.
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 24.9.2012]. s. 134.
  5. portal 90minut.pl