Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Czerteżu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Czerteżu
Distinctive emblem for cultural property.svg A-159 z dnia 8.05.1968
Ilustracja
Elewacja południowa
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Czerteż
Wyznanie katolickie
Kościół greckokatolicki
Wezwanie Przemienienia Pańskiego
Położenie na mapie gminy wiejskiej Sanok
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Sanok
Czerteż, cerkiew
Czerteż, cerkiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czerteż, cerkiew
Czerteż, cerkiew
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Czerteż, cerkiew
Czerteż, cerkiew
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Czerteż, cerkiew
Czerteż, cerkiew
Ziemia49°34′34,8″N 22°09′03,2″E/49,576333 22,150889
Dzwonnica

Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Czerteżu – drewniana greckokatolicka cerkiew bojkowska, jedna z kilku cerkwi tego typu na terenie Polski. Została wzniesiona w 1742.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parafia prawosławna w Czerteżu istniała już w XV wieku, po uchwaleniu unii brzeskiej stała się ona unicką placówką duszpasterską. Nie wiadomo, ile budynków sakralnych istniało na miejscu dzisiejszej cerkwi wzniesionej w 1742.

W 1836 cerkiew została przebudowana, w rezultacie czego poważnym zmianom uległa jej bryła – z trzech kopuł umieszczonych nad nawą, prezbiterium i babińcem pozostała jedna. Do wschodniej ściany świątyni dobudowano, również z drewna, zakrystię. W tym czasie powstała również dekoracja wnętrza w postaci zespołu fresków, które w najlepszym stanie zachowały się w zakrystii i pomieszczeniu ołtarzowym. W 1887 obok cerkwi pojawiła się wolnostojąca dzwonnica, której głównym wykonawcą był Seńko Kikta.

W latach 20. dokonano dalszych zmian we wnętrzu obiektu - chór muzyczny przeniesiono nad przedsionek, wykonano nową polichromię. Dokonano również naprawy dachu. W 1946 cerkiew w Czerteżu została odebrana grekokatolikom i porzucona. Przetrwała jedynie dzięki przejęciu przez parafię rzymskokatolicką, tracąc jednak większość oryginalnego wyposażenia (obecne pochodzi z czasów współczesnych). Do grekokatolików wróciła dopiero po upadku PRL.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Czerteżu jest typową cerkwią bojkowską, drewnianą, trójdzielną, krytą gontem, z pojedynczą nawą. Posiada jedną baniastą kopułę (w przeszłości trzy, w układzie podobnym do stosowanego w cerkwi łemkowskiej. W bezpośrednim sąsiedztwie cerkwi rozciąga się zabytkowy greckokatolicki cmentarz, oraz pola uprawne i Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "Jedność" w Czerteżu

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]