Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew św. Michała Archanioła
cerkiew parafialna
rejestr zabytków
Distinctive emblem for cultural property.svg A-78 z 31.01.1985.
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Turzańsk
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja przemysko-gorlicka
Wezwanie św. Michała Archanioła
Wspomnienie liturgiczne 8/21 listopada
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Cerkiew w Turzańsku
Cerkiew w Turzańsku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew w Turzańsku
Cerkiew w Turzańsku
Ziemia49°22′09,1″N 22°07′44,0″E/49,369194 22,128889
Drewniane cerkwie regionu karpackiego w Polsce i na Ukrainiea
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Państwo  Polska
Typ kulturowe
Spełniane kryterium III, IV
Numer ref. 1424
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2013
na 37. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Cerkiew pod wezwaniem św. Michała Archanioła – drewniana parafialna[1] cerkiew prawosławna w Turzańsku (w swoich dziejach służyła też grekokatolikom i rzymskokatolikom), wzniesiona w latach 1801–1803. Należy do dekanatu Sanok diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Położona na podkarpackim Szlaku Architektury Drewnianej (na trasie nr IV: sanocko-dukielskiej). Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Turzańsku, początkowo prawosławna, następnie unicka, była wzmiankowana już w I poł. XVI w. Obecny budynek powstał w pierwszych latach XIX w. i był rozbudowywany o przedsionek i zakrystię w 1836. W latach 1896 i 1913 dokonywano kolejnych remontów cerkwi, wzmacniając jej dach blachą. Po wywiezieniu ludności ukraińskiej w ramach Akcji „Wisła” w latach 1947–1961 cerkiew użytkowali katolicy obrządku łacińskiego. Następnie z polecenia Urzędu Wojewódzkiego budynek został zaplombowany. W 1963 świątynię oddano w użytkowanie prawosławnym, którzy są jej gospodarzami do dnia dzisiejszego. W cerkwi zachowały się elementy oryginalnego wyposażenia: ikonostas z 1895 i polichromia z przełomu XIX i XX wieku.

Na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2009 o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego świątynia stała się wyłączną własnością Kościoła Prawosławnego[2].

Świątynię wpisano 31 stycznia 1985 do rejestru zabytków (pod nr A-78)[3], a 21 czerwca 2013 – na listę światowego dziedzictwa UNESCO, w grupie 16 drewnianych cerkwi regionu karpackiego z Polski i Ukrainy.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Turzańsku jest cerkwią łemkowską, trójdzielną, z trzema wieżami zwieńczonymi hełmami nad babińcem, nawą i prezbiterium oraz dwiema bocznymi sygnaturkami z hełmami. Dzwonnica jest drewnianą konstrukcją wolnostojącą na planie czworoboku z dzwonowatym dachem.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]