Bytoń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowość w Polsce. Zobacz też: Byton – miejscowość w Anglii.
Bytoń
Kościół pw. św. Stanisława BM w Bytoniu
Kościół pw. św. Stanisława BM w Bytoniu
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat radziejowski
Gmina Bytoń
Liczba ludności (III 2011) 491[1]
Strefa numeracyjna (+48) 54
Kod pocztowy 88-231
Tablice rejestracyjne CRA
SIMC 0859892
Położenie na mapie gminy Bytoń
Mapa lokalizacyjna gminy Bytoń
Bytoń
Bytoń
Położenie na mapie powiatu radziejowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu radziejowskiego
Bytoń
Bytoń
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Bytoń
Bytoń
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bytoń
Bytoń
Ziemia52°33′28″N 18°35′48″E/52,557778 18,596667
Bytoń - galeria zdjęć
Kościół pw. św.Stanisława BM w Bytoniu - widok z tyłu
Dzwonnica przy kościele pw. św. Stanisława BM w Bytoniu
Dzwon „Wojciech” w kościelnej dzwonnicy
Figura św. Józefa przed kościołem
Figura św. Stanisława BM przed kościołem
Kaplica pogrzebowa

Bytońwieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń[2][3].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Bytoń.

Historia miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Wieś pierwotnie stanowiła królewszczyznę[4]. Dobra królewskie w Bytoniu w roku 1784 przekazane zostały w dożywotnie użytkowanie Wincentemu Modlińskiemu, a w wypadku jego śmierci, to użytkowanie przechodziło na żonę Annę z Wodzińskich. W czasie administrowania majątkiem przez wdowę po Modlińskim w latach 1790-1791 sprowadzono niemieckich kolonistów, którym dano pod wycięcie królewski las. Koloniści wykarczowali 436 mórg lasu. W ten sposób powstała wieś Holendry Bytońskie[4], która należy do sołectwa Nowy Dwór. W roku 1881 właścicielem majątku ziemskiego w Bytoniu o powierzchni 811 mórg był Sylwester Kłobukowski.

Historia parafii[edytuj | edytuj kod]

Kościół murowany w Bytoniu był wystawiony w roku 1516. Kościół ten na mocy przywileju króla Zygmunta I podlegał kanonikom laterańskim w Lubrańcu. W czasie reformacji, w roku 1562, Rafał Leszczyński, który w tym czasie miał rezydencję w Płowcach, wypędził miejscowego proboszcza. Był to epizod w historii parafii, kiedy kościół przez kilkadziesiąt lat funkcjonował jako zbór kalwiński. Przy kościele funkcjonował szpital dla ubogich (głównie jako schronisko dla starców). Po pożarze kościoła, nowy drewniany wystawiono staraniem prepozyta lubranieckiego Pawła Kołaczkowskigo w roku 1753. Do roku 1821 parafia była pod zarządem kanoników laterańskich w Lubrańcu.

W 1881 roku było tu 1820 parafian, a proboszczem był Władysław Grabowski. Istniejący obecnie kościół w Bytoniu wybudowany został z produkowanej na miejscu cegły. Jego budowę zakończono w 1908 roku. W roku 1940 okupant niemiecki aresztował miejscowego proboszcza, a kościół został zamknięty dla wiernych.

Znane osoby[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w Bytoniu bł. ks. Leon Nowakowski jest jednym ze 108 męczenników.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W roku 1881 w Bytoniu funkcjonowała szkoła początkowa.

Demografia i gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W roku 1827 było tutaj 41 domów i 377 mieszkańców, a mniej w roku 1881 – 32 domy i 330 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 491 mieszkańców[1]. Obecnie jest największą miejscowością gminy Bytoń.

W 1881 w Bytoniu były dwie cegielnie, destylarnia, browar, a w okolicy kilka kopalni torfu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-08-03].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b Bytoń w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.