Chichén Itzá

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Prekolumbijskie miasto Chichén Itzáa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
El Castillo Stitch 2008 Edit 1.jpg
Świątynia Kukulkana
Kraj  Meksyk
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, II, III
Charakterystyka #483
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1988
na 12. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Meksyku
Mapa lokalizacyjna Meksyku
Chichén Itzá
Chichén Itzá
Ziemia 20°40′58″N 88°34′07″W/20,682778 -88,568611Na mapach: 20°40′58″N 88°34′07″W/20,682778 -88,568611
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Świątynia Wojowników

Chichén Itzá – prekolumbijskie miasto założone przez Majów na półwyspie Jukatan (Meksyk) w IV-VI w. Zachowane zabytki w jego częściach południowej i zachodniej są związane z kulturą Majów, natomiast w części północnej - z kulturą Tolteków.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Największy rozwój datowany jest na X-XI wiek. W wieku XIII miasto straciło na znaczeniu, a w XV zostało opuszczone. Od 1924 prowadzone wykopaliska pozwoliły odkryć pozostałości wielu zabytków. Nazwa miasta pochodzi od dwóch świętych zbiorników, przy których zostało ono założone (nazwa Chichén Itzá znaczy Źródła Ludu Itzá). Zbiorniki te zwane cenote służyły od V wieku jako miejsce składania ofiar[1] - Majowie wrzucali rytualnie łamane przedmioty.

Miasto ukształtowane w klasycznym okresie rozwoju sztuki Majów prezentowało typowe cechy ich architektury – niskie budynki wznoszone z kamienia o gładkich ścianach. Ostateczny układ miasta powstał po 900 r. w okresie wpływów Tolteków. Z tego okresu pochodzą największe budowle: największe na terenach Mezoameryki boisko do gry w ullamalitzli (o długości 150 m), El Castillo – świątynia Kukulkana (Świątynia Zamek), Świątynia Wojowników (Templo de los Guerreros), grupa Tysiąca Kolumn i Świątynia Jaguara.

  • Świątynia Wojownika – widoczne są w niej wyraźnie wpływy sztuki Tolteków. Zastosowano w niej filary zbudowane w kształcie Pierzastych Węży oraz postaci wojowników a także rzeźby półleżących postaci zwane Chac Mool. Cechą charakterystyczną dla sztuki Majów jest zastosowane sklepień pozornych wewnątrz pomieszczeń. Wyobrażenia boga deszczu Majów, Chaca, zostały zastosowane jako dekoracja ścian.
  • El Castillo – świątynia nazywana Zamkiem, to Świątynia Kukulkana, odpowiednika Quetzalcoatla. Została wzniesiona na piramidzie schodkowej złożonej z dziewięciu tarasów. Schody prowadzą na szczyt piramidy z czterech stron, każdy bieg ma 91 stopni (razem 364 stopnie), 365 stopień (czyli liczba dni roku słonecznego) stanowi wejście do świątyni. U dołu schodów rzeźbione wyobrażenia głów Upierzonego Węża[2] strzegły wejścia do świątyni.
  • El Caracol – czyli Ślimak to okrągła wieża o wysokości 12 m i średnicy 6,7 m zbudowana na dwóch tarasach. Wewnątrz umieszczono spiralną klatkę schodową prowadzącą do górnej komory. Jej okna zostały umieszczone promieniście. Stąd przypuszczenie o zastosowaniu wieży do obserwacji astronomicznych.

W 1988 stanowisko archeologiczne w Chichén Itzá wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO, zaś 7 lipca 2007 obiekt został ogłoszony jednym z siedmiu nowych cudów świata.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Świątynia Wojowników w Chichén Itzá
Świątynia Wojowników w Chichén Itzá

Przypisy

  1. Jane McIntosh: Poszukiwacze skarbów. Zagubione i odnalezione skarby świata. Warszawa: Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa, 2001, s. 144. ISBN 83-88132-70-9.
  2. Henri Stierlin: Skarby dawnych cywilizacji. Warszawa: Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa. ISBN 83-60006-04-0.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]